“စာပီတန္ဖိုးကို ျမွင့္တင္လားကတ္ပါေမ”

လြန္ခေရ ေလးငါးေျခာက္ႏွစ္ပတ္၀န္းက်င္ကဆိုေက ရခိုင္သားတိကိုယ္ပိုင္လႊင့္တင္ထားေရ ၀ပ္ဆိုတ္တိက သုံးေလးခုေလာက္ရာဟိခပါ ေရ။ အြင္လိုင္းမွာ တြိကတ္ဆုံကတ္ေဆြးေႏြးလို ့ရေရ သတင္းအခ်က္အလက္တိဖလွယ္လို ့ရေရ ကြန္ယွက္တိကေလ့ အနည္းေခ်ပါ။ ယင္းအခ်ိန္က အဂုေအအမ္ပီပိုင္ အဖြဲ ့၀င္ေပါင္းသုံးေထာင္ေက်ာ္ေလာက္စုနိန္လာကတ္ေတ ရခိုင္လူ ့ေဘာင္သစ္ေခ်တစ္ခု အိန္တာနတ္မွာ ျဖစ္တည္လာဖို ့လို ့ ေယာင္လို ့ပင္ အိမ္မက္ မက္ဖူးခကတ္ဖို ့မဟုတ္ပါ။ ေယေကေလ့ မထင္ထားစြာတိ ျဖစ္တတ္ေတ စကၠန္ ့နန္ ့လိုက္ပနာ ေျပာင္းလဲလာေရ ကမၻာ့ရြာက သတင္းနည္းပညာလက္ေဆာင္သစ္တိ တစ္ခုျပီးေက တစ္ခုပီးနိန္လို ့ မစိုင္းစား၀ံ့ခေရ စိတ္ကူးေခ်တိက လက္တြိကိုယ္ေရာင္ျပပနာ ကိုယ့္ကြန္ျပဴတာရွိကို ေရာက္ပါလတ္စြာကို တစ္ေယာက္ေလ့ ျငင္းလို ့ရလီ
ဖို ့မထင္ပါ။

ေအအမ္ပီကို စျပီးေက ဖန္တီးလိုက္ေတ အခ်ိန္က ရခိုင္နန္ ့ရခိုင္ၾကားကဆက္သြယ္ေရးလမ္းမၾကီးထက္မွာ ျဖတ္သန္းလားနိန္ကတ္ေတ စကားလုံးတိထဲမွာ ရခိုင္ရို ့ဘာသာစာပီစကားလုံးတိက လူရာမ၀င္ခလို ့ ေျပာေက မွားလီဖို ့မထင္ပါ။ ေယေကေလ့ ကိုယ္ပိုင္ဘာသာစကားကို ႏွစ္ေပါင္းငါးေထာင္ေက်ာ္သုံးလာကတ္ေတ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးအတြက္ ကိုယ္ရို ့အမင္ဘာသာစကားစာပီကို ကိုယ္ရို ့ပိုင္ေရနယ္ပယ္ရပ္၀န္းမွာ မၾကာေရအခ်ိန္ကာလေခ်တခုအတြင္း ရွိတန္းတင္သုံးစြဲလာႏိုင္ကတ္စြာက မွန္ကန္သြီးစစ္ျမင့္ျမတ္ေတ ရြီးခ်ယ္မွဳနန္ ့ မ်ိဳးရိုးစိုင္လာယိုင္ေက်းမွဳအမြီအႏွစ္တိကို လက္ျဖန္ ့ယူ ထိန္းသိမ္းလိုက္ျခင္းပင္ ျဖစ္ပါေရ။

ပိုျပီးေကေတာက္ပေရ စာမ်က္ႏွာတိကိုခ်ယ္သလာကတ္ေတ ေနာက္ပိုင္း ေအအမ္ပီရင္ျပင္ထက္မွာ ရခိုင္စာပီပန္းခင္းၾကီးတစ္ခုပြင့္လာေရပိုင္ အေရာင္အသြီးကာလာစုံေရ ရကၡစာပီအညြန္ ့အဖူးအငုံအပြင့္ေခ်တိ စိမ္းစိုပြင့္လန္းလာစြာကို တြိျမင္လာကတ္ရပါေရ။ ႏိုင္ငံေရးစာပီ၊ ဘာသာေရးစာပီ၊ ရသစာပီ၊ သုတစာပီ၊ သေရာ္စာ၊ ေ၀ဖန္ေရး၊ ဘာသာျပန္၊ လူမွဳေရးစီးပြါးေရးသာေရးနာေရး၊ ခရီးလားမွတ္တမ္း၊ သတင္း စေရ အရီးအသားမ်ိဳးစုံကို ဖန္တီးလာႏိုင္ကတ္ျခင္း
ျဖန္ ့၀ီပီးလာႏိုင္ကတ္ျခင္းက ေခတ္သစ္ရခိုင္အီလက္ထရြန္နခ္စာပီသစ္ (Modern Arakanese Electronic Literature) တစ္ခုကို ဆြဲေဆာင္မွဳဟိဟိ ပီပီျပင္ျပင္ထင္ထင္ယွားယွား ေမာ္ကြန္းတင္လမ္းသစ္ခင္းလိုက္ႏိုင္ျခင္းပင္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပနိန္ပါေရ။

ေအပိုင္စာပီခရီးကို ခ်ီတက္လားကတ္ေတအခ်ိန္မွာ ရႊီစစ္မစစ္ မွတ္ေက်ာက္တိုက္ၾကည့္ကတ္ေတပိုင္ စာပီစိတ္ဓါတ္ဇာေလာက္ခိုင္မာမွဳဟိလဲ ဆိုစြာကို စမ္းသပ္လာကတ္ဖို ့စြာက ေလာကသေဘာလို ့ေျပာကတ္ရပါဖို ့။ စိန္ေခၚမွဳစြာ ရွိဆက္လားဖို ့ တြန္းအားတစ္ခုျဖစ္ေတပိုင္ လုံ ့လကို အျပည့္ျဖည့္လို ့ ယုံၾကည္မွဳဇြဲသတၱိကို ႏွေႏွာင္းကိုင္ပနာ ျခီလွမ္းလွမ္းလားေက ေအာင္ျမင္မွဳပန္းဖူးကိုေမွ်ာ္မွန္းထားကတ္ေတအတိုင္း ဆြတ္ခူးလာႏိုင္ဖို ့စြာက က်ိန္းသီနိန္ပါေရ။

ေအထက္ပိုျပီးေက စာေကာင္းစာသန္ ့တိကို ရီးလာႏိုင္ဖို ့ ၾကိဳးစားအားထုတ္ကတ္ရဖို ့စြာက ရခိုင့္စာပီလွဳပ္ယွားမွဳထဲမွာ ဟိနိန္ကတ္ေတ အားလုံးသူရို ့တာ၀န္ပင္ျဖစ္ပါေရ။ ရခိုင္သားရို ့ရင္ဖတ္အ၀ီစိတြင္းနက္ထဲက စိမ့္ယိုထြက္က်လာေရ စကားလုံးတိကို ႏွလုံးသြီးနန္ ့ဆီးပနာ လက္ထဲက ကေလာင္နန္ ့ ေမာ္ကြန္းထိုးကတ္ရဖို ့စြာက သမိုင္းကပီးေရ အလုပ္ပင္ျဖစ္ပါေရ။ အရီးအသားတိ မ်ားလာလီလီ စာပီက ပိုလို ့
က်ယ္ျပန္ ့တန္ဖိုးဟိလာလီလီျဖစ္တတ္လို ့ ရခိုင့္လူ ့ ေဘာင္အတြက္ အသက္သြီးေၾကာျဖစ္ေတ ရခိုင့္စာပီကို ေအထက္ပိုျပီးေက ဆန္းသစ္ေတာက္ေျပာင္လာေအာင္ ျမင့္ျမတ္ေတအမ်ိဳးခ်စ္စိတ္နန္ ့ ဖန္တီးတည္ေဆာက္လားကတ္ပါေမ။ ။ ။

( စိတ္ကူးေျခာက္ပိႆာနန္ ့ ေျမာက္ဦးကဘီလူး )

ရခိုင္စကားသံနန္႔ ရခိုင္စာလံုးေပါင္း


ရခိုင္လူမ်ိဳးအခ်င္းခ်င္း ဆက္ဆံေျပာဆိုေသာစကားေရ ရခိုင္စကားျဖစ္ေတလို႔ အၾကမ္းဖ်င္းေျပာ
ႏွိဳင္ေရပိုင္ ရခိုင္ျပည္က ရခိုင္လူမ်ိဳးရို႕ေျပာေရစကားတိနန္႔ ရွီးရခိုင္ႏိုင္ငံဧရိယာျဖစ္ေတ သက္
ေထာင္၊ဖလံေထာင္၊ဘိုမင္းေထာင္၊ႀတိပူရ ေဒသက ရခိုင္လူမ်ိဳးရို႕ေျပာေရစကားတိကိုေလ့ ရခိုင္
စကားျဖစ္ေတလို႔ ဆိုႏွိဳင္ပါေရ။ရခိုင္ျပည္ေရ ျမစ္ေခ်ာင္း၊အင္းအိုင္နန္႔ ေတာေတာင္မ်ားေရ တိုင္း
ျပည္ျဖစ္ၿပီး တစ္နီရာနန္႔တစ္နီရာ လားလာရခက္ခဲေရအတြက္ေၾကာင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးရို႕ေလ့ သူရို႕နီ

ထိုင္ရာ အရပ္ေဒသကိုလိုက္ပနာ စကားအမ်ိဳးအစားကြဲကတ္ပါေရ။ အထူးသျဖင့္ ရခိုင္ႏိုင္ငံေတာ္
က်ဆံုးေရေနာက္ပိုင္းမာ အိႏၵိယႏိုင္ငံဧ့ အစိတ္အပိုင္းျဖစ္လားေရရခိုင္ေဒသက ရခိုင္လူမ်ိဳးရို႕က
အိႏၵိယစာ၊ ဘဂၤလားႏိုင္ငံဧ့ အစိတ္အပိုင္းျဖစ္လားေရ ရခိုင္ေဒသက ရခိုင္လူမ်ိဳးရို႕က ဘဂၤလီစာ
နန္႔ ဗမာႏိုင္ငံဧ့ အစိတ္အပိုင္းျဖစ္လားေရ ရခိုင္ျပည္မက ရခိုင္လူမ်ိဳးရို႕က ဗမာစာကို သင္ယူကတ္
ရၿပီး ရခိုင္လူမ်ိဳးရို႕တန္ဖိုးထားအပ္ေတရခိုင္စာပီကား ေပ်ာက္ျခင္းမလွ ေပ်ာက္ဆံုးလားခပနာရခိုင္
စကားသံတိေလ့ တဆတ္ဆတ္နန္႔ ကြဲလားကတ္ပါေရ။ ကိုယ္ပိုင္ႏိုင္ငံေပ်ာက္ဆံုးနီေရ ရခိုင္လူမ်ိဳး
ရို႕အနီနန္႔ ကိုယ္ပိုင္ရခိုင္စာပီကို သင္ၾကားခြင့္မရခေကေလ့ မိမိရို႕ဧ့ ကိုယ္ပိုင္ရခိုင္စကားတိကိုကား အတတ္ႏွဳိင္ဆံုး ထိန္းသိမ္းထားႏွိဳင္ခကတ္ပါေရ။ႏွစ္ဆယ္ရာစုအလယ္ပိုင္းအထိ ရခိုင္ဘာသာစကား
ေရ (ေအာက္သားတိနန္႔ ဆက္ဆံမွဳမ်ားေရ ေဒသတခ်ိဳ႕ကလြဲလို႔) ေျမာက္ဦးေခတ္ရခိုင္စကားတိနန္႔ တဆိေခ်ေလာက္ရာကြဲေရလို႔ ယူဆမိပါေရ။ ႏွစ္ဆယ္ရာစုေႏွာင္းပိုင္းမာဆက္သြယ္ရီးနည္းပညာ
တိုးတက္မွဳေၾကာင့္ ေအာက္သားဗြီဒီယိုနန္႔ ေအာက္သားေတးျခင္းရို႕ လႊမ္းမိုးလာကာ ေအာက္သား
စကားနန္႔ ရခိုင္ရို႕ အကြ်မ္းဝင္ပနာ နားယဥ္လွာပါေရ။ တျခားတစ္ဖက္မာ ရခိုင္လူမ်ိဳးရို႕အမ်ိဳးသား
ရီးစိတ္ဓါတ္တိ ျပန္လည္ႏိုးၾကားလွာေကေလ့ ရခိုင္ျပည္နီရာတိုင္းမာ ေအာက္သားစစ္သားတိ မကန္
မကန္ျဖစ္လွာေရအတြက္ ရခိုင္လူမ်ိဳးရို႕ေရ ေအာက္သားစကားကို နားေထာင္ရံုသတ္သတ္အဆင့္
ထက္ေက်ာ္ပနာ မေျပာမျဖစ္ေတဘာသာစကားအျဖစ္ေျပာလွာရပါေရ။ အကြ်န္ရို႕ရခိုင္လူမ်ိဳးရို႕ေရ
ယင္းအခ်ိန္ကစၿပီးေက ေအာက္သားစကားကို ရခိုင္မွဳျပဳေရအက်င့္ကို ရလွာကတ္ပါေရ။ ယင္းအခ်ိန္
ကပင္စၿပီးေက ရခိုင္ဘာသာစကားတိေရ ေခတ္ပညာတတ္ရခိုင္တိနန္႔ ၿမိဳ႕ျပရခိုင္ရို႕ဧ့ ေဂ်ာင္ထိုးစြာ
ကို ခံရပနာ ရခိုင္မွဳျပဳေအာက္သားစကားတိ ေခတ္စားလွာပါေရ။အကြ်န္ၾကားဖူးေရ စကားအတိုင္း
ဆိုေက ကပ်က္(ဗႏၵတ္) တိေရ မ်ိဳးစစ္ေတလူတိထက္ သာလြန္ဥာဏ္ေကာင္းကတ္ေတပိုင္ ရခိုင္စ
ကားမစစ္ေတ ေအာက္သားတစ္ပိုင္းကပ်က္စကားတိေလ့ ရခိုင္လူမ်ိဳးရို႕ခံတြင္းကို အရာဝင္လႊမ္းမိုး
ႏိွဳင္စြာျဖစ္ေတလို႔ ယူဆပါက ယူဆႏွဳိင္ပါလိေမ။
ေဒနိ႔ရခိုင္လူမ်ိဳးရို႕လူမွဳဘဝထဲကို ေအာင္သားစကားက အားေကာင္းေကာင္းနန္႔ ထိုးေဖာက္ဝင္
ေရာက္လွာပါေရ။ယင္းအတြက္နန္႔ ရခိုင္ဘာသာစကားနန္႔ စာပီေတာ္လွန္ရီးကို အဟိန္ျပင္းျပင္းနန္႔ လုပ္ေဆာင္လာကတ္စြာျဖစ္ေတလို႔ ဆိုႏွိဳင္ပါေရ။ေယရာေလ့ ႏွစ္ေပါင္းႏွစ္ရာေက်ာ္ေတာင္မွ ကိုယ့္
စာကိုယ့္ပီနန္႔ ဝီးနီခေသာ ရခိုင္လူမ်ိဳးရို႕ေရ ကိုယ့္စကားသံတိကို ဇာပိုင္စာလံုးေပါင္းပနာ ဇာပိုင္ခ်ရီး
ရဖို႔စြာကိုကား သိသူကယွား မသိသူတိမ်ားနီစြာကိုတြိရပါေရ။ ေယခါ ခြတ္ရာတျခား ျပတ္ရာတျခား
ျဖစ္ပနာ အမွားမွားအယြင္းယြင္းျဖစ္ကတ္ပါေရ။ေအာက္သားစကားနန္႔ ဆက္ႏြယ္ျဖစ္ေပၚလာေရ ကပ်က္စကားတိကို ေအာက္သားတိရီးေရပိုင္ရီးကတ္ၿပီးေက ေအာက္သားစကားနန္႔မတူေရ ေဒသိ
ယရခိုင္စကားတိကိုက်ခါ ေအာက္သားစကားသံကို အၿခီျပဳပနာ ရီးလာကတ္စြာကိုတြိရပါေရ။ တျခား
တစ္ဖက္မာေလ့ ေအာက္သားစကားနန္႔ ေအာက္သားစာပီကို ေယွာင္လႊဲႏိုင္ဖို႔ႀကိဳးစားရာက မသံုးသင့္
ေသာရခိုင္စာလံုးေပါင္းတိကို သံုးစြဲရီးသားကတ္ပနာ အမွားမ်ားလွာကတ္ပါေရ။ရခိုင္စာပီပညာသွ်င္ရို႕
က ရခိုင္စာပီကို စစ္ေတြေဒသိယစကားနန္႔ ရမ္းၿဗဲေဒသိယစကားဆိုၿပီးေက ႏွစ္မ်ိဳးခြဲကတ္ပါေရ။အရပ္
သံုးစကားမာက်ခါ ရခိုင္စကားနန္႔ ရမ္းၿဗဲစကား ဆိုပနာေျပာဆိုကတ္စြာကိုတြိရပါေရ။ေယခါ ရမ္းၿဗဲစ
ကားေရ ရခိုင္စကားမဟုတ္ဆိုေရ အဓိပၸါယ္မ်ိဳးသက္ေရာက္လားေရအတြက္ စစ္ေတြေဒသိယရခိုင္
စကားနန္႔ ရမ္းၿဗဲေဒသိယရခိုင္စကားဆိုၿပီးေက ရခိုင္စကားတက္စား စစ္ေတြေဒသိယစကားကို ရီး
သားကတ္စြာျဖစ္ပါေရ။ စစ္ေတြေဒသိယစကားနန္႔ ရမ္းၿဗဲေဒသိယစကားရို႕ေရ ‘အံ’သရ၊ ‘အင္’သရ၊
‘ေအာ’သရနန္႔ေအာ္သရသံရို႕ကို ေျပာဆိုကတ္စြာမာ အဓိကကြဲလြဲကတ္ပါေရ။စစ္ေတြေဒသိယစကား
ဧ့ ‘အံ’သရသံကို ရမ္းၿဗဲေဒသိယစကားေျပာသူရို႕က ‘အင္’သရသံနန္႔ေျပာကတ္ၿပီးေက စစ္ေတြေဒသိ
ယစကားဧ့ ‘အင္’သရသံကိုက်ခါ ရမ္းၿဗဲေဒသိယစကားေျပာသူတိက ‘အံ’သရသံနန္႔ ေျပာကတ္ျပန္ပါ
ေရ။ ေနာက္တစ္ခါ စစ္ေတြေဒသိယစကားမာစကားမာ ‘ေအာ’နန္႔ ‘အြား’သရသံတူၿပီးေက ရမ္းၿဗဲေဒ
သိယစကားမာ ‘ေအာ’နန္႔ ‘အိုး’ သရသံတူပါေရ။ယင္းအတိုင္းပင္ စစ္ေတြေဒသိယစကားမာ ‘ေအာ္’နန္႔
‘အြာ’၊ ရမ္းၿဗဲေဒသိယစကားမာ ‘ေအာ္’နန္႔ ‘အို’ သရသံတူစြာကို တြိရပါေရ။
အထက္ကတင္ျပခေရသရသံတိမာ ရမ္းၿဗဲေဒသိယစကားသံတိေရ အစဥ္အလာအရ တည္ၿမဲခၿပီးေက စစ္ေတြေဒသိယစကားရို႕ဧ့ ‘ေအာ’သရ နန္႔ ‘ေအာ္’ သရသံတိက်ခါ မူလစကားသံတိေပ်ာက္ပနာ ေအာက္သားစကားသံတိ နီရာယူလွာကတ္ပါေရ။စစ္ေတြေဒသိယစကားမာ နဂိုကပင္ ‘ေအာ္’ နန္႔ ‘အြာ’သရသံတူေရအတြက္နန္႔ ‘ေအာ္’သရသံအၿခီယိုင္ရာဖက္ကိုလိုက္ပနာ ‘အြာ’သရကေလ့ အၿခီယိုင္ပနာ အသံထြက္ဖက္မာေတာင္မက အရီးအသားဖက္မာပါ ‘စြာ’ တက္စား ‘ေစာ္’ ဆိုေရ ေဖာက္ျပန္ေရ အ
ရီးအသားတိကို တြိလွာရပါေရ။ဧဟင့္ေရ စစ္ေတြေဒသိယစကားသံဧ့ ေဖာက္ျပန္ေျပာင္းလဲမွဳပင္ျဖစ္ပါ
ေရ။ ရခိုင္စာပီနန္႔ဘာသာစကားကို ထိန္းးသိမ္းေျပာဆိုကတ္ေတ လူအမ်ားစုေရ ‘စြာ’အရီးအသားကို
ထိန္းသိမ္းႏွိဳင္ေကေလ့ အေျပာအဆိုဖက္မာ အၿခီယိုင္ရာဖက္သို႔ လိုက္ပါလားကတ္စြာကို တြိရပါေရ။ စစ္ေတြေဒသိယစကားတိ ယင္းပိုင္အၿခီယိုင္လာကတ္ေတခါ ယင္းစကားတိကို စံအျဖစ္ထားလို႔ သီဆို
ကတ္ေတ ရခိုင္ေတးျခင္းတိေနာက္ကိုလိုက္ပနာ ရမ္းၿဗဲေဒသိယစကား ေျပာသူတိကပါေရာေယာင္
လွာကတ္ပါေရ။
ေနာက္တစ္ခ်က္က စစ္ေတြေဒသိယစကားသံဧ့ ‘အဥ္’သရအသံေဖာက္ျပန္မွဳျဖစ္ပါေရ။ယင္းေဖာက္
ျပန္စကားသံကို ေယွာင္လြဲႏွဳိင္ဖို႔အတြက္ ေခတ္သစ္ရခိုင္စာပီသမားတခ်ိဳ႕က စာလံုးေပါင္းကို စြန္႔ရႊတ္
ပနာ ‘အိုင္’ သရစာလံုးေပါင္းနန္႔ ရီးသားလွာကတ္စြာကိုတြိရပါေရ။ ေယခါ အစဥ္အလာရီးလွာေရ‘အဥ္’ သရအရီးအသားကို ဆံုးယွဳံးလာရဖို႔ျဖစ္ေတပိုင္ ညေခ်သတ္ဧ့ေဖာက္ျပန္သံျဖစ္ေတ ‘အိန္’သရသံကိုပါ အသိအမွတ္ျပဳရာေရာက္လားပါေရ။ဧဟင့္ကေလ့ စစ္ေတြေဒသိယစကားသံဧ့ ေဖာက္ျပန္မွဳပင္ျဖစ္ပါ
ေရ။ရမ္းၿဗဲေဒသိယစကားမာက်ခါ ေဒပိုင္သရသံတိေဖာက္ျပန္စြာကို မတြိရပါ။ဟိေကာင္းဟိႏွိုင္ေက
ေလ့ စံရခိုင္စာပီကို ထိခိုက္ႏွိဳင္ေရအနီအထားမဟိပါလို႔ ဆိုရပါလိမည္။ ရမ္းၿဗဲေဒသိယစကားသံဧ့
အဓိကအားနည္းခ်က္ကား ရ-သံနန္႔ယ-သံ မပီျပင္မွဳ သို႔မဟုတ္ ရ-သံအၿခီယိုင္မွဳပင္ျဖစ္ပါေရ။ေဒသိ
ယစကားတစ္ခုတည္းကို အားကိုးပနာရီးသားရေရေဒနိ႔ေခတ္မာ ရ-သံမပီျပင္ေရေဒသိယစကားသံကို အမွန္ထင္ပနာ ထင္ေရအတိုင္းခ်ရီးလိုက္ေတခါ ရခိုင္ရ-သံနန္႔ ရ-အရီးအသားရို႕ေရ တဆတ္ဆတ္နန္႔ လံုးပါးပါးလွာပါေရ။ရ-အရီးအသားနန္႔ ပတ္သက္လို႔အဓိကထားရေရ စစ္ေတြေဒသိယစကားမာေတာင္
မွ ရ-သံတိ အၿခီယိုင္ပါလတ္ေတခါ ရခိုင္စာပီဧ့ ကံၾကမၼာကား စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကရေရ အနီအထားကို ေရာက္လတ္ပါေရ။
ရခိုင္စာပီသမိုင္းကြင္းဆက္ျပတ္လားခေရအတြက္ ရခိုင္စကားသံတိ ဖရိုးဖရာျဖစ္နီကတ္ေတပိုင္ေခတ္
သစ္ရခိုင္စာပီတစ္ရပ္ေပၚလွာျပန္ေကေလ့ စံမဟိသိ့ေရအတြက္ အရီးနန္႔အေျပာ ကရားငါးပါးျဖစ္နီစြာ
ကိုတြိရပါေရ။ အထက္က ေျပာခေရပိုင္ ရ(ရေကာက္)ကို မွန္မွန္ကန္ကန္ မသံုးတတ္မွဳနန္႔ ဇာအရီးအ
သားေရ ဇာအသံထြက္ေတ(ဇာအသံထြက္ကို ဇာပိုင္ရီးေရ)ဆိုစြာကို သီသီခ်ာခ်ာ မသိမွဳတိေရ ရခိုင္စာ
ပီကို အဆိုးဖက္ကို ဦးတည္စီပါေရ။
ဘာသာစကားနန္႔စာပီတိုင္းမာ ျခြင္းခ်က္တိဟိေရပိုင္ ရခိုင္ဘာသာစကားနန္႔စာပီမာေလ့ ျခြင္းခ်က္တိ
မကန္မကန္ဟိပါေရ။ သိသာထင္ရွားေရ ျခြင္းခ်က္တိဟိေရပိုင္ သာမာန္လူတိမျမင္နွိဳင္ေရ ျခြင္းခ်က္တိ
ေလ့ မကန္ဟိပါေရ။ တခ်ိဳ႕ျခြင္းခ်က္တိေရ ရခိုင္စာပီနန္႔ဘာသာစကားကို ထူးျခားလွပစီေရအတြက္ ေဖာ္ထုတ္ထိန္းသိမ္းသင့္ပါေရ။ ရမ္းၿဗဲေဒသိယစကားမာ ‘အ’သရနန္႔ ‘အက္’သရသံ ကြဲျပားေကေလ့ စစ္ေတြေဒသိယစကားမာ ကြဲျပားမွဳနန္႔ တူညီေရာထြီးမွဳတိ ဟိနီစြာကို တြိရပါေရ။ ယင္းေၾကာင့္ ရမ္းၿဗဲ
ေဒသိယစကားေျပာသူတခ်ိဳ႕က စစ္ေတြေဒသိယစကားမာ ‘အ’သရနန္႔ ‘အက္’သရသံမကြဲျပားေၾကာင္း အထက္ေပၚရီကို ၾကည့္ပနာေျပာတတ္ကတ္ပါေရ။ အမွန္က စစ္ေတြေဒသိယစကားမာ ‘အ’သရနန္႔
‘အက္’သရသံ ကြဲျပားေရလို႔ ဆိုႏွိဳင္ပါေရ။ ရွီးေခတ္ရခိုင္စကားသံတိေရ ဇာပိုင္အသံထြက္ေလဆိုစြာကို လိလာသိဟိႏွိဳင္ေရ ရွီးရခိုင္စာပီတိမာေလ့ ‘အ’သရနန္႔ ‘အက္’သရကို အသံတူအျဖစ္ကာရံယူထားစြာ
ကိုမတြိရပါ။ စစ္ေတြေဒသိယစကားမာ ‘အ’သရနန္႔ ‘အက္’သရသံကြဲျပာမွဳေရ အားမေကာင္းေကေလ့ အဂုထက္ထိ သံုးနွဳန္းေျပာဆိုနီကတ္စြာကို လိလာသိဟိႏွိဳင္ပါေရ။
ေဒနိ႔စစ္ေတြေဒသိယစကားဧ့ အားအေကာင္းဆံုးအစိတ္အပိုင္းကိုၾကည့္ေက ‘အ’ သရအုပ္စုနန္႔ ‘အက္’ သရအုပ္စုရို႕ဧ့ အသံကာရံတူညီမွဳနန္႔ ကြဲျပားမွဳေရ ယွင္းလင္းမွဳမဟိဘဲ ေရာထီြးနီစြာကိုတြိရပါေရ။ ‘က’အကၡရာကိုသံုးပနာ ရီးသားရဖို႔ဆိုပါက ‘က၊က်၊ၾက၊ကက္၊ၾကက္၊’ ရို႕ေရအသံကာရံတူေရအုပ္စုျဖစ္ပနာ
‘အ’သရသံမာ အၿခီတည္ထားစြာကိုတြိရပါေရ။ က်န္သိ့ေရ ‘ ၾကြ’ နန္႔ ‘ၾကြက္’ ကား အသကာရံတစ္ထပ္
တည္းက်ပနာ ‘အက္’ သရသံျဖစ္နီစြာကိုတြိရပါေရ။အကၡရာ(၃၃)လံုးထဲက တစ္လံုးတည္းေသာ ‘ဝ’ အကၡရာဧ့ ‘အ’ သရသံနန္႕ ‘အက္’သရျဖစ္ေတ ‘ဝ’နန္႔ ‘ဝက္’ က်ျပန္ေက အထက္ကေျပာခေရပိုင္ ‘အ’ သရသံအုပ္စုထဲမာမပါဘဲ ‘အက္’သရသံနန္႔ ျဖစ္နီစြာကိုတြိရျပန္ပါေရ။ အမွန္က သရႏွစ္ခုကို ပီျပင္
ေအာင္ခြဲရဖို႔ဆိုေက ‘က၊က်၊ၾက၊ကြ်၊ၾကြ’ အုပ္စုေရ ‘အ’သရသံအုပ္စုျဖစ္ပနာ‘ကက္၊က်က္၊ၾကက္၊ကြ်က္၊
ၾကြက္’ အုပ္စုေရ ‘အက္’ သရသံအုပ္စုျဖစ္ပါေရ။ယင္းအတြက္နန္႔ ‘ဝ’နန္႔ ‘ဝက္ေလ့ေသာ့အသံထြက္ကြဲ
သင့္ပါေရ။စစ္ေတြေဒသိယစကားေျပာေရ ရခိုင္အဆိုေတာ္တိေရ ‘အ’သရသံနန္႔ ‘အက္’သရသံကို ကြဲ
ေအာင္မသီဆိုႏွိဳင္ေကေလ့ စစ္ေတြေဒသိယစကားသံကို လုပ္ပနာသီဆိုရေရ ရမ္းၿဗဲေဒသိယစကား
ေျပာသူအဆိုေတာ္တိျဖစ္ေတ ကိုဝင္းကိုခိုင္နန္႕ ကိုစံေမာ္သိန္းရို႕ဧ့ ေတးျခင္းအမ်ားစုမာကား ‘အ’သရ
သံ နန္႔ ‘အက္’သရသံကို ကြဲေအာင္သီဆိုထားစြာကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ‘အ’ သရသံနန္႔ ‘အက္’ သရသံ ကြဲျပားသင့္ေၾကာင္းကို ပိုလို႔ ခိုင္မာစီပါေရ။ယင္းပိုင္မကြဲျပားေရအတြက္ ပခံုး နန္႔ ပက္ခံုး အရီးမွားစြာတိ
ကိုေလ့ တြိရတတ္ပါေရ။
ေဒတင္ျပခ်က္မာ အကြ်န္ေရ ျခြင္းခ်က္အသံထြက္တိကို ဆန္႔က်င္နီျခင္းကား မဟုတ္ပါ။ေရာထြီးနီေရ စကားသံတိကို ယွင္းလင္းကြဲျပားသင့္ေရပိုင္ယွင္းလင္းကြဲျပားေရျခြင္းခ်က္တိကိုေလ့ အကြ်န္လက္ခံေရ
ပိုင္ စာပီျမတ္ႏိုးသူတိကလက္ခံသင့္ပါေရ။‘ခြင့္ရႊတ္’ ကို ‘ေခါက္ရႊတ္’ လို႔ဖတ္ကတ္စြာကိုၾကည့္ျခင္းအား
ျဖင့္ ‘အင့္’သရသံ ျခြင္းခ်က္အသံေရ ‘ေအာက္’ သို႔မဟုတ္ ‘ေအာင့္’ ျဖစ္ေတဆိုစြာကို လိလာသိဟိႏွိဳင္ပါ
ေရ။ ယင္းအတြက္နန္႔ ‘နန္႕’ ကို ‘ေနာင့္’ လို႔ အသံထြက္အတိုင္းရီးစြာေရ ဇာအရီးအသားကို ဇာပိုင္ရီးရ
ေရဆိုစြာကို မသိျခင္းဧ့ ဆိုးက်ိဳးပင္ျဖစ္ပါေရ။ ‘‘ေနာင့္’ ေရ မူလအရီးအသား ‘ႏွင့္’ကလာစြာျဖစ္ၿပီးေက ဟထိုးသံကို ေဖ်ာက္ပနာ ေျပာဆိုကတ္စြာရာျဖစ္ပါေရ။ ယင္းေၾကာင့္ အသံထြက္ကို ဇာပိုင္ပင္ဖတ္
ပတ္စီ၊အရီးအသားမာ ‘ေခါက္ရႊတ္’ တက္စား ‘ခြင့္ရႊတ္’၊ ‘ေနာင့္’ တက္စား ‘နွင’့္(အမ်ားသံုး ‘နန္႔’) ကုိရာ သံုးႏွဳန္းရီးသားသင့္ပါေရ။က်န္သိ့ေရ ျခြင္းခ်က္အသံထြက္တိထဲက ‘အိ’ သရသံ တခ်ိဳ႕ကို ‘အိန္႔’ သရ
သံထြက္ေၾကာင္း(AI)က ‘အိ’သရနန္႔ ရခိုင္ဘာသာစကား ဆက္ႏြယ္မွဳမ်ား ေဆာင္းပါးမာ ေဖာ္ျပၿပီးျဖစ္
ေတအတြက္နန္႔‘အု၊ အူ၊ အူး’သရသံတခ်ိဳ႕ကို‘အုန္႔၊အုန္၊အုန္း(အံု႔၊အံု၊အုံး)’သရသံနန္႔ဖတ္ေတအေၾကာင္း
ကို ၾကည့္ကတ္ပါမည္။ရခိုင္အရီးအသား ရခုိင္အသံထြက္
ရီကူး ရီကုန္း
ေလာင္းဒဂူ ေလာင္းဒဂုန္
ငုပန္း ငုန္းပန္း
ညဳသံ ညဳန္႔သံ
သဗၸညဳ သဗၸညဳန္႔
အဏုျမဴ အႏုန္႔ျမဳန္
အတု အတုန္႔
ေဆာင္းဒူ ေဆာင္းဒုန္
အႏုအညြတ္ အႏုန္႔အညြတ္
မဖူမလံု မဖုန္မလံု
ေဂါင္းမူး ေဂါင္းမုန္း
လူးတာ လုန္းတာ(လံုးတာ)
အထက္က တင္ျပခ်က္တိကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ဇာရခိုင္စကားကို ဇာပိုင္ရီးပနာ ဇာရခိုင္စာကိုကား ဇာပိုင္ဖတ္သင့္ေလ့ဆိုစြာ စာဖတ္သူရို႕ အနီနန္႔ ဆိေကတေပြ ဆင္ျခင္သတိျပဳနွိဳင္ကတ္လိမည္လို႕ ေမွ်ာ္လင္မိပါေရ။
စာပီသစၥာျဖင့္
ခိုင္မင္းဇံ(ရခိုင္ျပည္)


           ဝန္ခံခ်က္ ။ ကြ်န္ေတာ္၏ ဘေလာ့ တြင္ေဖာ္ၿပထားေသာအေၾကာင္းအရာမ်ားသည္ 
               ကြ်န္ေတာ္၏ ကိုင္ပိုင္စိတ္ကူး ကိုင္ပိုင္အိုင္တီ နဲ ့ဖန္တီးထားတာ မဟုတ္ပါေၾကာင္း ... 
                         ကြ်န္ေတာ္ရဲ႕ ဘေလာ့ ဧည့္သည္မ်ားကိုအၿမဲခင္မင္လွ်က္ပါ။ 
                                               ေက်းဇူးတင္ပါတယ္

ကၽြန္စကားနန္႔စာပီစစ္ (ဂၽြင္မိုးစက္ေခ်)


ႏိုင္ငံဟိေက လူမ်ိဳးဆိုစြာဟိပါေရ။ လူမ်ိဳးမာ ယဥ္ေက်းမႈဆိုစြာဟိပါေရ။ ယေက ယဥ္ေက်းမႈမာ
စာပီဆိုစြာ ဟိရပါဖို႔။ ကႀကီးကက်ယ္ေျပာရေက စာပီျမင့္မွ လူမ်ိဳးတင့္ပါဖို႔။လူမ်ိဳးတင့္မွ ႏိုင္ငံအ
ဆင့္ မီြဖို႔ျဖစ္ပါေရ။ စာပီဆိုစြာကို ယဥ္ေက်းမႈဧ့ရီေသာက္ျမစ္လို႔ အကၽြန္က သတ္မွတ္ပါေရ။
လက္ဟိမာေဖာ္ေဆာင္အသုံးခ်နီကတ္ေတ (က)ႏိုင္ငံရီးအျမင္၊ (ခ)လူမႈရီးအျမင္၊ (ဂ)အုပ္ခ်ဳပ္
ရီးအျမင္၊ (ဃ)စည္းရုံးရီးအျမင္နန္႔ (င)စီးပြါးရီးအျမင္ တိၾကားထဲမာ အကၽြန္ရို႕က စာပီအျမင္
တစ္ခုကိုေပါင္းထည့္ဖို႔ လိုအပ္လာနီဗ်ာလ္ျဖစ္ပါေရ။ ဇာအတြက္ေၾကာင့္ဆိုေက ေဒဂုေခတ္ကာ
လ သားသမီးတိ (အကၽြန္အပါအ၀င္)ရခိုင္သား၊ ရခိုင္သမတိနန္ ့အထက္က အစ္ကိုႀကီး အစ္မ
ႀကီးတခ်ိဳ႕ရို႕စြာေအာက္သားစကား (အကၽြန္ကေတာ့ ကၽြန္စကားလို႔တင္စားခ်င္ပါေရ)၊ ကၽြန္စကား
ကို လိုအပ္လို႔ တစ္မ်ိဳး၊ မလိုအပ္ဘဲတစ္မ်ိဳး လႊမ္းမိုးခံနီကတ္စြာ တိြလာရပါေရ။
ယင္းပိုင္ လႊမ္းမိုးခံနီရေရထဲက အတိုင္းအတာတစ္ခုထိ ရုန္းထြက္ဖို႔ႀကိဳးစားသင့္ပါဗ်ာလ္။ မဟုတ္
ဘဲနန္႔ အကၽြန္ရို႕သည္ လူမ်ားလက္ေအာက္မာ ကၽြန္ခံ၊ လူမ်ားစကားကို လွ်ာဖ်ားကမခ်ဘဲ အ
လိုက္သင့္ေခ်ေျပာနီကတ္ပါဖို႔လား။ ယေကေတာ့ခါ ကိုယ္ပိုင္စာပီ၊ ကိုယ္ပိုင္ယဥ္ေက်းမႈ ေပ်ာက္
လားဖို ့စြာ သီခ်ာသေလာက္ျဖစ္ခပါဗ်ာလ္။ စာပီမဟိ၊ ယဥ္ေက်းမႈမဟိေက ဇာအမ်ိဳးကို ေစာင့္
ေယွာက္ကတ္ပါဖို႔။ ရခိုင္စာပီအေၾကာင္းနန္ ့ ပတ္သက္လာေက၊ ရခိုင္စကားေျပာျခင္းနန္႔ ပတ္
သက္လာေက ရက္ျပတ္မ်က္ေစာင္းထိုးခံရပါေရ။ ဇာေၾကာင့္ပါခ်င့္။ အျမင္မတူလို႔ရာဟိပါဖို႔။ ယင္း
ပိုင္ မတူေရအျမင္ေခ်တိကို တုိင္ပင္ယင္းနန္ ့လိုေရခရီးကိုေရာက္ေအာင္ လားကတ္ရဖို ့ျဖစ္ပါေရ။ မဟုတ္ေက အကၽြန္ ရို႕လူမ်ိဳးဧ့စာပီဆိုစြာ ေက်ာက္စာထက္မာေလာက္ရာ ဟိလီရပါဖို႔ဗ်ာလ္။
အကၽြန္ရို႕ရိုးရာဝတ္စုံကိုဝတ္လို႔ လူမ်ားစာကိုရာ ရီးျပနီကတ္ပါဖို႔လား။ လူမ်ားစကားကိုရာ ေျပာ နီကတ္ပါဖို႔လား။ ေဒနိ႔လူတိုင္းသုံးနီကတ္ေတ အြင္လိုင္းမာတိြရေရ ကဗ်ာေခ်တိ၊ ပို႔စ္တိနန္႔ ကမန္း ပီးစြာတိမာ ရခိုင္အခ်င္းခ်င္းၾကားမာေတာင္မွ ရခိုင္စကားေျပာဟန္၊ ရခိုင္လီသံတိ ေပ်ာက္ဆုံးလာ
စြာ (ဝါ) ကၽြန္စကားလႊမ္းမိုးခံနီရစြာကို တိြလာရပါေရ။ စာပီ၊ ယင္းကိစၥေကာင္းျမင့္လြန္းပါေရ။စကား
က စေျပာကတ္ရပါဖို႔။ စကားကနီ စာပီသရုပ္၊ စာပီရုပ္လုံးေပၚလာဖို ့ယုံၾကည္ပါေရ။ ရခိုင္စကား
ေျပာေရလူ ရခိုင္စကားနန္႔ ရခိုင္ကဗ်ာကိုရီး၊ ရခိုင္လီသံနန္႔ အနီးစပ္ဆုံးသတ္ပုံကိုလိုက္ရွာ၊ ယေက အကၽြန္ရို႕လိုခ်င္ေရ ရခိုင့္စာပီ သီးျခားထြက္မလာႏိုင္ပါလား။ ေျပာေကလြယ္ပါေရ။ လက္တိြမာခက္
ပါေရ။ မွန္ပါေရ။ ေလာင္ေပၚမထိုးဘဲ ေလာင္ေပၚတစ္ခါေတာင္မေပါက္ဖူးလို႔ေျပာလို႔ မရပိုင္ပါဗ်ာလ္။ ဧဂုဆိုေက စာပီကိုလက္ထဲမာ လက္တိြေဖာ္ထုတ္ခြင့္ရလာေရ စာပီသင္ရိုးတိ ရနီကတ္ပါဗ်ာလ္။ အားရစရာျဖစ္ ေလာက္ေအာင္ ႀကိဳးစားျပထားကတ္ပါဗ်ာလ္။
ယင္းပိုင္တစ္တိုင္က ေဖာ္ထုတ္နီေရအခ်ိန္မာ အကၽြန္ရို႕က မဆိုင္ဆိုပနာေယွာင္ၿပီးလို႔လိုအပ္သည္
ထက္ပိုေသာ လႊမ္းမိုးမႈတိကို ဆက္လို႔ထိန္းနီကတ္ပါဖို႔လား။ လူမ်ိဳးရီးကို မိ့ထားကတ္ပါဖ႔ိုလား။ကၽြန္
ဘဝရွည္လို႔ကၽြန္စကားရာ သိကတ္ေတအကၽြန္ရို႕တိ ျမန္မာဖတ္စာအုပ္မာ သင္ဖူးခေရကၽြန္စကား၊ ကၽြန္စာပီတိကို အယုံမွတ္ ပုံအပ္နီျခင္းက ရုန္းမထြက္သင့္ပါလား။ စာပီကိုအသံုးျပဳပနာ ရခိုင့္အမ်ဳိး
သားစိတ္ဓါတ္စစ္ဆင္ရီးကို ဖန္တီးယူႏိုင္ပါေရ။ စာပီေပ်ာက္ဆုံးနီျခင္းသည္ ျပည္တြင္းလူမ်ိဳးရီးစိတ္
ဓါတ္ ပ်က္စီးျခင္းကို အစျပဳနီျခင္း၊ ယဥ္ေက်းမူပိတ္ပင္ခံနီရျခင္းျဖစ္ပါေရ။
တခ်ိဳ႕ကေျပာကတ္ပါေရ။ ရခိုင္ပိုင္အသံထြက္နန္႔ ကဗ်ာရီးလို႔ မေကာင္း၊ ဖြဲ ့ႏြဲ႕လို ့မရ၊ စာလုံးေပါင္း
သတ္ပုံကိုလူတိုင္းက ဖတ္မရလို႔ေျပာပါသိ့ေရ။ဗမာျပည္က ဗမာစာရီးဆရာတိ ျမန္မာစာကိုဗမာပိုင္
အသံထြက္နန္႔ ရီးပါေရ။ ယင္းခ်င့္တိကို လူတိုင္းနားလည္ေရလို႔ အသူေျပာပါေလ။ အသီအခ်ာေတြး
ၾကည့္ေက ရခိုင့္ထီးနန္းၿပိဳပ်က္ၿပီးခါကပင္ အဂၤလိပ္၊ ဂ်ပန္၊ ဗမာတိ လက္ဝါးႀကီးအုပ္ ႀကီးစိုးခ ကတ္
ပါေရ။ ဂုခ်ိန္ထိလူမ်ားလက္ေအာက္မာ အသက္ႀကီးလာေရ အကၽြန္ရို႕ရခိုင္ျပည္ဧ့ စာပီနန႔္ လီသံ
သည္ ရခိုင္သားရို႕ေပါ့ဆမႈေၾကာင့္၊ သတိမမူျခင္းေၾကာင့္၊ကၽြန္စကားကို ခ်စ္စိတ္ေၾကာင့္၊ကၽြန္စကား
ကို အထင္ႀကီးမႈေၾကာင့္၊ ကၽြန္သြီးေရာနီျခင္းေၾကာင့္ရာ ေပ်ာက္ပ်က္ျခင္းတိနန္႔ ႀကံဳရစြာျဖစ္ပါေရ။ ၿမီမ်ိဳလို႔လူမ်ိဳးမေပ်ာက္၊ လူမ်ိဳမွလူမ်ိဳးေပ်ာက္ေတအတြက္ေၾကာင့္ ကၽြန္စကားမ်ိဳလို႔ စာပီမေပ်ာက္
ေအာင္ အကၽြန္ရို႕ ထိန္းသိမ္းကတ္ရဖို႔ျဖစ္ပါေရ။
ဂုခ်ိန္ထိဖက္လို႔အိပ္လာေရ ကၽြန္သေဘာက္ကို ႏိုင္ေရလုပ္အားနန္႔ ၿဖိဳဖ်က္လားကတ္ပါေမ။စာပီလက္
နား ထုတ္ကတ္ပါေမ။ စာပီစစ္ကို ဆင္ကတ္ပါေမ။ စာပီကို ခ်စ္ကတ္ပါေမ။ ငါရို႕လူမ်ိဳးမာ ငါရို႕စာဟိ
ေရဆိုစြာကို ျပကတ္ပါေမ။ ေနာက္လာဖ႔ို မ်ိဳးဆက္သစ္ေခ်တိနန္႔တတူ ရခိုင္စာသင္ရိုးသင္ဖ႔ို အားျပဳ
ယင္းနန္႔ ကၽြန္စကားကို စာပီစစ္ဆင္ပနာ တိုက္ထုတ္ကတ္ပါေမ။

ရခိုင့္အကၡရာစာပီဆိုင္ရာစာတမ္းမ်ားနန္႔ ရခိုင့္စာပီခ်စ္သူတိကို ေလးစားယင္း

(ဂၽြင္မိုးစက္ေခ်)


         ဝန္ခံခ်က္ ။ ကြ်န္ေတာ္၏ ဘေလာ့ တြင္ေဖာ္ၿပထားေသာအေၾကာင္းအရာမ်ားသည္ 
            ကြ်န္ေတာ္၏ ကိုင္ပိုင္စိတ္ကူး ကိုင္ပိုင္အိုင္တီ နဲ ့ဖန္တီးထားတာ မဟုတ္ပါေၾကာင္း ... 
                 ကြ်န္ေတာ္ရဲ႕ ဘေလာ့ ဧည့္သည္မ်ားကိုအၿမဲခင္မင္လွ်က္ပါ။ 
                                               ေက်းဇူးတင္ပါတယ္

"၉၆၉-လႈပ္ရွားမႈသာ အမ်ဳိးဘာသာ သာသနာကုိ ကာကြယ္ႏုိင္မည္”


ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ေထရဝါဒ ဗုဒၶဘာသာ အဓြန္႔ရွည္ဖုိ႔ ၉၆၉-ဆုိတာ ျဖစ္လာတာပါ။ မိမိအိမ္မွာ၊ မိမိဆုိင္မွာ၊ မိမိကားမွာ၊ မိမိရံုးမွာ ၉၆၉ တံဆိပ္ကုိ ရဲရဲကပ္ၿပီး မိမိတုိ႔ဟာ အမ်ဳိး-ဘာသာ-သာသနာကုိ ေစာင့္ေရွာက္သူေတြျဖစ္ေၾကာင္း ရဲရဲဝံ့ဝံ့ခံယူၾကပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈ ေပၚေပါက္ခဲ့တယ္။ ဒါကုိ မာေဂ် လံုးဝေထာက္ခံတယ္။ ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့ ၉၆၉ ဆုိတာ ဘုရားဂုဏ္ေတာ္ကုိးပါး၊ တရားဂုဏ္ေတာ္ေျခာက္ပါး၊ သံဃာ့ဂုဏ္ေတာ္ကုိးပါး ရည္ညႊန္းတာျဖစ္တယ္။ သားျဖစ္သူက “အေဖ ၉၆၉ ဆုိတာဘာလဲ”လုိ႔ ေမးကတည္းက ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈ ေအာင္ျမင္သြားၿပီဆုိတာ မာေဂ် သိလုိက္တယ္။ ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈဟာ သူမ်ားဘာသာကုိ တုိက္ခုိက္ဖုိ႔မဟုတ္ဘဲ မိမိဘာသာ၊ သာသနာနဲ႔ မိမိအမ်ဳိးကုိ ကာကြယ္ဖုိ႔သာ ျဖစ္တယ္။ ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈဟာ သူမ်ားဘာသာကုိ တုိက္ခုိက္တာမဟုတ္ဘူး။

မိမိအမ်ဳိးကုိ ခ်စ္ဖုိ႔၊ မိမိဘာသာကုိ ေစာင့္ေရွာက္ဖုိ႔ မိမိအမ်ဳိးသား စီးပြားေရးကုိ အားေပးဖုိ႔ဆုိတဲ့ ဝံသာႏုရကၡိတတရားပဲ ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈ ႀကီးထြားလာမွာစုိးလုိ႔ ျပည္ပက ေဒၚလာစား မီဒီယာေတြကလည္း ၉၆၉ဟာ နာဇီလက္သစ္ဝါဒျဖစ္တယ္လုိ႔ စြပ္စြဲလာၾကတယ္။ အဲဒီစြပ္စြဲခ်က္ကုိ မာေဂ် လံုးဝရႈတ္ခ်တယ္။ ျပည္တြင္းမီဒီယာေတြကလည္း ေကာလာဟာလေတြ ထုတ္လႊင့္လာၾကတယ္။ အိမ္မွာ သားျဖစ္သူက သူ႔ရဲ႕ကားမွာ ၉၆၉ စတစ္ကာကပ္တာကုိ အေမလုပ္သူက ခြာပစ္တယ္။

အေၾကာင္းျပတာကေတာ့ “နင္ အဖမ္း ခံရလိမ့္မယ္”တဲ့။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာ ၉၆၉ စတစ္ကာေဝတဲ့ လူငယ္တစ္ေယာက္ကုိ လူမ်ဳိးျခားေတြက ဓားနဲ႔ထုိးတယ္ ဆုိတဲ့သတင္းေတြ ထြက္လာတယ္။ ၉၆၉ စတစ္ကာ ရုိက္ေပးတဲ့စက္ကုိ ဘာသာျခားေတြက ၿခိမ္းေျခာက္လုိ႔ ေနာက္ထပ္မရုိက္ရဲပါဘူး ဆုိတဲ့သတင္းေတြ ထြက္လာတယ္။ ဒါဟာ ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈကုိ ဘာသာျခားေတြ ဘယ္ေလာက္ေၾကာက္တယ္ဆုိတာ ျပတာပဲ။ သူတုိ႔ဆုိင္ေတြ အားလံုးမွာ သူတုိ႔ဘာသာ အမွတ္တံဆိပ္ ကပ္ရဲခ်ိန္မွာ မာေဂ်တုိ႔က ဘာလုိ႔ ၉၆၉ စတစ္ကာ မကပ္ရဲရမွာလဲ။ သီတဂူဆရာေတာ္ႀကီးကုိ္ယ္တုိင္ အတိအလင္း ျမြတ္ၾကားထားတာရွိတယ္။ အိမ္ရွင္ရဲ႕ဘာသာကုိ ဧည့္သည္က မေစာ္ကားရဘူး။ ေလးစားရမယ္ဆုိတာ။ ၉၆၉ စတစ္ကာေဝလုိ႔ ဖုန္းဆက္ၿခိမ္းေျခာက္ရင္ ဆက္သြယ္ေရးကုိ တုိင္လုိ႔ရပါတယ္။ ဆက္သြယ္ေရးမွာ ဘယ္ဖုန္းကေန ဘယ္ဖုန္းကုိ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဘာေျပာတယ္ဆုိတဲ့ အေထာက္ထားနဲ႔ အသံေခြေတြ ရွိပါတယ္။ အေရးယူလုိ႔ ရပါတယ္။

အခုေတာ့ ကုိယ့္တုိင္ျပည္မွာေနၿပီး ကုိယ့္ဘာသာရဲ႕ အမွတ္တံဆိပ္ ၉၆၉ ေတာင္ မကပ္ရဲၾကရေအာင္ သတၱိေတြ နည္းေနၾကၿပီလား။ သႀကၤန္းအတြင္း မာေဂ် ခရီးထြက္စဥ္က ေျမလတ္ၿမဳိ႕ တစ္ၿမဳိ႕မွာ ၉၆၉ ေရးကစားမ႑ပ္ေတာင္ ေတြ႔ခဲ့တယ္။ အလြန္ပီတိ ျဖစ္စရာ ေကာင္းပါတယ္။ ကုိယ္ေတြ႔တစ္ခု ေျပာျပခ်င္တယ္။ အတန္တန္တားေနတဲ့ၾကားက တပည့္မတစ္ဦး ဘာသာျခားနဲ႔ႀကိဳက္တယ္။ တစ္ရံုးလံုး ပုဂံကုိ ဘုရားဖူးသြားခ်ိန္မွာ ဘုရားဖူးသြားရမလားဆုိၿပီး တစ္ခ်ိန္လံုး ဘာသာျခားက ဖုန္းဆက္ေႏွာက္ယွက္တယ္။ ဘာလုိ႔ေႏွာက္ယွက္သလဲဆုိေတာ့ သူနဲ႔ႀကဳိက္ေနလ်က္နဲ႔ ဘုရားဖူးလုိ႔တဲ့။ တပည့္မမွာ ဘုရားသာဖူးေနရတယ္။ ဟုိက တစ္ခ်ိန္လံုး ေႏွာက္ယွက္ေနလုိ႔ မ်က္ရည္နဲ႔မ်က္ခြက္။ ဘယ္လုိလုပ္ ကုသုိလ္ရေတာ့မွာလဲ။ ကဲ… ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ေစာ္ကားထားသလဲ။

ဒီလုိျဖစ္မွ တပည့္မ အျမင္မွန္ ရသြားတယ္။ လူမ်ဳိးျခား အသုိက္အဝန္းထဲ မဝင္ရေသးတာေတာင္ ဒီေလာက္အႏုိင္က်င့္၊ ဗုိလ္က်ေနရင္ တကယ္သာ အိမ္ေထာင္ရက္သား ျပဳခဲ့မိရင္ ဒုကၡဆုိၿပီး ေနာက္ဆုတ္လုိက္တယ္။ မာေဂ် ေရးခဲ့ဖူးပါတယ္။ ျမန္မာမေလးေတြရဲ႕ ခႏၶာကုိယ္ဟာ ဘာသာျခားေတြအတြက္ လူကျပား သားေဖာက္စက္ေတြလုိ အသံုးေတာ္ ခံေနရတာ ၾကာေနပါၿပီ။ တခ်ဳိ႕ သားသမီးေတြ (အထူးသျဖင့္ သမီးေတြ) ကုိ မိဘေတြက မႏုိင္ၾကဘူး။ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ သားသမီးလုပ္စာကုိ မီွခုိစားေသာက္ေနရလုိ႔ မေျပာရဲၾကတာေတြ ကုိယ္ေတြ႔ႀကဳံဖူးပါတယ္။ အဲဒီလုိ ပါးစပ္ပိတ္ၿပီး ကုိယ့္သားသမီးကုိ မဆံုးမရဲရင္ျဖင့္ ေနာင္တစ္ခ်ိန္ အမ်ဳိး-ဘာသာ-သာသနာကြယ္ရင္ အဲဒီမိဘေတြမွာပါ တာဝန္ရွိပါတယ္။ လူမ်ဳိးျခားနဲ႔ ယူလုိက္တဲ့ သမီးေတြေကာ ဒီဘဝမွာ စိတ္ခ်မ္းခ်မ္းသာသာေနရတာကုိ ဘယ္မိဘမ်ား ျမင္ဖူးပါသလဲ။

မာေဂ်ရယ္… မင္းေျပာသလုိ မဟုတ္ပါဘူး။ ငါတုိ႔သမီးေတြ လူမ်ဳိးျခား-ဘာသာျခားနဲ႔ယူၿပီး ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း၊ စိတ္ ခ်မ္းခ်မ္းသာသာ ေနရပါတယ္ဆုိတဲ့ မိဘမ်ားရွိရင္ မာေဂ်႕ကုိ ဆက္သြယ္ဗ်ာ။ ျပန္ၿပီး ေရးေပးမယ္။ ႏွစ္ဆန္းတစ္ရက္ေန႔က ေရႊဒဂံုေတာင္ဘက္မုဒ္ဝမွာ ေတာင္းရမ္းေနတဲ့ ျမန္မာမိန္းမငယ္ေလးတစ္ဦးကုိ ေတြ႔လုိက္ရတယ္။ ေဘးနားမွာလည္း ကေလးႏွစ္ေယာက္နဲ႔။ ကေလးေတြက ဘာသာျခားရုပ္ေတြ။ ဒါနဲ႔ စိတ္ဝင္စားၿပီး ကားရပ္၊ အလွဴေငြႏွစ္ရာေပးၿပီး “ဒါ နင့္ကေလးေတြလား” ေမးၾကည့္ေတာ့ “ဟုတ္တယ္”တဲ့။ “နင္က ျမန္မာ။ နင္ေမြးထားတာေလးေတြက လူမ်ဳိးျခားရုပ္ေတြပါလား။ နင့္ေယာက္်ားက နင္ ဒီလုိေတာင္းတာ ခြင့္ျပဳသလား”ေမးေတာ့ ကေလးႏွစ္ေယာက္ရအၿပီး သူ႔ကုိ ကေလးေတြနဲ႔ ထားခဲ့ၿပီး ပစ္သြားလုိ႔တဲ့။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ဘာသာျခားယူမိတဲ့ မိန္းကေလးဟာ သူေတာင္းစားဘဝ ေရာက္ရေတာ့တာပဲ။ အဲဒီမိန္းကေလးရဲ႕ မိဘသာရွိခဲ့ရင္ ဒီလုိေတာင္းရမ္း စားေသာက္ရတာကုိသာ ျမင္ခဲ့ရင္ ဘယ္လုိခံစားရမလဲ။ မိဘေတြ သတိၾကပ္ၾကပ္ျပဳၾကပါ။

မီးဆုိတာ မေလာင္ခင္ တားရသတဲ့။ ျဖစ္ၿပီးမွ သမီးလည္း ဒုကၡေရာက္၊ မိဘေတြလည္း စိတ္ဆင္းရဲရရင္ အားလံုး ရႈံးတာပါပဲ။ ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြကုိလည္း သတိေပးခ်င္ပါတယ္။ ကုိယ့္အမ်ဳိး- ဘာသာ- သာသနာအေရးကုိ ကာကြယ္ဖုိ႔ အေရးမွာ မေၾကာက္ၾကပါနဲ႔။ ကုိယ့္ဘာသာက သူမ်ားဘာသာကုိ ေစာ္ကားတဲ့ဘာသာမွ မဟုတ္တာ။ ကုိယ့္အထဲက ပဲ့ပါမသြားေအာင္သာ ကာကြယ္တဲ့ဘာသာ ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္နည္းေျပာရရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ေထရဝါဒ ဗုဒၶဘာသာအဓြန္႔ရွည္ဖုိ႔ ၉၆၉ ဆုိတာ ျဖစ္လာတာပါ။ မိမိအိမ္မွာ၊ မိမိဆုိင္မွာ၊ မိမိကားမွာ၊ မိမိရံုးမွာ ၉၆၉ တံဆိပ္ကုိ ရဲရဲကပ္ၿပီး မိမိတုိ႔ဟာ အမ်ဳိး-ဘာသာ-သာသာနာကုိ ေစာင့္ေရွာက္သူေတြ ျဖစ္ေၾကာင္း ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ခံယူၾကပါ။ ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈဟာ ေကာက္ရုိးမီးလုိ ဟုန္းခနဲထၿပီး ဟုန္းခနဲေပ်ာက္သြားတာ မျဖစ္ေစလုိပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ အမ်ဳိး-ဘာသာ-သာသနာ ေရရွည္တည္တံ့ဖုိ႔ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြလည္း မစြမ္းႏုိင္ပါဘူး။ တပ္မေတာ္လည္း မလုပ္ႏုိင္ပါဘူး။ ျပည္သူတစ္ရပ္လုံးရဲ႕ ဝံသာႏုရကၡိတ စိတ္ကသာ လုပ္ႏုိင္၊ ကာကြယ္ႏုိင္မွာမုိ႔လုိ႔ ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈမွာ ျပည္သူအားလံုး ဝုိင္းဝန္းပါဝင္သင့္ေၾကာင္း ဒီေနရာကေန ႏႈိးေဆာ္ လုိက္ရပါတယ္ခင္ဗ်ာ။ ။

မာေဂ်
“ေထရဝါဒ ေမာ္ကြန္းဂ်ာနယ္

ဘာသာႀကီး ၄-ရပ္ရဲ႕ လက္ထပ္ထိမ္းျမားျခင္းဥပေဒမ်ား




ဟိႏၵဴ
===
ဟိႏၵဴဓေလ့ထံုးတမ္းဥပေဒအရ ဟိႏၵဴဘာသာဝင္အခ်င္းခ်င္းပင္ ဇာတ္မတူပါက ထိမ္းျမားျခင္းမျပဳႏိုင္သျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္တစ္ဦးႏွင့္ ထိမ္းျမားျခင္းမျပဳႏိုင္ေပ။
ဟိႏၵဴဘာသာတြင္ (၁)ျဗဟၼဏ (၂)ခတၱိယ (၃)ေဝႆ (၄)သုဒၶဟူ၍ (၄)မ်ိဳးရွိရာ ထုိ(၄)မ်ိဳးတြင္ ဟိႏၵဴဘာသာဝင္မ်ားႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ား တရားဝင္ထိမ္းျမားရန္ မျဖစ္ႏိုင္ဟု စီရင္ထံုးေဟာင္းမ်ားက ျပဆိုထားသည္။

ခရစ္ယာန္
======
ခရစ္ယာန္ထိမ္းျမားျခင္းဥပေဒပုဒ္မ-၄အရ ခရစ္ယာန္ႏွင့္ခရစ္ယာန္မဟုတ္သူတစ္ဦး ထိမ္းျမားျခင္းျပဳႏိုင္သည္။
သို႔ရာတြင္ ထိမ္းျမားျခင္းကို ခရစ္ယာန္ဘုရား႐ွိခိုးေက်ာင္းတြင္လည္းေကာင္း,ထိမ္းျမား
ျခင္းမွတ္ပံုတင္အရာရွိေရွ႕တြင္လည္းေကာင္း ထံုးပံုနည္းလမ္းတက်ထိမ္းျမားမွသာလွ်င္ တရားဝင္သည္။အျခားနည္း ထိမ္းျမားမႈမ်ား တရားမဝင္၊ ဥပေဒကို မလိုက္နာလွ်င္ ေထာင္ဒဏ္ေငြဒဏ္ သတ္မွတ္ႏိုင္သည္။ နမူနာအားျဖင့္ ပုဒ္မ-၆ဝ ဤဥပေဒပုဒ္မ-၅
အရ ထိမ္းျမားေပးပိုင္ခြင့္ရွိသူမဟုတ္ဘဲ ခရစ္ယာန္(၂)ဦး သို႔မဟုတ္(၁)ဦး ခရစ္ယာန္လက္ထပ္ေပးပါက ေထာင္ဒဏ္(၁ဝ)ႏွစ္အထိ အျပစ္ေပးႏိုင္သည္။

***လူအခြင့္အေရးဆိုၿပီးမ်က္စိမိွတ္စြတ္ေအာ္ေနသူမ်ား ၾကပ္ၾကပ္သတိထားေလ့လာပါရန္

အစၥလာမ္
======
ဘာသာကြဲႏွင့္ လံုး၀လက္ထပ္ခြင့္မျပဳ၊ ဘာသာမတူသူျဖစ္ပါက အစၥလာမ္ဘာသာသို႔ တရားဝင္ကူးေျပာင္းၿပီးသည့္အခါမွသာ လက္ထပ္ခြင့္ရွိသည္။
သူတို႔က်မ္းစာကို ေစာ္ကားပါက ေသဒဏ္အထိခ်မွတ္ႏိုင္သည္။
အိမ္ေထာင္ေရးေဖာက္ျပားပါက လူအမ်ားေရွ႕တြင္ လူတိုင္းက ခဲႏွင့္ထုသတ္ျခင္း၊ လူတိုင္းက ေမထုန္က်င့္ႏိုင္ျခင္း အျပစ္မ်ားေပးပါသည္။

ဗုဒၶဘာသာ
======
မည္သည့္ဘာသာျခားကမဆို ၄င္းတို႔ ဘာသာကို စြန္႔လႊတ္ရန္မလိုဘဲ ထိမ္းျမား လက္ထပ္ျခင္းကို ခြင့္ျပဳထားသည္။ ဘာသာျခားမ်ားက ဗုဒၶဘာသာဝင္ ျပည္ေထာင္စုဖြား တိုင္းရင္းသားမ်ားက္ို ၄င္းတို႔ဘာသာကို စြန္႔လႊတ္ရန္မလိုဘဲ ထိမ္းျမားလက္ထပ္ခြင့္ျပဳထားသည္။
အလြန္သေဘာေကာင္းေသာ အလြန္ရက္ေရာေသာဥပေဒျဖင့္
ကာကြယ္ထားျခင္းမရွိေသာ ဒလေဟာခြင့္ျပဳထားေသာ ဘာသာျဖစ္ေနပါတယ္။
အလြန္ဝမ္းနည္းဖြယ္ရာ အလြန္ရွက္စရာေကာင္းတဲ့ အေနအထားကို အတိုင္းသားေတြ႕ျမင္ပါတယ္။
ဗုဒၶဘာသာဝင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို အုတ္ၾကားျမက္ေလာက္မွ တန္
ဖိုးမထားဘာသာျခားမ်ားက အလြယ္တကူ ေစာ္ကားဖို႔ ခြင့္ျပဳထားသလုိ ျဖစ္ေနပါတယ္။
----------
ဟိတဓရဆရာေတာ္စီစဥ္ပူေဇာ္ေသာေရႊႏွစ္ ေရႊသား ေရႊစကား(၃)စာအုပ္မွ
(က်မ္းကိုး)
ျပည့္သူ႔တရားသူႀကီးအဖြဲ႔ (အၿငိမ္းစား)၊ သံအမတ္ႀကီး(အၿငိမ္းစား) ဦးဘေမာ္(B.A Hons B.l)ေရးတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအိမ္ေထာင္ခန္းမ်ား(Marriage
Laws of Myanmar)စာအုပ္မွ ဘာသာႀကီး ၄-ရပ္ရဲ႕ လက္ထပ္ထိမ္းျမားျခင္း ဆုိင္ရာမ်ား
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=564679723650956&set=a.401123083339955

ရခိုင္ေရွ့ေဟာင္းၿမိဳ႕ေတာ္ေၿမာက္ဦးသို႕ ......

ဒီတစ္ပတ္ ခရီးသြားမွတ္တမ္းအျဖစ္ ေျမာက္ဦးခရီးစဥ္အေၾကာင္း ဆက္ေရးပါဦးမယ္ရွင္... ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ ေရွးေဟာင္းျမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ခဲ႕တဲ႔ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ဟာ ရခိုင္ဘုရင္တို႕ တည္ထားခဲ႔တဲ႔  ေရွးေဟာင္း ဘုရား ေစတီမ်ား ေပါမ်ားလွတဲ႔ အျပင္ ရခိုင္မင္းဆက္တို႕ စိုးစံခဲ႔တဲ႔ ေျမာက္ဦးနန္းေတာ္ရဲ႕ နန္းျမိဳ႕ရိုးနဲ႕ နန္းေတာ္ရာေဟာင္းကို ယခုတိုင္ ခိုင္ခိုင္မာမာ ေတြ႔ရွိႏိုင္ပါတယ္။ 
ရန္ကုန္ကေန စစ္ေတြကို Air Mandalay နဲ႔ ထြက္ခဲ႔ရာမွာ ေလယာဥ္ေပၚက ခရီးသည္ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္ရဲ႕ ေရွးေဟာင္းၿမိဳ႕ေတာ္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ကို သြားေရာက္ၾကမဲ႔ သူေတြခ်ည္းျဖစ္တယ္လို႔ သတိရတဲ႔အခ်ိန္မွာ ေျမာက္ဦးျမိဳ႕ဟာလည္း ပုဂံျမိဳ႕ေဟာင္းလိုဘဲ ႏိုင္ငံျခားသားေတြကို ဆြဲေဆာင္ႏိုင္တဲ႔ ေနရာတစ္ခု ျဖစ္ေနပါလားဆိုတာ သိခဲ႔ရပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔အတြက္ကေတာ႔  မိခင္ျဖစ္သူလဲ ပါတာေၾကာင္႔ ကားလမ္းခရီးကေတာ႔ အနည္းငယ္ခက္ခဲ ၾကမ္းတမ္းတယ္ ဆိုတာရယ္၊ အခ်ိန္လည္း သိပ္မရတဲ႔အတြက္ ေလယာဥ္ခရီးကို ေရြးခ်ယ္ခဲ႔တာပါ။ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးနဲ႕ ယခုဆိုရင္ ေဒသတြင္းအေျခအေနပါ တိုးတက္ ေကာင္းမြန္လာခဲ႔မယ္ဆိုရင္ ေျမာက္ဦးျမိဳ႕ဟာ ကမၻာလွည္႔ခရီးသည္ေတြ ခုထက္ပိုျပီး လာေရာက္လွည္ပတ္ၾကမဲ႔ ေနရာျဖစ္ပါတယ္။ 

Image Hosted by PicturePush - Photo Sharing

ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ ျမိဳ႕ေတာ္ စစ္ေတြျမိဳ႕ကေန ကားလမ္းေရာ ေရလမ္းနဲ႔ပါ သြားေရာက္ႏိုင္တဲ႔ ေျမာက္ဦးျမိဳ႕ကို ကၽြန္မတို႕က ကားလမ္းကေန သြားမွာျဖစ္လို႕ မနက္ေစာေစာ စစ္ေတြျမိဳ႕ကေန ထြက္ခြာလာခဲ႕ပါတယ္။ မနက္ေစာေစာ ထြက္လာရတာမို႕ မိုးမလင္းေသးတဲ႔အျပင္ ေဆာင္းရာသီမို႔ ေအးလည္းေအးတဲ႕အတြက္ ကားေပၚမွာ ငိုက္လာေပမဲ႔ အျပင္ေလာကကို စျပီး ျမင္ရတဲ႔ ေရာင္နီ သန္းခ်ိန္မွာေတာ႔ လမ္းေဘးဝဲယာရႈခင္းေတြက အိပ္ခ်င္စိတ္ေတြကို ဆြဲယူပစ္လုိက္ပါတယ္။ ေဆာင္းမနက္ခင္းရဲ႕ ႏွင္းျမဴေတြနဲ႕ လွပသာယာလွတဲ႕  ရႈခင္းေတြဟာ ျမိဳ႕ေပၚမွာ ျမင္ဖို႕ေတြ႕ဖို႕ခက္တဲ႔ အဖိုးတန္ သဘာဝ ပန္းခ်ီကားခ်ပ္ေတြ ပမာပါဘဲ။ ေမာင္းေနတဲ႔ ကားေပၚကေန ကားကခုန္၊ လက္ကတုန္တဲ႕အျပင္ ဖြင္႔မရတဲ႔ မွန္တံခါးေနာက္က ဓာတ္ပံုရိုက္ရတဲ႕အခါ လိုခ်င္တဲ႔ျမင္ကြင္းကို ကြက္တိ မရခဲ႕ေပမဲ႔ ရသေလာက္နဲ႕ ေက်နပ္ရပါတယ္။ ပံုတစ္ခ်ိဳ႕ကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပခ်င္ပါတယ္ေနာ္.

Image Hosted by PicturePush - Photo Sharing
မႈန္ျပာရီမနက္ခင္းမွာ ဓနိပင္တန္းေတြကလည္း လြမ္းစရာ .. ဓနိပင္ေတြကေတာ့ အလြန္ေပါပါတယ္။ 
Image Hosted by PicturePush - Photo Sharing

Image Hosted by PicturePush - Photo Sharing
ႏွင္းမႈန္တို႔ျဖင္႔ ရစ္သိုင္းၿခံဳေလတဲ႔ လြမ္းစရာ မနက္ခင္း


Image Hosted by PicturePush - Photo Sharing

ႏွင္းထုကိုထြင္းေဖာက္ျပီး တေျဖးေျဖး ထြက္လာတဲ႕ေနမင္းကို ၾကည္႔ရတာကလည္း ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ကိုဖတ္ရသလို ညႊတ္ႏူးလွပလို႕.. ေနထြက္တဲ႕ပံုထဲမွာ ဒီတစ္ပံုဘဲ ေကာင္းတာ ပါပါတယ္ က်န္တာကေတာ႕ ေစာင္းေနတာနဲ႕ ေနလံုးက ဝါးေနတာနဲ႔ အဆင္မေျပလွပါဘူး။ မနက္ခင္းႏွင္းထုေတြပါးလ်လာတဲ႔ေနာက္ ကစၦပနဒီ ျမစ္ၾကီးနဲ႕ ကစၦပနဒီ တံတားၾကီးကို ေရာက္ပါတယ္။ နာမည္ေက်ာ္ တံတားၾကီးနဲ႕ ျမစ္ၾကီးကေတာ႔ လိႈက္လဲွစြာ ၾကိဳဆို ႏႈတ္ခြန္း ဆက္ေနပါတယ္။ ရခိုင္မွာ ထင္ရွားတဲ႔ ေလးဝတီလို႔ ဆိုႏိုင္တဲ႔ ျမစ္ၾကီးေလးစင္းမွာ တစ္စင္း အပါအဝင္ျဖစ္တဲ႔ ကစၦပနဒီျမစ္ၾကီးဟာ ရခိုင္ လူမ်ိဳးတို႕ရဲ႕ ၾကီးက်ယ္ ထင္ရွားခဲ့တဲ့ သမိုင္းအစိတ္အပိုင္း တစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ကစၦပနဒီျမစ္ တစ္ဖက္ကမ္း က ေက်ာက္ေတာ္ေတာင္ ကေတာ႕ ရခိုင္မွာ ဗုဒၶဘာသာ စတင္ထြန္းကားရာ အထိမ္းအမွတ္ ေနရာတစ္ခု ျဖစ္ျပီး ျမတ္စြာဘုရားရွင္ သက္ေတာ္ထင္ရွား ရွိစဥ္က ရခုိင္ဘုရင္ထံသို႕ ၾကြလာေတာ္မူတဲ႕ ဒီေက်ာက္ေတာ္ေတာင္ အေၾကာင္းေတာ႔ ေနာက္မ်ားမွ သီးသန္႔ ေရးခ်င္ပါေသးတယ္။

Image Hosted by PicturePush - Photo Sharing
နာမည္ေက်ာ္ ကစၦပနဒီ တံတားၾကီးပါ.. 

Image Hosted by PicturePush - Photo Sharing

ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ အသက္ေသြးေၾကာ ျမစ္တစ္စင္းျဖစ္တဲ႕ ကစၦပနဒီျမစ္ပါ.. ကုလားတန္ျမစ္လို႕လည္း ေခၚၾကပါတယ္။
ကစၦပနဒီျမစ္ၾကီးေပၚက ကစၦပနဒီတံတားၾကီးကို ေက်ာ္လာျပီးေနာက္ မၾကာခင္မွာေတာ႔ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ သက္ေတာ္ထင္ရွားရွိစဥ္က ရခိုင္ျပည္ကို ၾကြခ်ီေတာ္မူလာစဥ္ကတည္းက သြန္းလုပ္ခဲ႔တယ္လို႕ ဆိုၾကတဲ႕ သမိုင္းဝင္ ေရွးေဟာင္း မဟာျမတ္မုနိဘုရား တည္ရွိရာ မဟာမုနိရြာကို ေရာက္ပါတယ္။ အဲဒီမွာကားေတြအားလံုး ရပ္နားျပီး ထမင္းစား၊ ဘုရားဖူးၾကပါတယ္။ မဟာျမတ္မုနိဘုရား အေၾကာင္း အျပည္႔အစံုကိုေတာ႔ ( ဒီေနရာမွာ ) ေရးခဲ႔ျပီးျပီမို႔ မဖတ္ရေသးရင္ ဒီေနရာမွာဆိုတာကို ကလစ္လုပ္ျပီး ဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။ ကၽြန္မတို႕ စီးလာတဲ႕ကားဟာ မဟာျမတ္မုနိ မေရာက္ခင္ သရက္တစ္ပင္ ရြာနားမွာ ကားပ်က္ပါတယ္။ အဲဒီေနရာမွာ ကားျပင္ဖို႕ နားေနခ်ိန္မွာ ရြာထဲက လူေတြက ဘုရားနဲ႕ မေဝးေတာ႔ဘူး။ ဘုရားကို ဆိုင္ကယ္ ကယ္ရီနဲ႕ သြားလိုက္ၾကပါလားလို႔ ေျပာလာတာေၾကာင္႔ ကၽြန္မရယ္ အေမရယ္ ညီမေလးရယ္တို႕ဟာ မဟာျမတ္မုနိဘုရား တည္ရွိရာ မဟာမုနိရြာကို ဆိုင္ကယ္ ငွားစီးျပီး ထြက္ခဲ႕ၾကပါတယ္။ ကားဆရာကိုေတာ႕ ဘုရားမွာ ေစာင္႔မယ္လို႔ အသိေပးခဲ႕ပါတယ္။ ကားပ်က္ခ်ိန္ အေတာ္ၾကာတာေၾကာင္႔ ထမင္းစားျပီးေနာက္ ဘုရားကို ေအးေအးေဆးေဆး အခ်ိန္ယူျပီး ဓာတ္ပံုရိုက္ခြင္႔ ၊ ဖူးခြင္႔ရခဲ႔တာမို႕ ကားပ်က္တာကို ေက်းဇူးတင္ရမလို ျဖစ္ရပါေသးတယ္ း)

Image Hosted by PicturePush - Photo Sharing
ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ က်က္သေရေဆာင္ မဟာျမတ္မုနိရုပ္ပြားေတာ္ (မဟာျမတ္မုနိဘုရားအေၾကာင္း တင္ခဲ႕ဖူးေပမဲ႔ မဖူးရေသးသူမ်ားအတြက္ ဓာတ္ပံု ျပန္လည္တင္ေပးလိုက္ပါတယ္) 

Image Hosted by PicturePush - Photo Sharing

မဟာျမတ္မုနိဘုရား ပရဝုဏ္အတြင္းက ျမတ္စြာဘုရားနဲ႕ ရဟႏၱာမ်ား ရုပ္ပြားေတာ္.. ( ဒီေနရာဟာလည္း ႏိုင္ငံျခားသား ဓာတ္ပံုဝါသနာရွင္မ်ား ရႈေထာင္႔အမ်ိဳးမ်ိဳးကေန ဓာတ္ပံုရိုက္ေလ႕ရွိတဲ႔ ေနရာတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္မလည္း ခပ္တည္တည္နဲ႔ ဝင္ရိုက္ခဲ႕တာပါ :P ) 

Image Hosted by PicturePush - Photo Sharing


ကားပ်က္တဲ႔ သရက္တစ္ပင္ရြာက ရြာသူ ရခုိင္သူမေတြပါ။ 

ရခိုင္ေတြဟာ ခုလို ဒန္အိုးကို တစ္ျပည္နယ္လံုး သံုးၾကတာမို႔ စစခ်င္းမွာေတာ႔ တစ္ျခားေဒသေတြနဲ႔ မတူတဲ႕အတြက္ အျမင္မွာ တစ္မ်ိဳးျဖစ္ခဲ႔ရပါတယ္။ သို႕ေပမဲ႔ ၿမိဳ႕တိုင္းရြာတိုင္းမွာ ဒီလိုအိုးကိုသာ သံုးၾကတာမို႔ ေတြ႔ဖန္မ်ားေတာ႔မွ အထူးအဆန္းမျဖစ္မိေတာ႕ပါဘူး။ သူတို႕ကိုင္ထားတဲ႔ ေရအိုးကို ကၽြန္မ ညီမက သေဘာက်ၿပီး ခဏေတာင္းယူကာ ဓာတ္ပံု ရိုက္ခံေတာ႔ ေဘးကလူေတြ တဝါးဝါးနဲ႕ ပြဲက်ခဲ႔ရပါေသးတယ္။ အဲဒီရြာမွာ ကားပ်က္တဲ႔အခ်ိန္ဟာ အေတာ္ ၾကာသြားတဲ႔ အတြက္ေၾကာင္႔ ေျမာက္ဦးျမိဳ႕ကို ေရာက္ခ်ိန္ဟာ ခန္႕မွန္းထားတာထက္ အမ်ားၾကီး ေနာက္က်သြားခဲ႕ပါတယ္။ မူလအစီအစဥ္က ေျမာက္ဦးမွာ ၂ရက္ေလာက္ ေနၿပီး ငပလီကို ခရီးဆက္ဖို႕အတြက္ သံတြဲ ေလယဥ္လက္မွတ္ပါ တစ္ခါတည္း ျဖတ္ထားခဲ႕တာပါ။ ဒါေပမဲ႔ ေျမာက္ဦးျမိဳ႕ထဲ ဝင္ခ်ိန္မွာေတာ႔ အခ်ိန္ေနာက္က်တာေရာ၊ မ်ားျပားလွတဲ႔ ဘုရားေတြ ဖူးဖို႕ဆိုတာ က်န္ရွိတဲ႕အခ်ိန္ တစ္ရက္ေက်ာ္ေက်ာ္နဲ႕ ဘယ္လိုမွ လံုေလာက္မွာမဟုတ္ဘူးလို႕ ေတြးမိတာေၾကာင္႔ ေနာက္ထပ္ ၂ရက္တိုးျပီး ၄ရက္ေနဖို႕ ဆံုးျဖတ္လိုက္ပါတယ္။ အဲဒါနဲ႕ သံတြဲကိုသြားဖို႔ ေလယာဥ္လက္မွတ္ ျဖတ္ခဲ႔တဲ႔ Air Bagan (စစ္ေတြ)ကို ဖုန္းဆက္ျပီး ကၽြန္မဝယ္ခဲ႔တဲ႔ လက္မွတ္ကိုေနာက္ ၂ရက္ ေနာက္ဆုတ္ျပီး ေရြ႔ေပးဖို႕ ေတာင္းဆိုတဲ႔အခါ Air Bagan က လြယ္လြယ္ကူကူ ၂ရက္ ေရြ႔ေပးခဲ႔ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ဘုရားေတြကို စိတ္ေအးလက္ေအး အေသးစိတ္ ဖူးခြင္႔ရတာေၾကာင္႔ AirBagan စစ္ေတြရံုးခြဲက လက္မွတ္ စီစဥ္ေပးသူမ်ားကို ေက်းဇူးတင္ပါေၾကာင္း ဒီေနရာကေန ေျပာခ်င္ပါတယ္။ လက္မွတ္ဝယ္ေနတုန္းမွာ သူတို႕ စားပြဲေပၚက ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ထုတ္ေဝတဲ႔ မဂၢဇင္းေလး တစ္အုပ္ကိုလည္း ကၽြန္မစာေရးရင္ အကိုးအကားျပဳဖို႕ လိုခ်င္တာေၾကာင္႔ ျပန္ေရာင္းပါလားလို႕ဆိုေတာ႔ သူတို႕က ယူသြားပါဆိုျပီး လက္ေဆာင္ ေပးလိုက္ပါေသးတယ္။ အဲဒီ မဂၢဇင္းအတြက္လည္း ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း ထပ္ေျပာခ်င္ပါတယ္။

Image Hosted by PicturePush - Photo Sharing
လမ္းေဘးတစ္ေလွ်ာက္ ဓနိပင္တန္းမ်ား 


ေျမာက္ဦးအဝင္ ဆိုင္းဘုဒ္

Image Hosted by PicturePush - Photo Sharing


နဝရတ္ဟိုတယ္ ေရာက္ပါျပီ.. ဟိုတယ္ရဲ႕ တံတုိင္းေတြက ေရွးေဟာင္းပံုစံ တည္ေဆာက္ထားတာပါ။ 

Image Hosted by PicturePush - Photo Sharing


ဟိုတယ္ေရွ႕က ရခိုင္စည္ၾကီး

ေျမာက္ဦးကို မျဖစ္မေနသြားခ်င္တဲ႔ ကၽြန္မရဲ႕ စိတ္ကို ပိုျပီးခိုင္မာေစတာက Flickr.Com မွာ ေတြ႔လိုက္တဲ႔ ေျမာက္ဦးျမိဳ႕ရဲ႕ မနက္ခင္း ဓာတ္ပံုေလးတစ္ပံုပါ။ အဲဒီပံုေလးကို ျမင္လိုက္တာနဲ႕ ေျမာက္ဦးကို သြားျဖစ္ေအာင္ သြားမယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခိုင္မာေစခဲ႔ပါတယ္။ ျပီးေတာ႔ ေျမာက္ဦးကိုသြားရမဲ႔ လမ္းေၾကာင္းနဲ႔ တည္းခိုရမဲ႕ ဟိုတယ္၊ ဆက္သြယ္ရမဲ႔ သူေတြကိုပါ မိတ္ဆက္ေပးတဲ႔ ေျမာက္ဦးဓာတ္ပံုပိုင္ရွင္ ဦးစိုင္းကို ေက်းဇူးအထူးတင္ပါေၾကာင္း ဒီေနရာကေန ေျပာၾကားလိုပါတယ္။ ေျမာက္ဦးကို မေရာက္ခင္ ကတည္းက ကၽြန္မတို႕အတြက္ အစစ အဆင္ေျပေအာင္ ကူညီေပးတဲ႔ ေျမာက္ဦးျမိဳ႕ နဝရတ္ဟိုတယ္က ရခိုင္သူေလး ညီမေလးမေက်ာ႕ကိုလည္း ေျပာမျပတတ္ေအာင္ ေက်းဇူးတင္ရပါတယ္။ သူ လမ္းညႊန္ေပးတဲ႔အတြက္ ဘုရားေတြ စံုေအာင္၊ ေနရာေတြ စံုေအာင္လည္း ေရာက္ခဲ႔ရပါတယ္။
ေျမာက္ဦးမွာ ရွိစဥ္အတြင္း သြားဖို႕လာဖို႔ ကားေတြ၊ စက္ေလွေတြကအစ စီစဥ္ေပးျပီး ဘုရားသမိုင္းေတြကိုလည္း ေျမပံုနဲ႕တကြ စိတ္ရွည္လက္ရွည္နဲ႕ ရွင္းျပေပးတာေၾကာင္႔ ညီမေလးမေက်ာ႕ဟာ တကယ္ကို ေက်းဇူးတင္စရာ ေကာင္းပါတယ္။
ကၽြန္မတို႔ ေျမာက္ဦးေရာက္တဲ႔အခ်ိန္မွာ ကားဂိတ္မွာ မေက်ာ့ စီစဥ္ေပးထားတဲ႔ကား လာေစာင္႔ေနတာေၾကာင္႔ အဆင္သင္႔စီးၿပီး နဝရတ္ဟိုတယ္ကို ေရာက္လာရပါတယ္။ ဟိုတယ္မွာ ေရမိုးခ်ိဳးခဏတျဖဴတ္ နားျပီးတာနဲ႔ ကားနဲ႔ဘဲ ေလ႕လာေရးခရီး စတင္ပါေတာ႔တယ္။ စစခ်င္း ဟိုတယ္နဲ႔ သိပ္မေဝးတဲ႔ ေျမာက္ဦးနန္းေတာ္ေဟာင္းကို အရင္ဝင္ၿပီး ေလ႕လာၾကပါတယ္။ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ရဲ႕ နန္းေတာ္ေဟာင္း အေၾကာင္းနဲ႕ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ရဲ႕ လွပေအးခ်မ္းတဲ႔ ေဆာင္းမနက္ခင္း ဓာတ္ပံုမ်ားကိုေတာ႕ ေနာက္ထပ္ပိုစ္႔မွာ သီးသန္႔ ေဖာ္ျပပါမယ္ရွင္.. အားလံုးဘဲ စိတ္ဝင္တစား ဖတ္ရႈေပးၾကတာ ေက်းဇူး တင္ပါတယ္ လို႕ေနာ္။ 




သီရိလကၤာနုိ္င္ငံမွ PhD သာသနာ့အာဇာနည္တပါး ထပ္မံေပၚထြက္




March 10, 2014

အရွင္ပညာစကၠ (YEEBS – ဘန္ေကာက္)
မတ္လ ၁၀၊ ၂၀၁၄

ဒုတိယအၾကိမ္ေျမာက္ သီရိလကၤာနုိင္ငံမွ ပါရဂူဘြဲ႕ရယူခဲ့ေသာ ရဟန္းေတာ္မွာ အရွင္ဣႏၵသာရျဖစ္သည္။ အရွင္ဣႏၵသာရသည္ သီရီလကၤာ နုိ္င္ငံ၊ ကိုလံဘိုျမိဳ႕၊ ေကလနိယတကၠသုိလ္၊ ဗုဒၶဘာသာေလ့လာေရး႒ာနသို႔ “ A Critical Study of Historical Development of Subject-matter Related to Dhammanupassana in Theravada Buddhist Tradition- ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာဓေလ့ရွဳေထာင့္မွ ဓမၼာနုပႆနာဆိုင္ရာအေၾကာင္းအရာ၏တိုးတက္မွဳကို သမုိ္င္းေၾကာင္းအားျဖင့္ ဆန္းစစ္ေလ့လာျခင္း” အမည္ရွိေသာ “ Dissertation- ပါရဂူစာတမ္း” ကိုတင္သြင္းခဲ့ျပီး အရွင္ဣႏၵသာရသည္ ၂၀၁၄ ခုနွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလတြင္ ပါရဂူဘြဲ႕ယူစာတမ္း၏ Final Defense ကို ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါသျဖင့္ ပါရဂူဘြဲ႔ကိုရရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

အရွင္ဣႏၵသာရသည္ “ An Analytical Study of Theory of Kamma according to Buddhism- ဗုဒၶဘာသာအဆိုအရ ကမၼအယူအဆကိုခြဲျခမ္းစိပ္ျဖာေလ့လာျခင္း” ဟူေသာ စာတမ္းျဖင့္ “ မဟာ၀ိဇၨာ (MA)” ဘြဲ႕ကိုရယူခဲ့သည္။



အရွငဣႏၵသာရသည္ သီရီလကၤာနုိ္င္ငံတြင္ ပါရဂူတန္းကိုတက္ေရာက္သင္ယူေ
နစဥ္အတြင္း တျခားေသာ ပညာေရးနွင့္ သာသနာေရးဆုိင္ ရာကိစၥမ်ားကိုပါ အားၾကိဳးမာန္တက္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသးသည္။ အရွင္ဣႏၵသာရသည္ ပါရဂူဘြဲ႕ယူစာတမ္းေရးသားရင္း တဘက္မွာည္း သီရိလကၤာနုိင္ငံ၊ ကိုလံဘိုရွိ Sunday School ေက်ာင္းမ်ားနွင့္ Universal School of English သင္တန္းေက်ာင္းတြင္ ဒါရိုက္တာ(Director) အျဖစ္ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့သည္။ ၄င္းအျပင္ အရွင္ဣႏၵသာရသည္ ျမန္မာနုိ္င္ငံမွေရာက္ရွိလာေသာ တခ်ိဳ႕ေသာ MA ဘြဲ႕ယူမည့္ ရဟန္းေတာ္မ်ားအား Academic English မ်ားကို ပညာဒါန ျပသေပးခဲ့သည္။ အရွင္ဣႏၵသာရသည္ ပါရဂူဘြဲ႕ယူစာတမ္းကို တင္သြင္းျပီး သည့္တုိင္ေအာင္ သီရိလကၤာနုိ္င္ငံ၊ ကိုလံဘိုျမိဳ႕တြင္ MA, M.Phill, PhD ေက်ာင္းသား ရဟန္းေတာ္မ်ားအား သုေတသန စာတမ္း ေရးသားပံုမ်ားကို guide လုပ္ေပးလွ်က္ တနွစ္ေက်ာ္ခန္႔ဆက္ဆက္သီတင္းသံုးေနခဲ့ေသးသည္။ လာအို၊ ကေမၻာဒီယား၊ တရုတ္၊ ထိုင္းနွင့္ ကိုးရီးယာနိ္င္ငံမ်ားမွ သီရိလကၤာနုိ္င္ငံ၊ ေကလနိယတကၠသိုလ္တြင္ ဗုဒၶဘာသာျဖင့္ M.Phill နွင့္ PhD ဘြဲ႕အတြက္ စာတမ္းမ်ားျပဳစုုေနၾက ေသာ ေက်ာင္းသူ၊ သားမ်ားအားလည္း အဘိဓမၼာသင္တန္း မ်ားကိုဖြင့္လွစ္လွ်က္ ပုိ႔ခ်ေပးခဲ့သည္။ အရွင္ဣႏၵသာရသည္ MA (မဟာ၀ိဇၨာဘြဲ႕) နွင့္ PhD (ေဒါက္တာဘြဲ႕) အျပင္ ၀ိနယာဓိကဓမၼာစရိယဘြဲ႕၊ အစိုးရသာသနဓဇဓမၼာစရိယဘြဲ႔၊ ၀ိနယပိဋကတစ္ပံုပါဠိ ေတာ္သက္သက္ကို ေရးေျဖေအာင္ျမင္ခဲ့သျဖင့္ ၀ိနယ၀ိဒူဘြဲ႕မ်ားကိုပါ ရရွိထားေသာ ရဟန္းေတာ္တစ္ပါးျဖစ္သည္။ အရွင္ဣႏၵသာရသည္ ပရိယတၱိဘက္တြင္သာ ထူးခြ်န္သည္မဟုတ္ အက်င့္ပဋိပတၱိဘက္တြင္လည္း အေလ့အလာရွိသူတဦးျဖစ္သည္။ သီရိလကၤာနုိ္င္ငံ၊ ကိုလံဘိုျမိဳ႕ ပါရဂူဘြဲ႕အတြက္ စာတမ္းေရးေနစဥ္ ကိုလံဘုိျမိဳ႕ရွိ သုႆာန္မ်ားသို႔သြားေရာက္ျပီး ကမၼ႒ာန္းတရားကိုလက္ေတြ႕အားထုတ္ျခင္း၊ လက္ေတြ႔န႔ဲဆက္စပ္ျပီးသိလာသည့္အတုိင္း အေထာက္အထားမ်ားျဖင့္ စာတမ္းတြင္ထည့္ေရးျခင္း စသည္ျဖင့္ လက္ေတြ႕နဲ႔စာေတြ႕ကိုညွိ လွ်က္သူ၏ ပါရဂူစာတမ္းကိုျပဳစုခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ အရွင္ဣႏၵသာရသည္ စာေရးရာ တြင္လည္း ၀ါသနာၾကီးသူျဖစ္သည္။ သူသည္ စၾကာ၀ဠာ ဟူေသာ ကေလာင္နာမည္ျဖင့္ ေဆာင္းပါး မ်ားေရးသားျပီး ၂၀၀၆ ခုနွစ္တြင္ စာေပေလာကကို စတင္၀င္ေရာက္ခဲ့သည္။ ေကလနိ ယတကၠသုိလ္မွက်င္းပေသာ ဒုတိယအၾကိမ္ေျမာက္ နုိ္င္ငံတကာလူမွဳေရးသိပၸံကြန္ဖရင့္ (conference) သို႔ “ ပါပနိကသုတၱနွင့္ ဓမၼစြမ္းရည္ မ်ားအားေလွ်ာက္စြာ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးစနစ္ကိုနားလည္ျခင္း” သူေသာ သုေတသနစာတမ္းကိုလည္းတင္သြင္းခဲ့သည္။ ထုိ႔အျပင္ တျခား ေသာ မဂၢဇင္းမ်ားတြင္လည္း ေဆာင္းပါးမ်ားေရးသားခဲ့ေသးသည္။

အရွင္ဣႏၵသာရကို ရခုိင္ျပည္နယ္၊ ေက်ာက္ျဖဴျမိဳ႕၊ ခမည္းေတာ္ ဦးရဲသိန္းေအာင္+ ေမေတာ္ေဒၚမျဖဴတို႔မွ ၁၉၈၅ ခုနွစ္တြင္ေမြးဖြားခဲ့သည္။ အရွင္ဣႏၵသာရသည္ သိရိလကၤာနုိ္င္ငံမွ ပါရဂူဘြဲ႕ယူခဲ့ၾကေသာ ျမန္မာနုိ္္င္ငံမွ ရဟန္းေတာ္မ်ားတြင္ အသက္အငယ္ဆံုးျဖစ္သည္။ ေဒါက္တာဘြဲ႕ရခ်ိန္တြင္ သူ႕အသက္သည္ ၂၈ နွစ္ျပည့္ျပီျဖစ္သည္။ ယခုအခါ အရွင္ဣႏၵသာရသည္ စင္ကာပူုနုိ္င္ငံ မဟာမုနိဗုဒၶဘာသာအသင္း- Mahamuni Buddhist Society တြင္ ေဒါက္တာဦးဇဝနႏွင့္ ေဒါက္တာဦးသုပီယတို႕၏ၾသဝါဒကိုခံယူလ်ႇက္ သာသနာေရးဆုိင္ရာ လုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္လွ်က္ရွိသည္။ သူသည္ ထိုင္းနို္င္ငံ၊ သီရိလကၤာနုိ္င္ငံနွင့္ ျမန္မာနုိင္ငံမ်ားမွ ရဟန္းေတာ္မ်ား၊ ေက်ာင္းသူ၊ သား မ်ားျဖင့္ဖြဲ႕စည္းထားေသာ ဗုဒၶဘာသာလူငယ္ပညာေရးအသင္း- Youth Education Enhancement Buddhist Society (YEEBS) တြင္ လည္း အတြင္းေရးမွဴးတာ၀န္ကို ထမ္းေဆာင္ေနသူတဦးျဖစ္သည္။

https://www.facebook.com/photo.php?fbid=613004375443985&set=a.161902937220800.40167.100002032836415&type=1&theater

စစ္မွန္ေသာ ျပည္ေထာင္စုသို႔


လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိး တိုင္းျပည္တစ္ျပည္ဆိုလွ်င္ တိက်ျပတ္သားေသာ ရည္႐ြယ္ခ်က္႐ွိရေပမည္။ ရည္႐ြယ္ခ်က္ ပန္းတိုင္မ႐ွိဘဲ စမ္းတ၀ါး၀ါးႏွင့္ ေလွ်ာက္သြားေနေသာ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးသည္ လူမ်ဳိးျခားတို႔၏ မ်ဳိ၀ါးျခင္းကို ခံယူရမည္မွာ ဓမၼတာျဖစ္၍ အမ်ဳိးကြယ္ေပ်ာက္ ဆိတ္သုဥ္းသြားရမည္မွာ သဘာ၀ပင္ျဖစ္သည္။

ရခိုင္ျပည္ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးအေနႏွင့္ မိမိတို႔ ခ်ီတက္ရမည့္ ခရီးစဥ္ကို တိတိက်က် စီမံကိန္းခ်ထားရန္ အေရး ႀကီးေပသည္။ ရခိုင္လူမ်ဳိးသည္ ႏွစ္ေပါင္း (၁၇၀)ေက်ာ္ခန္႔ တိက်ျပတ္သားေသာ ရည္႐ြယ္ခ်က္မ႐ွိဘဲ၊ ဟိုမွသည္သို႔ စုန္ဆန္လြင့္ေမ်ာခ့ဲေခ်ၿပီ။ အကယ္၍ ဤက့ဲသို႔ေသာ ဆက္လက္ခရီးသြားေနမည္ဆိုက မၾကာလင့္ၿပီျဖစ္ေသာ ဆယ္စုႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္းတြင္ ရခိုင္ဆိုေသာ ေ၀ါဟာရသည္ ဒ႑ာရီ စကား သဖြယ္သာ က်န္ရစ္ခ့ဲရ႐ွာမည္ မလြဲေပ။

လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိး၏ ခ်ီတက္ရမည္ျဖစ္ေသာ ရည္႐ြယ္ခ်က္ မွန္မွန္ကန္ကန္ခ်မွတ္ႏိုင္ေရးအတြက္ ေနာက္ခံ ရာဇ၀င္ႏွင့္ လက္႐ွိအေျခအေနကို ေရေရလည္လည္ နားလည္သေဘာေပါက္ရန္ အေရးႀကီးေပသည္။

လြန္ခ့ဲေသာ ရာစုႏွစ္အနည္းငယ္၏ ဟိုမွာဘက္တြင္ ရခိုင္သည္ သီးျခားလြတ္လပ္ေသာ လူမ်ဳိးတစ္ရပ္ အေနႏွင့္ တည္႐ွိခ့ဲေၾကာင္းကို ရာဇ၀င္သမိုင္းသည္ အမွန္အတိုင္း ဟစ္ေၾကြးေၾကာ္လ်က္ ႐ွိေပသည္။ ဤေၾကြးေၾကာ္ခ်က္ကို အျဖာျဖာေသာ ရခိုင္ေ႐ွးေဟာင္း လက္ရာအႏုပညာမ်ားက ဟုတ္မွန္ေၾကာင္း ၀န္ခံသက္ေသျပလ်က္ ႐ွိေပသည္။

သို႔ေသာ္ ၁၇၈၅ ခုႏွစ္တြင္ကကား ရခိုင္အမ်ဳိးသားလြတ္လပ္ေရးသည္ တိုင္းျခားလက္ေအာက္တြင္ သက္ေရာက္ အ႐ွံဳးေပးခ့ဲရေပသည္။ ဤက့ဲသို႔ လြတ္လပ္ေရးဆံုး႐ွံဳးခ့ဲရသည္မွာ ျပည္တြင္းျပႆနာ သက္သက္မွ်သာျဖစ္ေသာ နန္းတြင္းမေက်နပ္မွဳကို အိမ္နီးခ်င္းဗမာလူမ်ဳိးအား ေျဖ႐ွင္းေပးရန္ ဖိတ္ေခၚပင့္ေဆာင္ခ့ဲေသာေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္ေခ်သည္။ ရခိုင္ျပည္အား သိမ္းပိုက္ရန္ အခြင့္ကို သာ ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနေသာ ဘိုးေတာ္ေမာင္၀ိုင္း၏ ကလိမ္ဥာဏ္ကို သတိမမူေသာေၾကာင့္ ရခိုင္ အမ်ဳိးသားလြတ္လပ္ေရး မေတာ္တရား ဆံုးပါးခ့ဲရေခ်သည္။

လူမ်ဳိးျခား၏ ညွင္းဆဲႏွိပ္စက္ေသာ လက္ေအာက္တြင္ မေနလိုၾကသည့္ မ်ဳိးခ်စ္သူရဲေကာင္းတို႔သည္ အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ ေတာ္လွန္တိုက္ပြဲ၀င္ၾကသည္ကား မွန္ေပ၏။ "သို႔ေသာ္ မညီညြတ္ ဘဲႏွင့္ စြန္႔စားသည္" ဆိုသက့ဲသို႔ စည္းလံုးညီညြတ္ေရးကို မတည္ေဆာက္ဘဲ ေတာ္လွန္တိုက္ပြဲ၀င္ၾကေသာ ဗိုလ္ခ်င္းပ်ံတို႔ ႀကိဳးပမ္းခ်က္သည္ အခ်ည္းအႏွီးျဖစ္ခ့ဲရေပသည္။

ဤသို႔ ဗမာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ရခိုင္အမ်ဳိးသားမ်ား ေတာ္လွန္ေနၾကသည့္ အခ်ိန္တြင္ အဂၤလိပ္-ဗမာ ပထမ စစ္ပြဲ ျဖစ္ပြားလာခ့ဲသည္။ ဤသည္အခါတြင္ ရခိုင္တို႔၏ ခ်ဳိးႏွိမ္မရၿပီျဖစ္ေသာ မ်ဳိးခ်စ္စိတ္ဓါတ္ႏွင့္ တက္ၾကြ ရဲရင့္ေသာ စြမ္းအားကို နယ္ခ်ဲ႔အဂၤလိပ္သည္ မိမိတို႔၏ နယ္ပယ္ခ်ဲ႔ထြင္ေရးအတြက္ လိမၼာပါးနပ္စြာႏွင့္ အသံုးခ်ခ့ဲၾကသည္။ အခ်က္ဆယ္ခ်က္ပါ၀င္ေသာ စာခ်ဳပ္ႏွင့္ ရခိုင္လြတ္လပ္ေရးကို ျပ႐ုပ္ျပကာ ရခိုင္ အမ်ဳိးသားတို႔အား လွည့္စားခ်ဳပ္ဆိုခ့ဲၾကသည္။ ရခိုင္တို႔သည္ ေသြးကိုရင္းႏွီးကာ ဗမာ့အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို အသက္ေပးေတာ္လွန္ခ့ဲၾကေသာ္လည္း ျမတ္ႏိုးေသာ လြတ္လပ္ေရးကိုကား မရ႐ွိခ့ဲၾကေပ။ အဂၤလိပ္ နယ္ခ်ဲ႔ႀကီး လက္ေအာက္သို႔သာ ကၽြန္သေဘာက္အျဖစ္ႏွင့္ ထပ္မံက်ဆင္းရျပန္သည္။ ကၽြန္ဆက္ေျပာင္း ခ့ဲရေခ်သည္။ အမွန္မူ ေတာ္လွန္ေရးေခါင္းေဆာင္တုိ႔သည္ အေ႐ွ႔တလႊားတြင္ နယ္ခ်ဲ႔လာၾကေသာ အဂၤလိပ္၏ ကလိမ္ဥာဏ္ကို တင္ႀကိဳမျမင္ႏိုင္စြမ္းခ့ဲၾကေခ်။ ေႏွာင္ႀကိဳးမလြတ္ကင္းေသာ ႏိုင္ငံျခား အကူအညီကို ယူမိျခင္းမ်ားမွာ ရခိုင္လူမ်ဳိး၏ ဒုတိယမဟာအမွားေတာ္ပံုပင္ ျဖစ္ေခ်သည္။ နယ္ခ်ဲ႔တစ္ဦး၏ လက္မွ လြတ္ေျမာက္လိုသည့္အတြက္ အျခားနယ္ခ်ဲ႔ႏိုင္ငံ၏ အက်ဳိးကို ျပလိုက္သက့ဲသို႔ပင္ ျဖစ္ေတာ့သည္။

ရခိုင္ျပည္ အဂၤလိပ္လက္ေအာက္သို႔ က်ေရာက္ေသာအခ်ိန္ႏွင့္ က်ေရာက္ၿပီးေသာအခ်ိန္သည္ကား ဗမာ နယ္ခ်ဲ႕၀ါဒ ထိပ္ဆံုးသို႔ေရာက္ေနေသာ ကာလပင္ျဖစ္ေခ်သည္။ ၎အခ်ိန္တြင္ ဗမာသည္ မြန္၊ ရခိုင္၊ ကခ်င္၊ ႐ွမ္း အစ႐ွိသည္တို႔အျပင္ အာသံ၊ မဏိပူရ၊ ယိုးဒယား၊ ဇင္းမယ္၊ အစ႐ွိသည့္ အနီးအနား ႏိုင္ငံငယ္တို႔ကို က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပိုက္ကာ၊ ဗမာ့အင္ပါယာကို ထူလႊင့္ေနေခ်သည္။ တခ်ိန္တည္းမွာပင္ အဂၤလိပ္တို႔သည္ အေနာက္ဥေရာပမွေနၿပီး ကမာၻႏွင့္ခ်ီကာ နယ္ပယ္ခ်ဲ႕ထြင္လာခဲ့သည္။ နယ္ခ်ဲ႕ႏိုင္ငံံျဖစ္ေသာ အဂၤလိပ္ႏွင့္ ဗမာသည္ နယ္စပ္ခ်င္းထိေတြ႔ ထူစပ္လာခဲ့ေသာအခါတြင္ သဘာ၀အေလ်ာက္ အျငင္းပြားရန္ျဖစ္ခဲ့ၾက သည္။ ေနာက္ဆံုးတြင္ ပိုမိုအားေကာင္းေသာ အဂၤလိပ္သည္ ဗမာ့အင္ပါယာတစ္ခုလံုးကို အလြယ္တကူႏွင့္ အႏိုင္ယူသိမ္းပိုက္ႏိုက္ခဲ့ေပသည္။

နယ္ခ်ဲ႕အဂၤလိပ္၏ လက္ေအာက္တြင္ကား ဗမာ၊ ရခိုင္၊ ႐ွမ္း၊ ကခ်င္၊ ကရင္၊ ကယားတို႔သည္ အဆင့္အတန္း အားျဖင့္ ကဲြျပား၊ ျခားနားျခင္းမ႐ွိေခ်။ အားလံုးသည္ အဂၤလိပ္၏ကၽြန္ဘ၀တြင္ ရပ္တည္၍ အားလံုးကပင္ အဂၤလိပ္နယ္ခ်ဲ႕၀ါဒကို ရန္သူအျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့့ၾကသည္။

သို႔ေၾကာင့္လည္း ရခိုင္ဇာနည္ ဦးဥတၱမ၏ ႏိုးၾကားတက္ၾကြေသာ ေ႐ွ႕ေဆာင္လမ္းျပမွဳေအာက္တြင္ လြတ္ေျမာက္လိုေသာစိတ္ဓါတ္သည္ တဖြားဖြားရင့္သန္လာကာ လူမ်ဳိးစုေသြးစည္းညီညြတ္ေရးကို အရတည္ေဆာက္ခ့ဲၾကသည္။ ပင္လံုညီလာခံကို က်င္းပကာ လူမ်ဳိးစု သေဘာတူညီခ်က္မ်ား ကို ေရးဆြဲၿပီး ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓါတ္ကို ျမွင့္တင္ခ့ဲၾကသည္။

အံုၾကြႏိုးၾကားေသာ လူမ်ဳိးစုအားလံုးသည္ တစ္ခုတည္းေသာ ရန္သူျဖစ္သည့္ အဂၤလိပ္နယ္ခ်ဲ႔အား ေတာ္ လွန္ရန္ စိုင္းျပင္းၾကေလၿပီ။ အေ႐ွ႔အာ႐ွ ညီညြတ္ေရးႏွင့္ အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးရမည္ ဆိုေသာ ေၾကြးေၾကာ္သံသည္ က်ယ္ျပန္႔လာခ့ဲသည္။ အေ႐ွ႔တခြင္မွ အင္အားႀကီးမားလာေသာ ဂ်ပန္ကို မဟာမိတ္ဖြဲ႔ကာ အဂၤလိပ္ကို ေတာ္လွန္ခ့ဲၾကသည္။

ဤသည္တြင္ တဖန္ ရခိုင္-ဗမာႏွင့္တကြ လူမ်ဳိးစုအားလံုးသည္ လိမ္လည္ျခင္း ခံရျပန္သည္။ ဂ်ပန္သည္ လြတ္လပ္ေရး၏ ကယ္တင္႐ွင္ မဟုတ္ေခ်။ နယ္ခ်ဲ႔ေဟာင္းတို႔၏လက္မွ နယ္ပယ္လုေနေသာ နယ္ခ်ဲ႔ အင္အားသစ္သာ ျဖစ္ေလသည္။ သို႔ေၾကာင့္လည္း ျပည္ေထာင္စုကို အတုအေယာင္ေဆာင္ ေ႐ႊရည္စိမ္ လြတ္လပ္ေရးကို ေပးအပ္ကာ ဖက္ဆစ္စနစ္ျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ၾကျပန္သည္။

သို႔ေၾကာင့္ လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ေသြးေျမာက္ေနၾကေသာ လူမ်ဳိးစုမ်ားသည္ ေခါင္းငု႔ံခံမေနၾကေတာ့ေခ်။

ကမာၻ႔ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနသည္လည္း တိုင္းျပည္တစ္ျပည္က အျခားတိုင္းျပည္တစ္ျပည္အား မတရား သျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္မွဳကို ခြင့္မျပဳေတာ့ေခ်။ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံေရးဇာတ္ခံုေပၚတြင္ ကိုလိုနီစနစ္သည္ အသက္ငင္လ်က္ ႐ွိေခ်ၿပီ။ လြတ္ေျမာက္ေရးကို ျမတ္ႏိုးေသာ လူသားတို႔သည္ ဖက္ဆစ္စနစ္ကိုလည္း မေၾကာက္၊ ေခ်ာ့ျမွဴျခင္း တြင္လည္း မေပ်ာ့ည့ံေတာ့ေခ်။ အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ တိုက္ပြဲ၀င္ေသာ သူတို႔၏ တရားေသာ တုိက္ပြဲသည္ ေအာင္ျမင္ရမည္သာ ျဖစ္ေခ်သည္။

သို႔ေၾကာင့္လည္း ဖက္ဆစ္စနစ္ကို ၿဗိတိသွ်နယ္ခ်ဲ႔ႏွင့္ ပူးေပါင္းတိုက္ထုတ္ကာ တက္ၾကြေသာ ႏိုင္ငံေရးႏိုး ၾကားမွဳႏွင့္ ကမာၻ႔အေျခအေန ခြင့္ျပဳခ်က္အရ ၿဗိတိသွ်တို႔အား တဖန္တြန္းလွန္ႏိုင္ခ့ဲၾကသည္။

၁၉၄၈-ခု ဇန္န၀ါရီလတြင္ ရခိုင္လူမ်ဳိးတို႔သည္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အစိတ္အပိုင္းတစ္ရပ္အျဖစ္ႏွင့္ လြတ္လပ္ေရးရသည္ဟု အသိအမွတ္ျပဳခံရေလၿပီ။

ယေန႔တြင္ကား ရခိုင္သည္ ျပည္ေထာင္စုအဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံဟု ေၾကြးေၾကာ္ေနေခ်ၿပီ။ ဤစခန္းသည္ ရခိုင္တုိ႔၏ ခရီးလမ္းအစေလာ၊ လမ္းခုလတ္ေလာ၊ လမ္းဆံုးေလာဆိုေသာ အခ်က္ကို ေလ့လာရန္လိုသည္။

ဤသည္ ျပႆနာကို သေဘာေပါက္ရန္ "ျပည္ေထာင္စုစနစ္ကို တကယ္တမ္း နားလည္ရန္၊ ရခိုင္ျပည္၏ လက္႐ွိအေျခအေနႏွင့္ ယွဥ္တြဲသံုးသပ္ရန္ အေရးႀကီးေပသည္။

ျပည္ေထာင္စုဟူသည္ တစ္ဦးခ်င္းအေနျဖင့္ ရပ္တည္ျခင္းငွာ မစြမ္းႏိုင္ေသာ (၀ါ) သီးျခားတစ္ဦးခ်င္းစီ ရပ္မေနလိုၾကေသာ ႏိုင္ငံငယ္မ်ားက တစ္ျပည္ေထာင္တည္းစနစ္ကိုလည္း မႏွစ္ၿမိဳ႔ေသာေၾကာင့္ "လြတ္လပ္မွဳ၊ ညီညြတ္မွဳ၊ တရားမွ်တမွဳ"တည္းဟူေသာ အေျခခံ သံုးခ်က္အေပၚမူတည္ကာ မိမိတို႔သေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ပူးေပါင္းဖြဲ႔စည္းထားေသာ အစုေ၀း ျပည္ေထာင္ျဖစ္ေပသည္။

"မိမိတို႔ ဆႏၵအေလ်ာက္ ပူးေပါင္းျခင္း"ဆိုေသာ စကားအရ ျပည္ေထာင္စုအဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံမ်ားသည္ ျပည္ေထာင္ စုမွ ခြဲထြက္ပိုင္ခြင့္၊ ပူးေပါင္းပိုင္ခြင့္ ႐ွိေပသည္။ ျပည္ေထာင္စုႏိုင္ငံသည္ လက္နက္ႏွင့္ က်ားကန္ တည္ေဆာက္ထားေသာ ႏိုင္ငံမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ "ဆႏၵ"ႏွင့္ တည္ေဆာက္ထားေသာ ႏိုင္ငံျဖစ္ေပသည္။ အေျခခံအခ်က္မ်ားျဖစ္ေသာ "လြတ္လပ္မွဳ၊ ညီညြတ္မွဳ၊ တရားမွ်တမွဳ" ပ်က္သုဥ္းလွ်င္ ျပည္ေထာင္စုမွ ခြဲထြက္ပိုင္ခြင့္ ႐ွိေပသည္။

"လြတ္လပ္မွဳ"ဆိုေသာ အပိုင္းတြင္ ျပည္ေထာင္စုအဖြဲ႔၏ လူမ်ဳိးမ်ား ျပည္မ်ား၌ မိမိကိုယ္ပိုင္ သီးျခားေသာ လြတ္လပ္မွဳသည္ တည္တ့ံရေပမည္။ ျပည္နယ္မ်ား (၀ါ) ျပည္ေထာင္စုအဖြဲ႔ႏွင့္ ႏိုင္ငံမ်ားအားလံုး သေဘာ တူ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရသို႔ အပ္ႏွင္းထားေသာ အခြင့္အာဏာမွအပ၊ က်န္အာဏာမ်ားသည္ ျပည္နယ္ မ်ားႏွင့္သာ သက္ဆိုင္ရေပမည္။ ျပည္နယ္တစ္ျပည္၏ အတြင္းေရး (ဥပမာ- ျပည္နယ္အစိုးရ ေ႐ြး ခ်ယ္ျခင္း၊ ျပည္နယ္ဥကၠ႒ တင္ေျမွာက္ျခင္း) တို႔တြင္ တျခားလူမ်ဳိးစု တစ္ရပ္က ၀င္ေရာက္ခ်ယ္လွယ္ျခင္း မျပဳရေပ။ ျပည္နယ္တစ္ျပည္နယ္ (၀ါ) လူမ်ဳိးစုတစ္ရပ္သည္ အျခားလူမ်ဳိးစုတစ္ရပ္၏ ၾသဇာခံ၊ လက္ေအာက္ခံ မျဖစ္ရေခ်။ ျပည္နယ္အဖြဲ႔၀င္ လူမ်ဳိးစုအားလံုးသည္ မိမိျပည္နယ္ႏွင့္ မိမိ လြတ္လပ္ေရး ရ႐ွိၿပီး ျဖစ္ရမည္ပင္ ျဖစ္ေလသည္။ (The States are co-equally Supreme within their own Sphere; in no Sense are they Subardinate Co-operations. P-2. Federal Governments)

"တရားမွ်တမွဳ"ဆိုေသာ အပိုင္းတြင္ ျပည္ေထာင္စုအဖြဲ႔၀င္ လူမ်ဳိးစုအားလံုးသည္ တူညီေသာ အခြင့္အေရး ကို ခံစားရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ျပည္နယ္ႀကီးသည္ျဖစ္ေစ၊ ျပည္နယ္ငယ္သည္ျဖစ္ေစ လူမ်ဳိးစုလႊတ္ေတာ္ (Second Chamber) (လူမ်ဳိးစုလႊတ္ေတာ္သည္ ျပည္ေထာင္စုႏိုင္ငံတြင္ ပိုမိုအေရးႀကီးသည္) သို႔ တူညီေသာ ကိုယ္စားလွယ္အမတ္ကို လႊတ္ရေပမည္။ (And among independent soverign states, bound together by a simple league, the parties, however unequal in size, ought to have an equal share in the council (Second Chamber) P-117 on the constitution)

ျပည္ေထာင္စုအစိုးရကို ဖြဲ႔စည္းသည့္ေနရာတြင္လည္း တစ္ျပည္ေထာင္တည္းႏိုင္ငံ (Uniterary State) မွာက့ဲသို႔ ျပည္သူ႔ကိုယ္စားလွယ္မ်ား သက္သက္ေပၚတြင္ မူမတည္ဘဲ လူမ်ဳိးစုႏွင့္ ျပည္သူ႔ ကိုယ္စားလွယ္အမတ္မ်ားအေပၚ ပူးေပါင္းသေဘာတူညီခ်က္အရသာ ဖြဲ႔စည္းရမည္ျဖစ္ေပသည္။

ၿပီးလွ်င္ ျပည္ေထာင္စုႏိုင္ငံတြင္ လူမ်ဳိးစုတစ္ရပ္က ၾသဇာအာဏာလႊမ္းမိုးျခင္း မ႐ွိရေခ်။ လူမ်ဳိးစုအားလံုး သည္ တူညီေသာ ျပည္နယ္မ်ားအျဖစ္သာ ရပ္တည္သင့္ေပသည္။ ကိုလိုနီ(၀ါ) အင္ပိုင္ယာႏိုင္ငံတြင္ သာ ျပည္မႏိုင္ငံ (အမိႏိုင္ငံ)ႏွင့္ အင္ပိုင္ယာျပည္နယ္ နယ္ပယ္ဟူ၍ ခြဲျခား႐ွိသည္။ ျပည္ေထာင္စုႏိုင္ငံတြင္ လူမ်ဳိးစုတစ္ရပ္က ျပည္မဟုခံယူၿပီး တျခားလူမ်ဳိးစုမ်ားကို ျပည္နယ္မ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားလွ်င္ ၎ႏိုင္ငံသည္ ျပည္ေထာင္စုႏိုင္ငံဘ၀မွ ကိုလိုနီ အင္ပိုင္ယာႏိုင္ငံဘ၀သို႔ ေလ်ာဆင္းခ့ဲေလၿပီ။ ၁၉၁၉ ခုႏွစ္တြင္ ဖြဲ႔စည္းခ့ဲေသာ ၀ီးမားရီးပါးဘလစ္(Weimer Republic)ကို (Germen Empire)ဟုသာ ကင္းပြန္းတပ္ အသိအမွတ္ျပဳခ့ဲၾကသည္။ အေၾကာင္းမူ ၎ႏိုင္ငံသည္ ျပည္ေထာင္စုႏိုင္ငံဟုပင္ ခံယူေသာ္လည္း (Prussia)ႏိုင္ငံကသာ ၾသဇာအာဏာ အားလံုးကို လႊမ္းမိုးသိမ္းယူထားသည္။ တျခား အဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံတို႔ မွာ ျပ႐ုပ္သေဘာသာ ႐ွိသည္။ သို႔ေၾကာင့္လည္း (The old German Empire was neither truely federal nor truely democratic, for in no truely federal system, do you find the predominence of on state)ဟု စာမ်က္ႏွာ ၁၁၉ Modern Constitution တြင္ ေရးသားထားေပသည္။

သို႔ျဖစ္ရာ လြတ္လပ္ေရး၊ တရားမွ်တေရး၊ ညီညြတ္ေရးဆိုေသာ အခ်က္သံုးခ်က္သည္ ျပည္ေထာင္စု၏ အႏွစ္သာရပင္ ျဖစ္ေခ်သည္။ ဤအခ်က္သံုးခ်က္ ကြယ္ေပ်ာက္မည္ဆိုက ျပည္ေထာင္စုသည္ ျပည္ေထာင္ စုႏိုင္ငံမဟုတ္ေခ်။

ဤသို႔ ျပည္ေထာင္စုႏိုင္ငံ၏ အေျခခံသေဘာတရားကို နားလည္ၿပီးေနာက္ ယေန႔ ရခိုင္ျပည္အပါအ၀င္ ဖြဲ႔စည္းထားေသာ ႏိုင္ငံကို ခ်ိန္ထိုးၾကည့္သင့္ေပသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ျပည္ေထာင္စုႏိုင္ငံ၏အမည္ကိုပင္ ေဆာင္ယူထားေသာ္လည္း စစ္မွန္ေသာ ျပည္ေထာင္ စုႏိုင္ငံကား မဟုတ္ေပ။

လြတ္လပ္မွဳဆိုေသာ တရားႏွင့္ ဖီလာဆန္႔က်င္ကာ ရခိုင္လူမ်ဳိးစုႏွင့္ မြန္လူမ်ဳိးစုတို႔သည္ ျပည္နယ္အဆင့္ တြင္မွ မရပ္တည္ၾကေပ။ ယေန႔ ခ်င္းသည္လည္း ၀ိေသသတိုင္း၏ ၾသဇာအာဏာနည္းပါးမွဳကို တင္ျပေတာင္းဆိုေနၾကသည္။ ဖဆပလ ႏွစ္ျခမ္းကြဲၿပီးေနာက္ သန္႔႐ွင္းအစိုးရဖြဲ႔ေသာအခါ ကခ်င္ျပည္နယ္ သူ/သားတို႔၏ ဆႏၵႏွင့္ ေျဖာင့္ေျဖာင့္ႀကီးဆန္႔က်င္ကာ ဦးႏုသည္ မိမိသေဘာႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဥကၠ႒ ကို ေ႐ြးခ့ဲသည္။ ဤသို႔ေ႐ြးေျမွာက္ႏိုင္ေအာင္လည္း အေျခခံဥပေဒက ခြင့္ျပဳထားေပသည္။ တျခားေသာ ျပည္နယ္တို႔ကလည္း မိမိတို႔တြင္ ရသင့္ေသာအခြင့္အေရးမ်ား မျပည့္စံုေၾကာင္း ဟစ္ေၾကြးေန ၾကသည္။

တရားမွ်တမွဳကား ဤျပည္တြင္ မ႐ွိေခ်။ ဗမာလူမ်ဳိးစုသည္ လူမ်ဳိးႀကီးဟုဆိုကာ ျပည္ေထာင္စုအစုိးရ (Federal Authority) အားလံုးကို သိမ္းယူထားေပသည္။ အမွန္က ဗမာလူမ်ဳိးစုသည္ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရဆိုေသာစကားကို ျပည္မအစိုးရ (Central Burma Government) ႏွင့္ ေရာေထြး႐ွက္ထင္ ျပဳထားသည္။ အမွန္ လူမ်ဳိးစုတစ္ရပ္၏ အစိုးရႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရသည္ တိက်ျပတ္သားစြာ ကတၱားျခားထားရ မည္ျဖစ္ေပသည္။

လူမ်ဳိးစုလႊတ္ေတာ္တြင္မူ လူမ်ဳိးစုတစ္ရပ္စီမွ တူညီေသာ ကိုယ္စားလွယ္ဦးေရ လႊတ္ျခင္းမ႐ွိသည္ မွာ ေတြးေတာစရာျဖစ္ေနသည္။

သို႔ျဖစ္ရာ ယေန႔ျပည္ေထာင္စုသည္ မည္သည့္နည္းႏွင့္မွ် စစ္မွန္ေသာ ျပည္ေထာင္စု မျဖစ္ႏိုင္ေပ။

သို႔ျဖစ္ရာ ျပည္ေထာင္စု မစစ္မွန္ေသးပါဟုဆိုလွ်င္ ရခိုင္အမ်ဳိးသားတို႔၏ လြတ္ေျမာက္ေရးသည္လည္း မည္သည့္နည္းႏွင့္မွ် မစစ္မွန္ႏိုင္ေပ။

ရာစုႏွစ္ ႏွစ္ခုတိုင္တိုင္ ေသြးကို ရင္းႏွီးကာ ေတာ္လွန္ေတာင္းဆိုလာၾကေသာ လြတ္လပ္ေရးကို ရခိုင္ အမ်ဳိးသားတို႔ မပိုင္ဆိုင္ေသးဟုဆိုလွ်င္ စစ္မွန္ေသာ လြတ္လပ္ေရးရ႐ွိေအာင္ထိ ခ်ီတက္ၾကရန္မွာ တာ၀န္ပင္ ျဖစ္ေခ်သည္။ သို႔ျဖစ္ရာ ရခိုင္အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးသည္ ရခုိင္အမ်ဳိးသားတို႔ ခ်ီတက္ရမည့္ ပန္းတိုင္ပင္ျဖစ္ေခ်သည္။

သို႔ေသာ္ ယေန႔သည္ တိုင္းငယ္၊ ျပည္ငယ္ကေလးမ်ားက ျပည္ေထာင္စုမ်ားကို အေရးတယူ ဖြဲ႔စည္းေနၾကေသာ "ျပည္ေထာင္စုေခတ္" ျဖစ္ေပသည္။

"စစ္မွန္ေသာ ျပည္ေထာင္စု"မ်ားသည္ အဖြဲ႔၀င္ ျပည္ငယ္မ်ား၏ လြတ္လပ္ေရးႏွင့္ တိုးတက္ေရးကို ထိန္းသိမ္းျမွင့္တင္ေပးေနေသာ ကာလျဖစ္ေပသည္။ ႏိုင္ငံႀကီးမ်ားသည္ တိုင္းငယ္ျပည္ငယ္မ်ားကို ၀ါးမ်ဳိရန္ ႀကံ႐ြယ္ေနၾကသည္ကို တိုင္းျပည္ငယ္ကေလးမ်ားက စုေပါင္းစနစ္ျဖင့္ ကာကြယ္ေနၾကေသာ ကာလျဖစ္သည္။

ကခ်င္၊ ကရင္၊ မြန္၊ ႐ွမ္း၊ ရခုိင္၊ ဗမာစေသာ လူမ်ဳိးငယ္မ်ားသည္ တသီးတျခားစီ ရပ္တည္ျခင္းထက္ ၊ ျပည္ေထာင္စုအျဖစ္ႏွင့္ ရပ္တည္ျခင္းက ပိုမိုသင့္ေတာ္ေပမည္။

သို႔ေၾကာင့္ အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရး စစ္မွန္မွဳ႐ွိေသာ ျပည္ေထာင္စုသစ္တစ္ရပ္ကုိ ဖြဲ႔စည္းရန္ လံုးပမ္း ႀကိဳးစားၾကရမည္မွာ ကၽြႏု္ပ္တို႔၏ တာ၀န္ပင္။ စစ္မွန္ေသာ ျပည္ေထာင္စု ျပည္လည္ ဖြဲ႔စည္းေရးသည္ ကၽြႏု္ပ္တို႔၏ ရည္႐ြယ္ခ်က္ပင္။ ခ်ီလွမ္းရမည့္အစား တစ္ျပည္ေထာင္တည္းႏိုင္ငံ အျဖစ္သို႔သာ သြားေနမည္ ဆိုက ျပည္ေထာင္စုႀကီးကို ၿဖိဳခြဲဖ်က္ဆီးပစ္သည္ႏွင့္ တူညီေပသည္။

လြတ္လပ္ေရးကို ျမတ္ႏိုးေသာ ရခိုင္အမ်ဳိးသားတို႔သည္ တျခားလူမ်ဳိးစုတို႔ႏွင့္ လက္တြဲကာ ေခတ္ႏွင့္ေလ်ာ္ ညီၿပီး အျမင္က်ယ္ေသာ ရည္႐ြယ္ခ်က္ ျဖစ္သည္။ "စစ္မွန္ေသာ ျပည္ေထာင္စု"သို႔ ခ်ီတက္ၾကရန္ ျပင္ဆင္ ညီညြတ္ ၾကသင့္ေပၿပီ။

ေစာေမာင္ေမာင္

၁၉၆၂ ခုႏွစ္ထုတ္ ရခိုင္တန္ေဆာင္မဂၢဇင္းတြင္ ေဖာ္ျပပါ႐ွိခ့ဲေသာ စာေရးသူ စစ္ေတြေစာေနာင္၏ (ေစာေမာင္ေမာင္)အမည္ျဖင့္ ေရးသားခ့ဲေသာ စာတမ္းျဖစ္ပါသည္တိုးတက္ေရးသတင္းလႊာ အတြဲ(၃)၊ အမွတ္(၁)တြင္ ျပည္လည္ေဖာ္ထုတ္ တင္ျပထားပါသည္။


 http://www.arakanfolks.com  မွကူးယူေဖာ္ၿပပါသည္။