ေၾကာင္းက်ိဳးျပ ႀကိယာမ်ား (ရခိုင္ေ၀ါဟာရအဘိဓါန္အတြက္)

ေၾကာင္းက်ိဳးျပ ႀကိယာမ်ား (ရခိုင္ေ၀ါဟာရအဘိဓါန္အတြက္)
--------------------------------------------------------------
ရခိုင္ေ၀ါဟာရအဘိဓါန္အတြက္ ေၾကာင္းက်ိဳးျပႀကိယာ စုစုေပါင္း (၇၇) လံုးအား စုေဆာင္းေဖာ္ျပအပ္သည္။

(ခ)

(ခြာ) ေက (ကြာ) ေရ။ (အကာ)
(ခဲြ) ေက (ကဲြ) ေရ။ (အုန္းသီး)
(ေခါက္) ေက (ေကာက္) ေတ။ (သံ)
(ခ်) ေက (က်) ေရ။ (က်င္)
(ခ်ံဳ႕) ေက (က်ံဳ) ေရ။ (အရီ)
(ခ်ိဳး) ေက (က်ိဳး) ေရ။ (သြား)
(ခ်က္) ေက (က်က္) ေတ။ (ထမင္း) ***
(ခ်န္) ေက (က်န္) ေရ။ (ဟင္း)
(ခ်ယ္) ေက (က်ယ္) ေရ။ (ဇကာ)
(ခၽြတ္) ေက (ကၽြတ္) ေတ။ (အေရာင္)
(ခၽြန္) ေက (ခၽြန္း) ေရ။ (ျမွား) (ျမွားကို (ခၽြန္း) ေအာင္ (ခၽြန္) ပစ္လိုက္)
(ျခား) ေက (ၾကား) ေရ။ (၀ါး)
(ၿခီ) ေက (ႀကီ) ေရ။ (အခဲ)
(ႃခြီ) ေက (ႄကြီ) ေရ။ (အသီး)
(ၿခဲ) ေက (ႀကဲ) ေရ။ (အစြယ္) (အစြယ္ကို (ၿခဲ) ျပေက (ႀကဲ) နီယင့္။)
(ျခစ္) ေက (ျပစ္) ေတ။ (မွန္)
(ျခစ္) ေက (ၾကစ္) ေတ။ (အေၾကာင္း)
(ျခင္း) ေက (ၾကင္း) ေရ။ (ငါးေျခာက္)
(ေျခာက္) ေက (ေၾကာက္) ေတ။ (တဆီ)

(ဆ)

(ဆုတ္) ေက (စုတ္) ေတ။ (စာရြက္) ***
(ဆန္႔) ေက (စန္႔) ေရ။ (အၿခီ) ***
(ဆြတ္) ေက (စြတ္) ေတ။ (ရီ) ***

(ဖ)

(ဖိ) ေက (ပိ) ေရ။ (ပိႆာ)
(ဖဲ့) ေက (ပဲ့) ေရ။ (အနား)
(ဖုံး) ေက (ပံုး) ေရ။ (ဣေႃႏၵ)
(ေဖာ့) ေက (ေပါ့) ေရ။ (ကုလားေကာင္)
(ေဖာ္) ေက (ေပၚ) ေရ။ (ေလာင္း)
(ေဖာက္) ေက (ေပါက္) ေတ။ (၀ါးေျပာက္)
(ဖြ) ေက (ပြ) ေရ။ (အညွက္) ***
(ဖြင့္) ေက (ပြင့္) ေရ။ (တန္းခါး)
(ဖြတ္) ေက (ပြတ္) ေတ။ (၀ါးလံုး)
(ဖ်က္) ေက (ပ်က္) ေတ။ (လူ)
(ေဖ်ာင္) ေက (ေပ်ာင္) ေရ။ (ဗူး) ^^^
(ဖ်စ္) ေက (ပ်စ္) ေတ။ (ၾကမ္းပိုး)
(ဖ်ိဳ) ေက (ပ်ိဳ) ေရ။ (သံ)
(ေဖ်ာ့) ေက (ေပ်ာ့) ေရ။ (ဖေယာင္း) (ဖေယာင္း မီးႏွင့္ေဖ်ာ့ ေပ်ာ့နီယင့္။)
(ေဖ်ာ္) ေက (ေပ်ာ္) ေရ။ (သၾကား)
(ေဖ်ာက္) ေက (ေပ်ာက္) ေတ။ (ကိုယ္ေရာင္)
(ေဖ်ာင္း) ေက (ေပ်ာင္း) ေရ။ (က်မန္း)

(ၿဖီ) ေက (ၿပီ) ေရ။ (ႀကိဳး)
(ၿဖဲ) ေက (ၿပဲ) ေရ။ (အနာ)
(ၿဖိဳ) ေက (ၿပိဳ) ေရ။ (ေတာင္)
(ျဖန္႔) ေက (ျပန္႔) ေရ။ (အေတာင္) ***
(ျဖဳတ္) ေက (ျပဳတ္) ေတ။ (ရာထူး)
(ျဖဳန္း) ေက (ျပဳန္း) ေရ။ (အစိုင္)
(ေျဖာင့္) ေက (ေျပာင့္) ေရ။ (ႀကိမ္)
(ျဖည့္) ေက (ျပည့္) ေရ။ (ရီ) (ရီကို (ျဖည့္) ေက (ျပည့္) ေရ။) (မဖြတ္ဘဲျဖဴ မျဖည့္ဘဲျပည့္) (အုန္းသီး)။
(ျဖတ္) ေက (ျပတ္) ေတ။ (ဓါး)

(မ)

( မႊိ ) ေက ( မြိ ) ေရ။ (ဂ်င္)
(မွ်ိဳး) ေက (မ်ိဳး) ေရ။ (၀ါးေဖာင္)
(ျမွင့္) ေက (ျမင့္) ေရ။ (အဆင့္)
(ျမွဳတ္) ေက (ျမဳတ္) ေတ။ (သမၸာန္)
(ေျမွာက္) ေက (ေျမာက္) ေတ။ (လူဗိန္း)

(န)

(ႏွဲ႔) ေက (နဲ႔) ေရ။ (ခါး) *** (ကစြာမွာ ခါးကို (ႏွဲ႔) ထားစြာေခ် (နဲ႔) နီယင့္။)
(ႏႈး) ေက (ႏူး) ေရ။ (ထမင္းေျခာက္) (ထမင္းေျခာက္ကို ရီနန္႔ (ႏႈး) ေက (ႏူး) ေရ။)
( ႏႊာ ) ေက ( ႏြာ ) ေရ။ (အခြံ) (အခြံ (ႏြာ) ေအာင္ ( ႏႊာ ) ပစ္လိုက္။)
(ႏိႈး) ေက (ႏိုး) ေရ။ (အေခ်)
(ႏႈတ္) ေက (ႏုတ္) ေတ။ (အမႊီး) (ငွက္မႊီး (ႏႈတ္) ပစ္လိုက္၊ (ႏုတ္) လီပါတ္စီ။)
(ႏွစ္) ေက (နစ္) ေတ။ (ခဲ)
(ႏွပ္) ေက (နပ္) ေတ။ (ထမင္း)
(ႏွိပ္) ေက (နိပ္) ေတ။ (နံ)
(ႏွိမ့္) ေက (နိမ့္) ေရ။ (ၾကမ္း) ***
( ႏႊီး ) ေက ( ႏြီး ) ေရ။ (ရီအိုး) *** (ရီအိုးကို (ႏြီး) ေအာင္ ( ႏႊီး ) ထား။)
(ေႏွာက္) ေက (ေနာက္) ေတ။ (ေသာက္ရီ) (ေသာက္ရီကို (ေနာက္) ေအာင္ (မေႏွာက္) ကဲ့။)

(ယ)

(ယွင္း) ေက (က်င္း) ေရ။ (အမိႈက္)

(ရ)

(ရႊင့္) ေက (လြင့္) ေရ။ (စပါး) *** (လီထလို႔ စပါး ( ရႊင့္) ေက စပါးဖ်င္းတိ (လြင့္) လားလိမ့္ေမ။)

(လ)

(လွဴး) ေက (လူး) ေရ။ (ေလာင္း)
(လွဲ) ေက (လဲ) ေရ။ (အပင္)
(လႊဲ) ေက (လဲြ) ေရ။ (ယိုင္း)
(လႊတ္) ေက (လြတ္) ေတ။ (ခြီး) ***
(လႊင့္) ေက (ရြင့္) ေရ။ (ရြက္) *** (ရြက္ (လႊင့္) ေက (ရြင့္) ေရ။)
(လွည့္) ေက (လည့္) ေရ။ (အေဂါင္း)
(လွပ္) ေက (လပ္) ေတ။ (ေတာင္း)
(လွန္) ေက (လန္) ေရ။ (ဖ်ာ)
(လွန္႔) ေက (လန္႔) ေရ။ (ငေၾကာက္)
(ေလွာက္) ေက (ေလာက္) ေတ။ (အပို) (ဆန္စေက အပို (ေလွာက္) ထည့္လိုက္။ မဟုတ္ေက (ေလာက္) ဖို႔မဟုတ္။)

(စုစုေပါင္း ရခိုင္ (ေၾကာင္းက်ိဳးျပႀကိယာ) ေ၀ါဟာရစကားလံုး (၇၇) လံုးရထားၿပီးျဖစ္ပါသည္။ ထပ္မံ ေလွာက္ထည့္ျဖည့္စြက္ရန္လည္း ေတာင္းပန္အပ္သည္။)

*** ျပထားသည္မ်ားမွာ ကိုေက်ာ္ၿဖိဳးေ၀ျဖည့္စြက္ခ်က္မ်ားျဖစ္သည္။
^^^ ကိုယ္ေတာ္ Eindaobatha ပုိ႔တင္ထားျခင္းျဖစ္သည္။


(ရကၡိ႐ို႔ဆံုရပ္ၿမီဘေလာ့မွ)

ေရးသားတင္ျပသူ Arakan Indobhasa အခ်ိန္ 3:00 AM

Read more »

(ၿဗီး) (ၿပီး) (ဂတ္)(ကတ္) (ဗ်ာယ္ ) ( ပ်ာယ္)(ေတ) (ေရ) (ရခိုင္သဒၵါ)

(ၿဗီး) (ၿပီး) (ဂတ္)(ကတ္) (ဗ်ာယ္ ) ( ပ်ာယ္)(ေတ) (ေရ) (ရခိုင္သဒၵါ)
--------------------------------------------------------------------
ရခိုင္စာမွာ ဗ်ည္းသံုးဆယ့္သံုးလံုးကို စနစ္တက် ဖဲြ႔စည္းထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။

(ဥပမာ)

(၁) က၊ ခ၊ ဂ၊ ဃ၊ င
(၂) စ၊ ဆ၊ ဇ၊ စ်၊ ည
(၃) တ၊ ထ၊ ဒ၊ ဓ၊ န
(၄) ပ၊ ဖ၊ ဗ၊ ဘ၊ မ
(၅) ယ၊ ရ၊ လ၊ ၀၊ သ

ဆိုေသာဖဲြ႕စည္းမႈတြင္ ပထမအတန္း၌ အစအဆံုး (က) ႏွင့္ (င)၊ ဒုတိယအတန္း၌ အစအဆံုး (စ) ႏွင့္ (ည)၊ တတိယအတန္း အစအဆံုး (တ) ႏွင့္ (န) စတုတအတန္း အစအဆံုး (ပ) ႏွင့္ (မ) ပဥၥမအတန္း အစအဆံုး (ယ) ႏွင့္ (သ) စာလံုးမ်ားသည္ အသတ္စာလံုးမ်ားျဖစ္ပါသည္။

ဥပမာ- (ၾကက္၊ ေခ်ာင္း၊ ခ်စ္၊ ျပည္၊ တတ္၊ ကန္၊ ခ်ပ္၊ လမ္း) ဟု တြိရပါလိမ့္မည္။

ပိုယွင္းေအာင္ (က၊ စ၊ တ၊ ပ) ကို အကၽြႏု္ပ္ (ရွိတန္းအသတ္) ဟု သံုးၿပီး (င၊ ည၊ န၊ မ) ကို (ေနာက္တန္းအသတ္) ဟု သံုးပါမည္။

(ေသာက္ၿပီး စားၿပီးပ်ာယ္လား) ၀ါက်ကိုေလ့လာၾကည့္ကတ္ပါမည္။ ပဇာျဖစ္လို႔ (ေသာက္) ေနာက္က (ၿပီး) ဟု အသံထြက္ၿပီး (စား) ေနာက္က (ၿဗီး) ဟု အသံထြက္ရပါသနည္း။

(အေျဖက)

(က၊ စ၊ တ၊ ပ) (ရွိတန္းအသတ္) ေနာက္ကပါလာေသာ (ၿပီး) ကို မူရင္းအတိုင္း (ၿပီး) ဟု အသံထြက္ၿပီး (င၊ ည၊ န၊ မ) (ေနာက္တန္းအသတ္) ေနာက္ကပါလာေသာ္ (ၿပီး) ကို (ၿဗီး) ဟု အသံထြက္ပါသည္။

ပဇာျဖစ္လို႔လဲဆိုေသာ္ (က၊ စ၊ တ၊ ပ) (ရွိတန္းအသတ္) မ်ားသည္ သံတိုသံျပတ္ျဖစ္ပါသည္။ (င၊ ည၊ န၊ မ) (ေနာက္တန္းအသတ္) မ်ားသည္ သံရွည္သံပြားပါသည္။

(က၊ စ၊ တ၊ ပ) သံတိုသံျပတ္အသတ္သည္ သံုးသံမပြားပါ။ (င၊ ည၊ န၊ မ) သံရွည္သံပြားအသတ္သည္ သံုးသံပြားပါသည္။

(ဥပမာ)

(ၾကက္၊ ၾကက့္၊ ၾကက္း) (ခ်စ္၊ ခ်စ့္၊ ခ်စ္း) (တတ္၊ တတ့္၊ တတ္း) (ခ်ပ္၊ ခ်ပ့္၊ ခ်ပ္း) ဟု သံုးသံပြား၍ မရပါ၊ သို႔ေသာ္ (င၊ ည၊ န၊ မ) (ေနာက္တန္းအသတ္) (ေခ်ာင္၊ ေခ်ာင့္၊ ေခ်ာင္း) (ျပည္၊ ျပည့္၊ ျပည့္) (ကန္၊ ကန္႔၊ ကန္း) (လမ္၊ လမ့္၊ လမ္း) မ်ားသည္ သံုးသံပြား၍ရပါသည္။

(သံုးသံပြား၍မရေသာ) သံတိုသံျပတ္ အသတ္မ်ားေနာက္ကပါလာေသာ (ၿပီး) သည္ မူရင္းအတိုင္း (ၿပီး) ဟု အသံထြက္ၿပီး (သံုးသံပြား၍ရေသာ) သံရွည္သံပြားအသတ္၊ (သို႔မဟုတ္) (အ၊ အိ၊ အု၊ ေအ၊ အဲ၊ ၾသ၊ အံ၊ အို) သရသွ်စ္လံုးႏွင့္ ယင္း၏မူပြားမ်ားေနာက္ကပါလာေသာ (ၿပီး) သည္ (ၿဗီး) ဟု အသံေျပာင္းထြက္ပါသည္။

ဥပမာ။ (သတ္ၿပီး ခြတ္ၿပီး သုတ္သင္ၿဗီးလို႔ စားၿဗီး) လားခဗ်ာယ္။

(သတ္) ႏွင့္ (ခြတ္) သည္ သံတိုသံျပတ္အသတ္ျဖစ္သည့္အတြက္ (ၿပီး) ဟု မူရင္းအတိုင္းအသံထြက္ၿပီး (သင္) သည္ သံရွည္သံပြား (စား) သည္သရျဖစ္သည့္အတြက္ (ၿဗီး) ဟု အသံေျပာင္းထြက္ပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ စာရြီးေသာအခါ အသံထြက္ကိုလိုက္၍ တနီရာတြင္ (ၿပီး) တျခားတနီရာတြင္ (ၿဗီး) ဟု ရြီး၍မျဖစ္ပါ။

(၅) (ယ၊ ရ၊ လ၊ ၀၊ သ) အတန္းရာ ခၽြင္းခ်က္ျဖစ္ပါသည္။ ပဇာေၾကာင့္ဆိုေသာ္ (ယ) သည္ သံရွည္သံပြားအသတ္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။

အထက္ကျပခသည့္ ဥပမာပိုင္ (ကတ္) ႏွင့္ (ဂတ္) (ပ်ာယ္) ႏွင့္ (ဗ်ာယ္) ျပႆနာကိုလည္း ထိုနည္းအတိုင္း ယွင္း၍ျဖစ္ပါသည္။

(က၊ စ၊ တ၊ ပ) သံတိုသံျပတ္ (ရွိတန္းအသတ္) မ်ားေနာက္ကပါလာေသာ (ကတ္) ကို (ကတ္)၊ (ပ်ာယ္) ကို (ပ်ာယ္) ဟု မူရင္းအတိုင္းအသံထြက္ၿပီး (င၊ ည၊ န၊ မ) သံရွည္သံပြား (ေနာက္တန္းအသတ္) ႏွင့္ (အ အိ အု ေအ အဲ ၾသ အံ အို) သရသွ်စ္လံုးႏွင့္ ယင္း၏မူပြားေနာက္ကပါလာေသာ (ကတ္) ကို (ဂတ္)၊ (ပ်ာယ္) ကို (ဗ်ာယ္) ဟု အသံေျပာင္းထြက္ပါသည္။

(ဥပမာ)

(စားဂတ္ ေသာက္ကတ္ပါ)

(စား) သည္ သရျဖစ္သည့္အတြက္ (ဂတ္) ဟု အသံထြက္ၿပီး (ေသာက္) သည္ သံတိုသံျပတ္ ျဖစ္သည့္အတြက္ (ေသာက္) ေနာက္ကပါလာေသာ (ကတ္) ကို မူရင္းအသံထြက္အတိုင္း (ကတ္) ဟု အမွန္အသံထြက္ပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ စာရြီးေသာအခါ ပင္ရင္း (က) အကၡရာကိုပံုသီထားၿပီး (စားကတ္ ေသာက္ကတ္ပါ) ဟု ရြီးရျခင္းျဖစ္ပါသည္။ တနီရာတြင္ (ကတ္) ေနာက္တနီရာတြင္ (ဂတ္) ဟု စာရြီးေသာအခါ အသံထြက္ကိုလိုက္၍ ရြီး၍မျဖစ္။

ထိုနည္း၄င္း (စားဗ်ာယ္ ေသာက္ပ်ာယ္ အိပ္နီဂတ္ပ်ာယ္) ဆိုေသာစကားတြင္လည္း (စား) သည္ သရျဖစ္၍ (ဗ်ာယ္) ဟု အသံထြက္ၿပီး (ေသာက္) သည္ သံတိုသံျပတ္ျဖစ္သည့္အတြက္ (ပ်ာယ္) ဟု မူရင္းအတိုင္း အသံထြက္ရျခင္းျဖစ္ပါသည္။

(အိပ္နီကတ္ပ်ာယ္) ဟူေသာ စကားတြင္ (နီ) သည္ သရျဖစ္၍ နီေနာက္ကပါလာေသာ (ကတ္) ကို (ဂတ္) ဟု အသံေျပာင္းထြက္ပါသည္။

(ကတ္) သည္ သံတိုသံျပတ္ျဖစ္သည့္အတြက္ (ကတ္) ေနာက္က (ပ်ာယ္) သည္ မူရင္းအတိုင္း (ပ်ာယ္) ဟု အသံထြက္ရျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ စာရြီးေသာအခါ

(စားပ်ာယ္ ေသာက္ပ်ာယ္ အိပ္နီကတ္ပ်ာယ္) ဟု ပင္ရင္းအကၡရာမ်ားႏွင့္ ရြီးရျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ဖတ္ေသာအခါ (စားဗ်ာယ္ ေသာက္ပ်ာယ္ အိပ္နီဂတ္ပ်ာယ္) ဟု အသံထြက္လားပါလိမ့္မည္။ (အသံထြက္အတိုင္းလိုက္ရြီးနီလွ်င္ မသင့္ေတာ္ပါ။)

(ကတ္) အရြီးအသားႏွင့္ပတ္သက္၍ ဓည၀တီနိဂံုးရြာမ်ားသာမိုင္းသာျခင္းမွ ဥပမာျပရပါေသာ္

(၁) (မခၽြြတ္ဧကန္၊ လူမ်ားစြာ၏၊ က်မၼာမႈကို၊ ျပဳကတ္ျပန္ဟု) ဆိုေသာ ၀ါက်၌ (ကတ္) သည္ (ဂတ္) ဟု အသံထြက္ပါသည္။ ပဇာေၾကာင့္ဆိုေသာ္ (ကတ္) ရွိက (ျပဳ) သည္ သရျဖစ္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။

(၂) (အမ်ားခင္မွာ၊ နားဆင္လတ္ေက၊ မွတ္ကတ္ေပေႏွာင္း) ဆိုေသာ၀ါက်၌ (ကတ္) သည္ (ကတ္) ဟု မူရင္းအတိုင္း အသံထြက္ပါသည္။ ပဇာေၾကာင့္ဆိုေသာ (ကတ္) ရွိက (မွတ္) သည္ သံတိုသံျပတ္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။

(၃) (ဆီးမရေသာ္၊ အစာမ်ားႏွင့္၊ ကုစားကတ္ပါ) ဆိုသည့္၀ါက်၌ (ကတ္) သည္ (ဂတ္) ဟု အသံထြက္ပါသည္။ (ကတ္) ရွိက (စား) သည္ သရျဖစ္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။

(၄) (မ်ိဳးရခိုင္႐ို႕၊ စိုင္မျပတ္လွ်င္၊ သင္ကတ္ေပ၍) ဆိုေသာနီရာတြင္လည္း (ကတ္) သည္ (ဂတ္) ဟု အသံထြက္ပါသည္။ (ကတ္) ရွိက (သင္) သည္ သံရွည္သံပြားျဖစ္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။

ယေလာက္ဆိုလွ်င္ (ဂတ္) ျပႆနာႏွင့္ပတ္သက္၍ လံုေလာက္မည္ဟုထင္ပါသည္။

စာရြီးေသာအခါ (ကတ္) ဟု ပင္ရင္းသံျဖင့္ ရြီးကတ္ရမည္ျဖစ္ပါသည္။ (ဂတ္) ဟု မရြီးအပ္ပါ။

(ေနာက္တခု သိရန္တခ်က္မွာ)

ရခိုင္စကားတြင္ စကားေျပာေသာအခါ ႐ိုး႐ိုး၀ါက်မ်ား၌ (ေတ) သို႔မဟုတ္ (ေရ) ႏွင့္ အဆံုးသတ္သည္ကို သတိျပဳမိပါလိမ့္မည္။

ဥပေဒသက အထက္ကျပခသည့္အတိုင္း သံတိုသံျပတ္အသတ္ႏွင့္ဆံုးေသာ၀ါက်သည္ (ေတ) ႏွင့္ဆံုးၿပီးလွ်င္ သံရွည္သံပြားအသတ္ (သို႔မဟုတ္) သရသွ်စ္လံုး၊ ယင္း၏မူပြားမ်ားႏွင့္ ဆံုးေသာ၀ါက်မ်ားသည္ (ေရ) ႏွင့္ အဆံုးသတ္ပါသည္။

(ဥပမာ)
ဓည၀တီနိဂံုးရြာမ်ားသမိုင္းသာျခင္း (တတိယပိုင္း) မွ (ေရ) ႏွင့္ဆံုးေသာ ၀ါက်မ်ားကို တင္ျပပါမည္။

(၁) ကိုးပါးဂုဏ္ကို၊ အာ႐ံုမွတ္လို႔၊ ခိုးအပ္ပါေရ။
(၂) စိတ္ဘ၀င္မွာ၊ ထင္ေအာင္ပြားေက၊ ထားသင့္ေပေရ။
(၃) လက္ဆယ္ျဖာကို၊ ထိပ္မွာမိုးေက၊ ရွိခိုးေကာင္းေရ။
(၄) ဘ၀ကြယ္၍၊ သေခၤ်ျခားလည္း၊ ေဖာ္စားႏိုင္ေရ။
(၅) ႐ုပ္ႏွင့္နာမ္လွ်င္၊ ဖန္ဖန္ထပ္လို႔၊ ျဖစ္တတ္ပါေရ။
(၆) မလဲြရန္ေက၊ နည္းမွန္က်ဖို႔၊ ေျပာရေရေႏွာင္း။
(၇) ယံုၾကည္လက္ခံ၊ သက္၀င္သူ႐ို႕၊ အယူမွတ္ေက၊ ဟိကတ္ျပန္ေရ။
(၈) ႀကီးျမင့္ခ်မ္းသာ၊ အလီလီေက၊ စည္းစိမ္ျမတ္ကို၊ ရအပ္ပါေရ။
(၉) ေစာဗုဒၶာက၊ ႃမြက္ခါၾကားေက၊ ေဟာထားေရေလ။
(၁၀) အယူမွန္ကို၊ တဖန္လိုက္လို႔၊ လုပ္ထိုက္ေပေရ။
(၁၁) က်မၼာမႈသည္၊ မွန္မခၽြြတ္ေက၊ ျဖစ္တတ္ေပေရ။
(၁၂) ရွိေဟာင္းပီစာ၊ ျမဒိုးေ၀၏၊ ရြီးသည့္က်မ္းမွာ၊ ညႊန္းလို႔ပါေရ။
(၁၃) ရွည္၀ီးၾကာတင္၊ ရွိဆရာ႐ို႕၊ သညာထားေက၊ ငွက္ဖ်ားတြင္ေရ။
(၁၄) သိန္းေသာင္းခ်ီ၍၊ ျခင္ရြီမ်ားမွာ၊ ငါးမ်ိဳးတြိေရ။
(၁၅) က်မၼာသူေလ၊ လူတေယာက္ကို၊ ကိုက္ေဖာက္ေသာခါ၊ ငွက္ဖ်ားနာလွ်င္၊ ျဖစ္တတ္ပါေရ။
(၁၆) ရွိသူမြန္႐ို႕၊ က်မ္းဂန္မ်ားမွာ၊ ညႊန္းထားေရေလး။
(၁၇) ရွည္လွ်ားကာလ၊ မပ်က္ႏိုင္ဘဲ၊ စိုင္မျပတ္ေက၊ သိမွတ္ရေရ။
(၁၈) ေကာင္းမြန္စိတ္ေက၊ စာရိတၱႏွင့္၊ ျပည့္၀ညီစြာ၊ ႀကီးတသြယ္ေလ၊ ငယ္အလတ္႐ို႕၊ လုပ္အပ္ပါေရ။
(၁၉) မြီးဖဘုန္းမို၊ နန္းမညိဳက၊ အလိုစမ္းၾက၊ ပမာဆိုေက၊ ထိုအခဏ္းႏွင့္၊ တူလြန္းလွေရ။
(၂၀) ဆီးကြမ္းယာကို၊ လွမ္းကာစားေက၊ ရပ္နားေရေလး။
(၂၁) ေနာက္ေနာင္လာေက၊ ပညာဟိ႐ို႕၊ တြိေသာခါတြင္၊ ျပန္ကာဖာထီး၊ ျပဳပ်င္ရန္ကို၊ ကၽြြန္ခြင့္ပီးေရ။

စုစုေပါင္း (၂၁) ေၾကာင္းကို တြိရပါသည္။

(ေတ) ကို သံုးေသာ ၀ါက်မ်ားကို ထုတ္ျပရလွ်င္

(၁) ကမၻာျပင္ကို၊ အသွ်င္ျမတ္မွာ၊ စိုးလတ္ေတဟု၊
(၂) ယင္ေၾကာင့္သာလွ်င္၊ ေရာဂါညႇက္မွာ၊ ကူးစက္ေတေႏွာင္း။
(၃) လူသားအႏၱရာယ္၊ ျခင္ကိုက္မူလွ်င္၊ အပူမ်ား၍၊ ဖ်ားတတ္ေတဇု၊
(၄) က်ားထက္ပင္ေလ၊ ျခင္ရန္ဖီးမွာ၊ ႀကီးလတ္ေတဟု၊
(၅) အနည္းငယ္လွ်င္၊ သံေခပျဖင့္၊ ေျပာျပလိုက္ေတ။
(၆) အမိႈက္ပံုႏွင့္၊ ေတာျခံဳမ်ားလည္း၊ ျခင္ပြားတတ္ေတ။
(၇) တျခားျပည္ရြာ၊ လူမ်ားစြာ၏၊ ဘာသာစကား၊ အကၡရာႏွင့္၊ ပညာမ်ားပါ၊ သင္ႀကားအပ္ေတ။

စုစုေပါင္း (၇) ေၾကာင္းကို တြိရပါသည္။

သံုးသပ္ရမည္ဆိုပါေသာ္ (ေရ) ႏွင့္ဆံုးေသာ ၀ါက်မ်ားမွာ (ေရ) ရွိကပါလာေသာ (၁) ပါ (၂) ေပ (၃) ေကာင္း (၄) ႏိုင္ (၅) ပါ (၆) ရ (၇) ျပန္ (၈) ပါ (၉) ထား (၁၀) ေပ (၁၁) ေပ (၁၂) ပါ (၁၃) တြင္ (၁၄) တြိ (၁၅) ပါ (၁၆) ထား (၁၇) ရ (၁၈) ပါ (၁၉) လွ (၂၀) နား (၂၁) ပီး ဆိုေသာစကားလံုးမ်ားကို သတိထားမိပါလိမ့္မည္။

(ပါ၊ ေပ၊ ရ၊ ပါ၊ ထား၊ တြိ၊ လွ၊ နား၊ ပီး) ဆိုေသာစကားလံုးမ်ားသည္ သရျဖစ္ၿပီး (ေကာင္း၊ ႏိုင္၊ ျပန္၊ တြင္) ဆိုေသာစကားလံုးမ်ားသည္ သံရွည္သံပြားအသတ္မ်ားျဖစ္သည့္အတြက္ ၄င္း၀ါက်မ်ားသည္ (ေရ) ႏွင့္ အဆံုးသတ္ရျခင္းျဖစ္ပါသည္။

(ေတ) ႏွင့္ဆံုးေသာ ၀ါက်မ်ားတြင္ (ေတ) ရွိကပါလာေသာ

၀ါက် (၁) လတ္ (၂) စက္ (၃) တတ္ (၄) လတ္ (၅) လိုက္ (၆) တတ္ (၇) အပ္ ဆိုေသာ စကားလံုးမ်ားကို တြိရပါလိမ့္မည္။

(လတ္၊ စက္၊ တတ္၊ လိုက္၊ အပ္) ဆိုေသာစကားလံုးမ်ားသည္ သံတိုသံျပတ္ျဖစ္သည့္အတြက္ ၄င္း၀ါက်မ်ားသည္ (ေတ) ႏွင့္ အဆံုးသတ္ရျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ဇာျဖစ္လို႔ (ေတ) ႏွင့္ (ေရ) မွာ (ေတ) အသံုးနည္းေရလဲဆိုပါေသာ္ (ေတ) သည္ သံတိုသံျပတ္ေနာက္တြင္ သံုးသျဖင့္ ဦးေရတြက္စစ္ေသာ္ သံတိုသံျပတ္အသတ္သည္ သံရွည္သံပြားကဲ့သို႔ သံုးသံပြားမရသျဖင့္ ဦးေရသံုးဆနည္းရျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ေနာက္တခ်က္က (ေရ) ကို သရစာလံုးေနာက္က တဲြသံုးသည့္အတြက္ (ေရ) မွာ (ေတ) ထက္ ဦးေရပိုမ်ားျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ယင္းေလာက္ဆိုလွ်င္ ရခိုင္စာတြင္ (ၿပီး) (ကတ္) (ပ်ာယ္) (ေတ) (ေရ) ဆိုေသာအသံုးမ်ားကို ယွင္းၿပီးျဖစ္ပါလိမ့္မည္။

(ဂတ္၊ ဗ်ာယ္) လက္တြိၾကံဳနီရေသာျပႆနာ (ႏွစ္ပါး) ကိုလည္း ေျဖယွင္ၿပီးျဖစ္ပါလိမ့္မည္။

(အဖိုးသွ်င္)


(ရကၡိတ႐ို႕ဆံုရပ္ၿမီဘေလာ့မွ)

ေရးသားတင္ျပသူ Arakan Indobhasa အခ်ိန္ 3:57 AM

Read more »

ရခိုင္စာအရီးအသား တစ္ရပ္ေပၚေပါက္ေရးအတြက္ ရခိုင္ပါတီ ေဆြးေႏြး

ရခိုင္သူ/သား တစ္ရပ္လံုးသို႕ ပီးပို႕လိုက္ပါယင့္

ကၽြန္ေတာ္ရို႕ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ား တိုးတက္ေရးပါတီ မွ ကမကထ လုပ္ျပီး
ရခိုင္စာအရီးအသား တစ္ရပ္ေပၚေပါက္ေရးအတြက္ ေဆြးေႏြးထားခ်က္ မ်ားကို တျခား
ရခိုင္သူ/သား မ်ားလည္း ပါ၀င္ပူးေပါင္းျပီး ေဆြးေႏြးပီးႏိုင္ရန္
ပီးပို႕လုိက္ပါရယ္။

အခုပို႕ပီးရယ္ စာတန္းတိကို ဖတ္ျပီးေက အားလံုးလက္ခံႏိုင္ေသာ ရခိုင္စာ
အရီးအသား တစ္ရပ္ေပၚေပါက္ေအာင္ ေဆြးေႏြး အၾကံျပဳပီးကတ္ပါလို႕ ႏိုးေဆာ္
တိုက္တြန္းလိုက္ရပါရယ္။

ရခိုင္စာ အရီးအသား တစ္ရပ္ေပၚေပါက္ေရး ေကာ္မတီ
ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ားတိုးတက္

ေရးပါတီ
စစ္ေတြျမိဳ႕

ေရးသားတင္ျပသူ ညိဳသာထြန္း အခ်ိန္ 11:15 AM


 

Read more »

ၿမိဳ႕ေတာ္လျခမ္းၿမီ

က်ားဆိုးႀကီးတစ္ေကာင္၊ သားေကာင္တစ္ေကာင္ ဖမ္းအုပ္၊ မလြတ္တမ္းကိုက္စား၊ ညဉ့္လည္း ႂကြတ္ႂကြတ္။ နိန္လည္းႂကြတ္ႂကြတ္မြား။ ဇာအခ်န္ကပင္ ဖမ္းစားထားစြာေလ့မသိ။ ေအအေၾကာင္းနန္႔ပတ္သက္ၿပီးေက ဇာလူကေလ့ ေရရာစြာသိႏိုင္လိမ့္ေမမဟုတ္ထင့္ယင့္ေလ။
သို႔ေသာ္….မ်က္လံုးကိုဖြင့္ၾကည့္လိုက္ခ်ိန္မွာေတာ့ မိမိ၏ မဟူရာေတာင္ထက္မွာ ဗ်ိဳင္းေကာင္တိတစ္ခ်ိဳ႕ လာအိပ္နိန္ကတ္ယာ။ မို႔အိအိ လယ္ကြင္းထဲမွာ ၿမီကြဲတိ ျဖာယာကြဲလို႔။

လိုက္ဖမ္းထားေရ က်ားဆိုးႀကီးလက္ထဲက သားေကာင္၏ပံုပန္းက အထိုက္အေလ်ာက္ ပ်က္နီယာ။ အခ်ိန္ မွန္မွန္ တြန္တတ္ေတ ၿခီေထာက္ရွည္ရွည္နန္႔ ၾကက္ဖႀကီး၏ အသံကိုတမ္းတ။ အမႊီး၊ အေတာင္ မစံုလင္ သိေရ ၾကက္ဖေသွ်ကေလ့ မတြန္တတ္သိ။
အကၡရာမဲ့ ဂဏန္းပိုင္ကားနီရာမွာ ၆က-တိ၊ ၇က-တိကိုပါ တြိလာရ။ ျခာခ်ဥ္အံုကို တုတ္နန္႔ထိုးေရပိုင္ တျပဳတ္ျပဳတ္၊ တရြရြနန္႔ ဆိုက္ကားတိ ယႈပ္ယွက္ခတ္။

လမ္းမႀကီးထက္မွာ ဂႏ ၱ၀င္အိမ္တိေပ်ာက္၊ ေမာ္ဒန္အိမ္တိေရာက္၊ အခ်ိဳ႕ကေတာ့ ေမာ္ဒန္အိမ္ကို ဂႏ ၱ၀င္ပံုစံ ေဆာက္။
ဒူနာလမ္းတိေရ ေရစီးထဲမွာေမ်ာပါလား။ ေအာက္ခံေက်ာက္တံုးတိက သရဲသဘက္ပိုင္ ျပဴးၿပဲၿခိမ္းေျခာက္။ အခ်ိဳ႕နီရာမွာ လမ္းသစ္ထပ္တိုးလာ။

‘ဟုိတယ္’လတ္။
‘တည္းခိုခန္း’လတ္။
‘ဧည့္ရိပ္မြန္’လတ္။

စီ်းကြက္စီးပြါးေရးနန္႔ အတူေပၚလာေရ စကားလံုးတိ။ အသိုက္အၿမံဳတိ။



‘အ-ထ-က(၁) ’အယင့္ အယင့္ကေတာ့ ‘ဂါမန္း’။ ယင္းတက္စာ စာလံုးအသစ္တိ တစ္လံုးၿပီးတစ္လံုး ေျပာင္းလို႔ ေျပာင္းလို႔ လာလတ္စြာ ၾကည့္….

‘ေဒသေကာလိကပ္’လတ္။

ယင္းၿပီးေနာက္ အဂုတစ္ကိမ္ေတာ့ အႏိ ၱမအဆင့္ ေရာက္လာယာထင္ယင့္။

‘……တကၠသိုလ္’

ေျပာင္းလဲလာမႈတိ။ အမွတ္အေတးျပဳမိမႈတိ။

အယင့္အယင့္ကဆိုေက ဆန္စက္တိ တျဂဳန္းျဂဳန္း လည္ပတ္သံ။ ဖြဲျပာတိ တျဖဳတ္ျဖဳတ္လြင့္ပ်ံ႕။ ျဖဳတ္ဆန္နံ႔တိက ပြင့္အန္ အဂုေတာ့ ယင္းယွင့္တိကြယ္ပ။

တစ္ခါတစ္ရီ အလိုုက္သင့္ေက ပိုက္ဆိုက္ကရြင့္လာေရ အနံ႔တိေၾကာင့္ ႏွာေခါင္းကို ပိတ္ဆို႔ခရစြာလည္း အမွတ္သတိျပဳမိတုန္း။ အဂုအခါမွာေတာ့ ဒံုနာလမ္းမထက္မွာ ပလာတူးတိ ထလန္းကား။ ဂဏန္းတိ ေဆာင္းဒူထဲက ထြက္ပ်ာ ရက္ခ်န္ဖ်ားတတ္တဲ့သူ။ ေရာက္ရာရပ္ကြက္ကို နားမလည္ႏိုင္စြာၾကည့္။ ပုစြန္တိက ရီးပံုးထဲမွာအိပ္ကာ လီယာဥ္ပ်ံစီးဖို႔ေစာင့္ဆုိင္း။

လမ္းမထက္က စ်ီးသည္မဗန္းခံမွာ ‘ငါးကမၼဌာန္း’ ေကာင္တိ ေခါင္းတစ္လံုးနန္႔ အ႐ိုးသတ္သတ္။ အလယ္ေကာင္က အသားကို အသူက စားလား…? ဖ်ံႏွစ္ေကာင္ ရန္ျဖစ္ေတ ၀တၱဳကို အေသွ်က သင္ရေရ။ ခဲ၀ါက လူပါး၀ၿပီးေက ၀မ္းပ်ဥ္းသားကုိ ယူပနာ ထြက္ၿပီးလားစြာ။

အဂု….ခဲ၀ါယူလားစြာလား…?

ထိုအိမ္၊ ေဒအိမ္၊ ဆိုင္ႀကီး၊ ဆိုင္ေသွ် ျမင္ျမင္သမွ်မွာ ခဲ၀ါပံု။ မဟုတ္သိကား။ မ်က္မွန္တပ္မွ ၊ စိစိၾကည့္ခါမွရာ။ ခဲ၀ါမဟုတ္။

Tiger က်ား၊ က်ား…၊က်ား…..။ အိမ္တိုင္းလိုလိုက်ား။ ဆိုင္တိုင္းလိုလိုက်ား။ ကရ၀ိတ္ေဖါင္စီးနီေရက်ား။
ငါးအလယ္သားကိုစားစြာ၊ ခဲ၀ါမဟုတ္စြာေသခ်ာေပါက္။ က်ားစားစြာရာျဖစ္လိမ့္ေမဟန္။ ေဒအတိုင္းဆိုေက မလြယ္သိ။ ေတာကက်ား လူၾကားထဲ၀င္လာေက မလြယ္သိ။

သမၼဳေဒၶ၊ အ႒၀ီသဥၥ…သဥၥ။ မလံုေလာက္သိ။ ဥံဳ…ကိုပါထည့္ ပီးမွထင္ေရကား။ ဥံဳကိုလည္း ရင္သံနန္႔ရြတ္ရဖို႔။ ေယမွ…။ ေယမွ…။
ဥံဳ…သမၼဳေဒၶ အ႒၀ီသဥၥ ဒြဒသဥၥ
ဥံဳ... ဣတိပိေသာ ဘဂ၀ါ
ဥံဳ... ဣတိပိေသာအရဟံ
ဥံဳ… အ႒နေမတံ၊ ဥံဳ…ဥံဳ

ရြတ္ကတ္၊ ဖတ္ကတ္။ ယႆႏုဘာ၀ေတာယကၡ။

ပရိတ္ႀကီး(၁၁) သုတ္ပါထည့္ကတ္လူ႐ို႕။

အိမ္း…သိယာ။ အေျမာင္အျမင္ ဟိေရ လူႀကီးလူေကာင္းတိ ဟိစြာရာမလားေယ။ ေယနန္႔ထင္ရေရေလ။ ရပ္ကြက္တိုင္းမွာ

ပ႒ာန္းရြတ္ပြဲနန္႔ ဗုဒၶပူဇနိယ ဓမၼသဘင္က်င္းပကတ္စြာ။ ဟုတ္ႏိုင္ယင့္။
သို႔ေသာ္ရြက္ဖတ္႐ံုနန္႔မၿပီးသိ။ တရား႐ံုးနန္႔မၿပီးသိ။ က်ားကအမ်ားႀကီး။ တစ္ေကာင္မဟုတ္။ အက်ိဳင္ျပတ္။ ေယနန္႔ တရားဆိုစြာရြတ္ဖတ္၊ နာၾကား႐ံုမဟုတ္။ က်င့္ႀကံအားထုတ္ပါမွ။

က်ားစာမျဖစ္ေအာင္ က်င့္တတ္မွ။ က်င့္- ဆိုစြာ အေလ့အထ။ အေလ့အထကို သီလလို႔ေခၚေရလတ္။ သီလဟိမွ။ အထက္က ကိုယ္႐ံုတံဘက္တင္႐ံု၊ လက္မွာ စိတ္ပုတီပတ္႐ံုနန္႔မရ။ ကိုယ္႐ံုတင္စြာက အျပင္ပန္း။ ပုတီ ပတ္စာက ဟန္ျပ။ အကေယာင္းက ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ ထိန္းသိမ္းဖို႔။

ေထာ….။
ပန္လင္ရြက္ခတ္သံနန္႔ ေရာၿပီးေက အသံတစ္သံ။ နားေထာင္…။
“အမ်ိဳးသီလ ႏွစ္ဌာနကို …
ျပည့္၀မ႑ိဳင္ေစာင့္စြမ္းႏိုင္ေရ”လတ္။
ဟုတ္ပါယင့္။ အရွင္နာဂိႏၵေမာ္ကြန္းလတ္ေယ။ ဆံုးေအာင္မရထင္ယင့္။
က။….အမ်ိဳး
ခ။…..သီလ

က်ားမစားရေအာင္ေစာင့္မွ….
ၾကည့္စမ္ခ်က္။ ေဒမွာတစ္တိုင္သား။
ႂကြပ္ႂကြပ္အိပ္ေခ်တိကိုင္လို႔။ အသူေရာင္။
လျခမ္းအေရာင္က မွိန္မွိန္ပ်ပ်ေသွ်။ ကာဆီးထားေရ ေက်ာက္စိမ္းတံတိုင္းကို ထုခြဲပနာ ႐ုန္းထြက္လာေရ လျခမ္းေရ ဖန္သားၾကမ္းျပင္ကို ငံု႔ၾကည့္လို႔။ ေပ်ာ့ေတာ့အလင္းေရာင္ေအာက္မွာ….
ဘီယာဖရာကလား……?
အီသီယိုပီးယားကလား….?
မိုင္ေပါင္းမ်ားစြာ ၀ီးေရနီရာတိက တိုင္းသားမဟုတ္ႏိုင္။ သူ႐ို႕မွာ အေကာင္မပါ။ ၿခီေထာက္မပါ။
မင္းမသူေရာင္….?
‘လမ္းျခ’ ကလူသား ဟုတ္လား…..? လမ္းျခဆိုစြာကဇာ?

စ်ီးကြက္စီးပြါးေရးအာကာသယာဥ္ကို စီးလို႔လာစြာ လတ္ေယ။ ၀မ္းခ်ပူေသွ်နန္႔ နံ႐ိုးတိ ႀကဲလို႔။ ေခါင္းတစ္လံုးရာ အႀကီးသန္။ ငါးကမဌာန္း႐ုုပ္နန္႔ အတူတူယာေထာ ႏံုး ႏုံး/ ႏံုး။

သူလက္ထိပ္မွာ ကပ္နီေရ ထမင္းစိေသွ်တိကို လွ်ာနန္႔လွ်က္ကာ လွ်က္ကာ။

အယင္က သူ႐ို႕တိကို မျမင္ဖူး၊ မတြိဖူး၊ အဂုတြိျမင္လာရေရ လျခမ္းၿမီက ၿဂိဳလ္သားေခ်တိ။
သူ႐ို႕မွာ ေက်ာင္းစိမ္းခေယာက္/ ထဗီမဟိ။
သင္ပုန္းမဟိ၊ ေက်ာက္တံမဟိ။
လြယ္အိတ္မဟိ။ အဟိ….အဟိ…အဟိ

ဇာဟိဖို႔လဲေလ။ သူေက ေဒကလူကမဟုတ္။ လျခမ္းၿမီကလူ။ လ,ကလာေရလူ။ သူ႔၀တ္စံုေရ၊ ေဒကလူ၀တ္စံုနန္႔မတူႏိုုင္။ ေဒကစြာတိ၊ ေဒကယဥ္ေက်းမႈေရ သူ႔အတြက္အသံုးမ၀င္။

လြယ္အိတ္တက္စား ႂကြပ္ႂကြပ္အိပ္ေရ အရီးအႀကီးဆံုး။ သူ႔မွာ သင္ပုန္းမလို ေက်ာက္တံမလို။ မလို….မလို။
လျခမ္းေသွ်ရီခ်ိဳးမဆက္ခင္မွာ သူ႔႐ို႔ႂကြပ္ႂကြပ္အိပ္ထဲကို တစ္စံုတစ္ရာ ေရာက္လာဖို႔ကိုလို ရီျပနိန္ယင့္။

သို႔ေသာ္….
သူ႔႐ို႔၏ခ်စ္ျခင္းကို ဇာလူကတာ၀န္ယူဖို႔။
ဇာလူက အာမခံႏိုင္ဖို႔….။

၀ါႀကီးတစ္ေယာက္က သူ႔နီရာက မဆုတ္ခ်င္ ဆုတ္ခ်င္နန္႔ဆုတ္။
ကေလေသွ်တစ္ေယာက္က သ႐ူးၿပီးလာနိန္ခ်ိန္။ ၾကက္ဦးတြန္သံကို ၾကားရ။

ထိုမွ…..ေထာ!
မိုးေသာက္ထၾကယ္ ႐ႈးလို႔။
နက္ျဖန္ဇာရက္လဲယွင့္။

မိုက္ခ႐ိုေ၀့ဗ္တိုင္မွာေတာ့ ငြိရဲၿဖီးခံုးတစ္လက္ ၫွပ္လို႔။ ပန္လင္ ရြက္ခတ္သံနန္႔ ပါလာေရ လီညင္းထဲမွာ ဆားအငြိ႔ေႏွာေရ သဇင္ရနံ႔။ ဟိင့္….မဟုတ္ကာ။ သဇင္ကေလ သဇင္စစ္မဟုတ္ယာ။ ဂ်ိဳင္းနိစ္တိစ္နည္းနန္႔ မ်ိဳးပြါးသဇင္။ ရနံ႔က ရီမႊီးမ်ိဳးစံုရနံ႔။
နက္ျဖန္ခါ ႂကြပ္ႂကြပ္အိတ္ကိုင္ လူသားေသွ်တိေရ ရီမႊီးရနံ႔ပါေရ သဇင္ရနံ႔သစ္ကို ယွဴယႈိက္ခြင့္လိုင္စင္ဟိ..မဟိ။ ကြန္ပ်ဴတာထဲထည့္ပနာ
မီးၾကည့္ကတ္ေမ။

အေျဖဇာေယွာင္လဲလို႔ သိရေအာင္ေလ။

ပန္းေအာင္

မူရင္း။ ။ လျခမ္းၿမီမဂၢဇိန္း၊ အမွတ္ ၂၊ စာ ၉၇၊ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္၊ ရခိုင္သားႀကီးစာပီ၊ အမွတ္ ၅၅/ခ၊ ကၽြန္းေရႊ၀ါလမ္း၊ ဘုရင့္ေနာင္ပြဲ႐ံုတန္း၊ ရန္ကုန္

Read more »

ရခိုင္ကဗ်ာျပႆနာ

ေ၀ေ၀ (စစ္ေတြ)

သတၱ၀ါတိုင္းမွာ ျပင္ပအာ႐ံုထိတြိမႈကို တုန္႔ျပန္ေရ စနစ္ဟိေရ။ လူမွာပိုလာစြာက အဆင့္ျမင့္တုန္႔ျပန္မႈ စံနစ္ျဖစ္ ေတ ဘာသာစကားပါ၊ ဘာသာစကားေရ လူသားတိၾကားမွာ ဆယ္သြယ္ေရး ႀကိယာျဖစ္ေတ၊ အသိအျမင္ ဖလွယ္ပီးေရ ႀကိယာျဖစ္ေတ။ ဘာသာစကားဆိုစြာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုမွာ သမိုင္းအရ ေကာင္းအေရးပါေရ။ လူမႈပံုသ႑ာန္တစ္ခုအျဖစ္ လႈပ္ယွားေျပာင္းလဲနီေရ။ ေျပာစြာကိုမွတ္ဖို႔ လိုအပ္ေတလို႔ သိျမင္လာေရ သမုိင္း တစ္ေကြ႔မွာ စာအရီးအသားစပါေရ။ အေျပာနန္႔အရီး ဇာသူယင္ေလ ယွင္းနီစြာပါရာ။

သမိုင္းမွာလူမ်ိဳးတိအျဖစ္ စုစည္းလာကတ္ေတစြာမွာ ဘာသာစကားေလ့ အျခီခံတစ္ခ်က္ပါေရ။ ယင္းဘာသာ စကားနန္႔ အမ်ိဳးသားစာပီ ဖြံ႔ျဖိဳးလာေရ။ ယင္းစာပီက ဘာသာစကားကိုတစ္ဖန္ ဖြ႔ံၿဖိဳးက်ယ္ျပန္႔စီေရ။

စာပီကိစၥမွာ ကဗ်ာအေၾကာင္းကို အဓိကေျပာပါေမ။ ကဗ်ာဆိုစြာ ဘာသာစကား၏ အညြန္႔အဖူးျဖစ္ေတလို႔ စာပီပညာသွ်င္႐ို႔က ဆိုကတ္ေတ။ “စာပီအႏုပညာမွာ အျမင့္ဆံုးပံုသ႑ာန္ေရ ကဗ်ာျဖစ္ေတ”လို႔ ဂ်ာမန္ဒႆန ပညာသွ်င္ႀကီး “ကန္႔”က ေျပာခေရ။ ကဗ်ာကိစၥဆိုစြာ ဘာသာစကားကိစၥျဖစ္ေတ။ ရခိုင္စာပီဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အတြက္ ရခိုင္ကဗ်ာေရ ေကာင္းေကာင္းအေရးႀကီးေရ အခန္းက႑က ပါ၀င္နီေရ။ ျပႆနာက ရခိုင္ကဗ်ာဆိုစြာ ဇာေလ၊ ဇာယွင့္ကို ရခိုင္ကဗ်ာလို႔ ေခၚကတ္ဖို႔ေလး။ ဂႏၶ၀င္ ရခုိင္ကဗ်ာက ယွင္းပါေရ။ ေအနိ႔မ်က္ေမွာက္ကာလ မွာ ရခုိင္ကဗ်ာဆိုစြာ ဇာကဗ်ာတိကို ေျပာစြာလဲလို႔ မိန္းဖို႔က်ဖို႔ေယ။ ကၽြန္ေတာ္႐ို႔မွာ တင္ျပဖို႔အသင့္ဟိနီရပါဖို႔။

“အေမ်ေလ ေရာက္မေလ
မိႈဟင္းးေလ့ခူး စူးေလ့စူး
အစူးေလးထြင္ နီေလး၀င္
အိမ္ကိုေလးေရာက္ မိုးေလးေသာက္”
“င႐ုပ္သီး နားမွာပန္
နံနက္ရြက္ကို တို႔လို႔စား
စားေကာင္းယင့္လား ေအာင္ေက်ာ္ဇံ
အံုး ….. အာမခံ”
“ဘုရားလက္ေဆာင္ မ်ားေျမာင္ဆီမီး
မုေလးပြားေက ကုကၠားထီးနန္႔
တံခြန္ဒက္စြန္ ၾကက္လွ်ာလိပ္လက္
ျပာသာဒ္တင္ဗ်ယ္၊ ဆြမ္းေတာ္ကပ္လုိ႔” ေအယွင့္တိေရ ရခိုင္ကဗ်ာတိျဖစ္ေတ။



ရခိုင္ကၽြန္းသား ေတာသား ေတာင္သားတိရြက္ဆိုေရ ရခိုင္ကဗ်ာတိပါ။ ေအကဗ်ာတိမွာ ထူးျခားခ်က္ကဇာေလ၊ ရခိုင္တိ နိစဥ္ေျပာဆိုနီေရ ဘာသာစကားကို ဒါ႐ိုက္သံုးထားစြာျဖစ္ေတ။ ကာရန္ပါခ်င္ပါ မပါခ်င္နီ။ ရခိုင္လီ ရခိုင္ အေျပာနရီ သံုးထားစြာကို တြိရေရ။

“မႈိဟင္းခူးရန္ သြားၾကမည္”
“စားေကာင္းသလား ေအာင္ေက်ာ္ဇံ” လုိ႔ စာစကားနန္႔ မရီးပါ။ ေအနိ ရခိုင္မွာ ရီးနီကတ္သိေရ ကဗ်ာတစ္ခ်ိဳ႕။ ရခိုင္အေျပာဘာသာစကား မသံုးေရ ကဗ်ာတိ။ ယင္းကဗ်ာတိ အတတ္ပညာေကာင္းေက ေနာက္အႏွစ္ တစ္ဆယ္ ႏွစ္ဆယ္မွာ ရခိုင္ကဗ်ာ ရခိုင္ကဗ်ာ ရခိုင္စာရင္းမွာပါဟိဖို႔ မဟုတ္ပါ။ ပါဖို႔ဆိုေက ဗမာကဗ်ာ အန္ေသာ္ေလာ္ဂ်ီ (Anthalogy) ထဲကိုရာ ေရာက္လီပါဖို႔။

ရခိုင္ဘာသာစကား၊ ရခိုင္စာပီကို စိတ္၀င္စားေရ ႏိုင္ငံျခားသား ဘာသာေဗဒ ပါေမာကၡတစ္ေယာက္ ရခုိင္သား ကဗ်ာဆရာတစ္ေယာက္ကို မ်က္ေမွာက္ရခိုင္ကဗ်ာတိ လိုခ်င္ေရ၊ အသံဖမ္းယူလားဖို႔ ေတာင္းေရ။ ကၽြန္ေတာ္႐ို႔ က ပီးလိုက္ပါဗ်ယ္္ ကဗ်ာတိ။ ယင္းယွင့္ထဲမွာ ေအနိရခိုင္သားတိ မသံုး၊ မေျပာေရ ေ၀ါဟာရတိ၊ ေနာက္ဆက္ ပစၥည္းတိ ပါနီေရ။ ကဗ်ာလီကေလး ရခိုင္လီမဟုတ္။ ယင္းပိုင္ဆိုေက ဗမာကဗ်ာကို ရခိုင္သံနန္႔ဆိုစြာရာ ျဖစ္ပါဖို႔။ ရခိုင္ကဗ်ာျဖစ္မလာပါ။

ေအယွင့္ ရခိုင္ကဗ်ာမဟုတ္ပါလုိ႔ဆိုေက အကၽြန္႐ို႔ ဘေဇာင္ခံစားရပါဖို႔ေလး။ သူက ဘာသာေဗဒ ပညာသွ်င္အနီ နန္႔ေျပာစြာျဖစ္လို႔ ၀မ္းနည္းပတ္လက္ျဖစ္ရဖို႔။ ေယေကေလ့ ျငင္းလို႔ကားမရပါ။ ကိုယ္႐ို႔ကိုယ္တိုင္က ကိုယ့္ ဘာသာစကားကို တန္ဖိုးမထားလို႔ မသံုးလို႔ျဖစ္ေတ ကိစၥ။ ကိုယ္ပိုင္စာပီသမိုင္းလမ္းကို ကိုယ္႐ို႔မျမင္စြာ သူ႔ကို ေက်းဇူးေတာင္ တင္ရဖို႔သီး။

ယင္းအတြက္နန္႔ ေအနိရခိုင္ကဗ်ာကို ဇာပိုင္ဖန္တီးကတ္ဖို႔ေလး အဓိကအက်ဆံုး အခ်က္က ရခိုင္ဘာသာ စကားကို သံုးရဖို႔ျဖစ္ေတ။ ရခိုင္ဘာသာစကားဆိုစြာေရ ေအနိ ရခိုင္တိေျပာနီေရ ဘာသာစကားပင္ျဖစ္ေတ။

ေအနိကဗ်ာ Trend မွာ အဓိကထူးျခားခ်က္က ဇာေလးဆိုေက အမ်ိုးသား ကဗ်ာတိုင္းေရ အေျပာနရီဘက္ကို တစ္ျဖည္းျဖည္း ပါးပါလတ္ေတ၊ ကပ္ပါလတ္ေတဆိုစြာနန္႔ မဆိုင္ပါ။ ႏိုင္ငံတကာမွာ ပြဲျပတ္လားပါဗ်ယ္။ အေျပာနန္႔ အရီးစြာ ကဗ်ာမွာ ထပ္တူက်လားပါဗ်ယ္။ ဗမာကဗ်ာတိမွာေလ့ အေျပာနရီ အေျပာစကားပါ။

အေျပာနရီဆိုစြာ ဇာေလ၊ လူထုသံုးဘာသာစကားကို ရည္ညႊန္းစြာျဖစ္ပါေရ။ လူထုသံုးဘာသာစကားနန္႔ ရီးရဖို႔ ျဖစ္ပါေရ။ ရခိုင္တိေျပာေရ ရီးေရ နိစဥ္သံုးဘာသာစကားနန္႔ ကဗ်ာရီးရပါဖို႔။

ေအနိ ရီးနီကတ္ေတ ရခုိင္ကဗ်ာဆိုစြာတိမွာ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ရခိုင္စကားမဟုတ္ေတစြာတိ အမ်ားႀကီးတြိနီရ ေရ။ ရခိုင္စကားထဲမွာ မဟိေရ “သည္၊ ၌၊ တြင္၊ ၏၊ ေသာ” တိမကန္ မကန္ဆိုစြာကို ကဗ်ာတိမွာ စိတ္ပ်က္ ေကာင္းထမန္း တြိနီရေရ။ ေအယွင့္တိ ရခိုင္စကားမွာ မဟိပါ။ မဟိေရစြာတိကို ဇာျဖစ္လို႔ ထည့္သံုးနီကတ္ေလ၊ အေဂါင့္ဟိနီစြာတိကို ဇာျဖစ္လို႔ မသံုး၀ံ့ကတ္ေလး။

ရခိုင္ကဗ်ာ ဖြ႔ံၿဖိဳးဖို႔အတြက္၊ ရခိုင္စကား ဖြ႔ံၿဖိဳးဖို႔အတြက္ ရခိုင္ကဗ်ာဆရာတိ ရခိုင္ပိုင္ရီးဖို႔ လိုအပ္ေတ။ ဘာသာ စကားတစ္ခုမွာဟိေရ အညြန္႔အဖူးအလွေခ်တိကို ထည့္သံုးေဖာ္ထုတ္ဖို႔ နီရာေရ ကဗ်ာျဖစ္ေတ။

“ကၽြီး” ဆိုေရ စကားတစ္လံုး၊ ရခိုင္သားကိုယ္ပိုင္၊ ေကာင္းလွေရ၊ သံ႐ွည္ျဖစ္ေတ။ စူးယွေရ သေဘာကိုေဆာင္ ေရ။ “ကၽြီးေရလူ ေ၀ဒနာ” ကေလ့ ယင္းပိုင္ပါဗ်ယ္။ ကၽြန္ေတာ္႐ို႔ ေျပာနီကတ္၊ ၾကားနီကတ္ရေရ စကားတစ္လံုး၊ ရခိုင္ကဗ်ာစာပီမွာ မတြိရေက စာထက္ပီထက္ တင္ဖို႔အလုပ္ကို ဇာသူ႐ို႔လုပ္ကတ္ဖို႔ေလး။ စာပီသမား ကဗ်ာ ဆရာတိ လုပ္ကတ္ရဖို႔ပ။ ဘာသာေဗဒသမားက မွတ္တမ္းတင္၊ ဘာသာစကားလံုး ေက်ာက္႐ိုင္းလံုးေခ်တိကို သြီးေရအလုပ္၊ ပန္းပင္ေခ်တိပ်ိဳးပနာ ပြင့္ေအာင္ လုပ္ဖို႔အလုပ္။ ကဗ်ာဆရာမွာ ဘာသာစကားနန္႔ ပတ္သတ္ၿပီး ေက ယင္းတာ၀န္ဟိပါေရ။ ေအယွင့္ကို ရခိုင္သမိုင္းဆရာ မလုပ္ႏိုင္။ သူ႔အလုပ္မဟုတ္ပါ။ ေယအတြက္နန္႔ ရခိုင္စာပီ႐ွင္သန္ေရးမွာ ကဗ်ာဆရာအခန္းက႑ကို ေလ်ာ့တြက္လို႔မရပါ။

အေျပာနရီဆံုေက အဆန္းပိုင္ျဖစ္နီပါဖို႔၊ အေျပာနရီကို ဗမာဆရာတိထက္ ေစာၿပီးေက အယင္ဆံုးသံုးခေရ ရခိုင္ကဗ်ာဆရာေရ ဥကၠာပ်ံျဖစ္ပါေတ။ ၁၂ ရာသီရတုမွာ အေျပာနရီ ေကာင္းေကာင္းတြိႏိုင္ပါေရ။
တံပိုးသံၾကား ၍၊ ၾကက္မ်ားေသာထြန္၊ ေမာင္ကမလာ၊ လိပ္ျပာပူးလာဟန္သို႔ (ကဆုန္)
ႏွင္းလည္းတ၀ီ၀ီႏွင့္၊ ၀ီရပ္ၿမီဟိမ၀ႏၱာ၊ လီညွင္းလာခါ၊ ေမလြမ္းရာကို၊ ေမာင္ေတာ္မသိ (၀ါကၽြတ္)
ေမာင့္ေၾကာင့္မၾကံသာတည္း၊ နီထိုင္ေသာ္ မေပ်ာ္ပိုက္၊ ထမင္းရီစာ မ၀င္ပါ၊ ပူဆာသြီး လီျဖတ္၍ (တန္ေဆာင္မုန္း)
ဥကၠာပ်ံ အေျပာနရီသံုးခေရ၊ ႏိုင္ငံတကာမွာ အေျပာနရီ၊ ဗမာမွာေလ့ အေျပာနရီ၊ ကၽြန္ေတာ္႐ို႔ကက်ေက ကိုယ္မေျပာေရ စကားနန္႔ရီးနီကတ္ေတ။

ကဗ်ာဆိုစြာ ဘာသာစကား အညႊန္႔အဖူးပါ။ ဘာသာစကားထဲက အထိယွဆံုးစကားလံုးနန္႔ ေခတ္ၿပိဳင္ခံစားမႈတိ ေပါင္းၿပီးေက အမ်ိဳးသားကဗ်ာကို ဖန္တီးရပါဖို႔။ ေအနိ ရခိုင္ကဗ်ာတိမွာ ဘာသာစကား အလွအညႊန္႔တိကိုေလ့ မတြိရ။ ရခိုင္သားတိမေျပာေရ ရခိုင္မဆန္ေရ ရခိုင္မဟုတ္ေတ လီသံတိ ေ၀ါဟာရတိကို တြိနီရစြာ ႐ွက္ဖို႔ ေကာင္း၊ ရင္လီးဖို႔ေကာင္းေရ။

စာအုပ္႐ွားသည့္ သည္ေျမမွာ
၀ါးေတာေတြ ပိန္းပိန္းထပ္လို႔
အဲဒီ၀ါးေတြကို စကၠဴလုပ္
အဲဒီစကၠဴေတြေပၚမွာ
ၿငိမ္းခ်မ္းလွပတဲ့ ေလးၿမိဳ႕သမုိင္းသစ္ကို
ဘယ္သူေရးပါ့မလဲ။ (ေမာင္ခိုင္ေအာင္)

ရခိုင္တန္ေဆာင္မဂၢဇိန္း အမွတ္ (၁၈)မွာ ႐ွိဆံုးကပါေရ အဖြင့္ကဗ်ာ “ေလးၿမိဳ႕” ထဲက ေနာက္ဆံုးအပိုဒ္ျဖစ္ေတ။ ရခိုင္ခံစားမႈ ထက္ျမတ္ေကေလ့ ရခိုင္ကဗ်ာမဟုတ္ပါ။ ၀မ္းနည္းမိပါယင့္။

ျပဳျပင္ခြင့္လႊတ္၊ မေပါင္းစပ္က
မ်ိဳးဇာတ္အမုန္း၊ မိုးသို႔ခ်ဳန္းလ်က္
ဆက္ထံုးမေျဖ၊ ေျဖလည္းမက်င္း
ျမမလင္းက၊ မ႐ွင္းကမၻာေမွာင္ေတာ့မယ္ (သွ်င္အုန္း)
ရခိုင္မဂၢဇိန္း အမွတ္ (၁၈) မွာပါေရ အဖြင့္ကဗ်ာပါ။ ရခိုင္ကဗ်ာမဟုတ္ပါ။

ေ၀သာလီတဲ့
နာေမေက်ာ္ဟိုး၊ ရခိုင္မ်ိဳး၏
ျမတ္ႏိုးဖြယ္ရာ ေ႐ွးၿမိဳ႕ေတာ္ ……………….။ (မင္းနီခိုင္ - ေမာင္ေတာ)
ရခိုင္မဂၢဇိန္း အမွတ္ (၁၇) က အဖြင့္ကဗ်ာပါ။ ကဗ်ာမွာ “တဲ့” ေလးပါ၊ “၏” ေလးပါေရ။ စိတ္ညစ္မိပါယင့္။

ဂစၦပနဒီ၊ မႈန္ရီမိႈင္းျပ
ျမတ္အလွေပ၊ ၾကည့္ေလလွေလ
ႏွင္းမိုးေ၀လ်က္၊ ေတာင္ေျခတစ္၀ိုက္
ငွက္တစ္သိုက္လည္း၊ ၀ဲလိုက္ပ်ံလိုက္
ေတးဆိုလိုက္ႏွင့္
သခင္ရင္မွာ မီတိျဖာဘိ
အမိရခိုင္ေျမသာစြေလ။ (အေနာက္သား - စစ္ေတြ)
မုနိေျမမဂၢဇိန္း အမွတ္ (၂) ထဲက ကဗ်ာပါ။ လွပါယင့္၊ ေယေကလည္း ရခိုင္ကဗ်ာျဖစ္မလာပါ။ ရခိုင္လီမဟိပါ။ ေခတ္စမ္းေနာက္ဆက္တြဲ ေငြတာရီ ေငြတာရီမဂၢဇိန္းပါ ကဗ်ာပံုစံပါ။ စစ္ေတြညိုသန္႔ဆိုေက ေဒပိုင္ကဗ်ာတိကို ႏုႏုေခ်နန္႔ လွေအာင္ရီးတတ္ပါယင့္။ ရခိုင္ကဗ်ာ မဟုတ္ပါကား။

ၾကံဳယက္ပင္း စိေခ်ထုတ္ျပစြာပါရာ။ ရခိုင္ကဗ်ာလမ္းမွာ အားရဖို႔ေကာင္းစြာေလ့ ဟိပါေရ။ ရခိုင္တန္ေဆာင္မွာ ရခိုင္ကဗ်ာ သက္သက္ပါလာစြာ၊ ရခိုင္သဟာယမဂၢဇိန္း အမွတ္ (၂) နန္႔ ေျမာက္ဦးမဂၢဇိန္း အမွတ္ (၁) မွာ ရခိုင္ ကဗ်ာတိကို တေလတစားနန္႔ သီးသန္႔နီရာပီးစြာက ၀မ္းသာအားရဖို႔ ေကာင္းပါေရ။ ကၽြန္ေတာ္႐ို႔ကေတာ့ ရခိုင္ ကဗ်ာကို ဂုဏ္သိကၡာဟိဟိ ေခတ္မွီမွီတစ္နီရာ ရစီခ်င္ပါေရ။

ကဗ်ာဆိုစြာ ဘာသာစကား အညႊန္႔အဖူးျဖစ္ေတအတြက္ ကဗ်ာဆရာေကာင္းတစ္ေယာက္ျဖစ္ဖို႔ ဘာသာစကား ကၽြမ္းက်င္ရဖို႔၊ အာ႐ံုခံစားမႈ ထက္ျမတ္ရဖို႔ျဖစ္ေတ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ထိပ္တန္းကဗ်ာဆရာႀကီး မင္းသု၀ဏ္ေရ ဘာသာေဗဒပညာသွ်င္ပါ။ ေဇာ္ဂ်ီေလးယင္းပိုင္ပါဗ်ယ္။ သခင္ကိုယ္ေတာ္မႈိင္းေရ ဘာသာေဗဒပညသွ်င္မဟုတ္ ေယေကေလ့ လူထုသံုးဘာသာစကားကို ေကာင္းေကာင္းကၽြမ္းက်င္ေရ။ ျမန္မာကဗ်ာ၊ ျမန္မာစာပီဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္ မႈအတြက္ သူ႐ို႔ ႀကိဳးပမ္းေရစြာတိကို ေလ့လာတြိဟိရေရ။ မာယာေကာ့စကီးေရ ႐ုယွားဘာသာစကား အားေကာာင္းခ်က္ကို လူထုသံုးအေျပာနရီနန္႔ေပါင္းပနာ ႐ုယွားကဗ်ာတစ္ေခတ္ကို တည္ေထာင္ခေရ။

“ကဗ်ာဆိုစြာ ဘာသာစကား အႏုပညာ။ အေကာင္းဆံုး ဘာသာစကားေရ လက္ဟိဘ၀ကလာေရ။ အထိခိုက္ ႏိုင္ဆံုး ဘာသာစကားေရ ဘ၀ကိုပီျပင္ေအာင္ သ႐ုပ္ေဖာ္ထားေရ ဘာသာစကားရာျဖစ္ေတ။”

‘‘ေခတ္သံုူ လူထုသံုးဘာသာစကားနန္႔ ေျပာပါ႐ႊီးပါ။ ကဗ်ာ ဘာသာစကားကို လူထုနားလည္႔ရပါဖို႔။”
`ကဗ်ာအေၾကာင္း`စာတမ္းမွာ ေခတ္သစ္တ႐ုတ္ကဗ်ာ ေခါင္းေဆာင္ အိုက္ခ်င့္က ယင္းပိုင္ေျပာထားေရ။ ကြ်န္ေတာ္႐ို႔ျငင္းဖို႔ဟိပါဖို႔လား။
ေဝါ့ဝွစ္တမင္းက “ႃမတ္႐ြက္တိ” Leaves of Grass ကဗ်ာစာအုပ္နန္႔ စခေရ ေခတ္သစ္ အေမရိကန္ကဗ်ာ ရီးစီးေၾကာင္းေလးေသာ့ ယင္းပိုင္ပါဗ်ာယ္။ လူထုဘာသာစကား၊ အေျပာနရီအားေကာင္း ထက္ျမတ္ေတ အာ႐ံုခံစားမႈ။
ေယတြက္နန္႔ ရခိုင္ကဗ်ာသမားတိေရ ရခိုုင္ဘာသာစကားကို အသံုးကြ်မ္းက်င္ဖို႔ လိုပါေရ။ မိမိဘာသာစကားကို တတ္သိနားလည္ ဖို႔လိုပါေရ (ရခိုင္စကားေျပာတတ္စြာကို ဆိုလိုစြာမဟုတ)

ရခိုင္ကဗ်ာဆိုစြာရခိုင္ဘာသာစကားနန္႔ ဖြဲ႔စည္းထားေရ အတြက္မိမိဘာသာစကား မကြ်မ္းက်င္ေကမိမိလူမ်ဳိး ကဗ်ာဇာပိုင္ျဖစ္ပါဖို႔ေလးရခိုင္ဘာသာ စကားကိုစာ႐ြက္ထက္ကြန္ပ်ဴတာထက္တင့္ၿပီးေက ခန္႔ခန္႔ညားညား ေျပာင္ေျပာင္ေျမာင္ေျမာက္ရီးႏိုင္ဖို႔ လိုပါေရ။

ရခိုင္ကဗ်ာနန္႔ ပတ္သက္ၿပီးေက ေျမာင္ဦး၊ သဟာယ၊ ရခိုင္ညြန္႔ဖူး႐ို႔မွာ ထိုတပိုင္းေဒသပိုင္း ဖတ္ရေရ စာတမ္း တစ္ေစာင္တြိရေရ။ “ေနာင္ေအး” ရီးေရ “ရခိုင္ကဗ်ာ ျဖစ္ေပၚတိုးတက္မႈ” စာတမ္းပါ။ ေစတနာမွန္ေရ ဖြဲ႔စည္းပံု ေကာင္းပါေရ။ ယွားယွားပါးပါး ထြက္လာေရ စာတမ္းပါ။ အေရးႀကီးဆံုးတစ္ခ်က္က ျပႆနာပါ။ ရခိုင္ကဗ်ာလို႔ သတ္မွတ္ေတ ေဘာင္ျဖစ္ေတ။ ရခိုင္မဂၢဇိန္းမွာပါေရ ကဗ်ာတိေရ ရခိုင္ကဗ်ာလို႔ ေဘာင္ခတ္မရပါ။ ဆုိကတ္ပါဖို႔ ဗ်ယ္လို႔ assume လုပ္လို႔မရပါ။ “ရခိုင္ကဗ်ာ”ဆိုေရ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ ဟိၿပီးသား၊ ေ၀ါဟာရတိကို လိုတိုးပို ေလ်ာ့လုပ္လို႔ မရပါ။ ဘာသာရပ္ဆိုင္ရာ ေ၀ါဟာရနယ္ပယ္ေရ သိပၸံနယ္ပယ္ပါ။ တိက်ရပါေရ။

ရခိုင္မဂၢဇိန္းမွာ ရခိုင္ကဗ်ာဟုတ္စြာေလးပါေရ၊ မဟုတ္စြာေလးပါေရ။ မဟုတ္စြာက မ်ားေရ။ ယင္းပိုင္ပါဗ်ယ္ ရခိုင္တန္ေဆာင္မွာေလ့ေသာ့။ ၾကားမွာေျပာခေရ ရခိုင္တန္ေဆာင္ အမွတ္ (၁၈) မွာ ပါဟိေရ ေမာင္ခိုင္ေအာင္ ရီးေရ အဖြင့္ကဗ်ာ “ေလးၿမိဳ႕”ေရ အေၾကာင္းအရာ၊ အာ႐ံုခံစားမႈ၊ အတတ္ပညာပိုင္းမွာ တစ္ခုေလ့ ေျပာစရာမဟိ ပါ။ သုိ႔ေသာ္လည္း ရခိုင္ကဗ်ာလို႔ လံုး၀သတ္မွတ္ဖို႔ မရ။

ရခိုင္ကထြက္ေတ မဂၢဇိန္းစာမ်က္ႏွာတိမွာပါတိုင္း ရခိုင္ကဗ်ာလို႔ မေျပာႏုိင္ေရပိုင္၊ ရခိုင္သားရီးတိုင္းေလး ရခိုင္ ကဗ်ာလို႔ မေျပာႏိုင္ပါ။ ရခိုင္မဂၢဇိန္းမွာပါတိုင္း ရခိုင္ကဗ်ာလို႔ေျပာစြာေရ အမွားႀကီးတစ္ခုပါရာ။ ရခိုင္ကဗ်ာ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ လႊဲမွားလာႏိုင္ပါေရ။ ရခိုင္ဘာသာစကားကို မသံုး၊ ရခိုင္လီ၊ ရခိုင္အေျပာနရီမပါေက ရခိုင္ကဗ်ာ မဟုတ္ပါ။

ရခိုင္ကဗ်ာမွာ ပင္မႏွလံုးအိမ္ေရ ရခိုင္ဘာသာစကားျဖစ္ပါေရ။ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ရခိုင္လူထုသံုး ဘာသာစကား၊ ယင္းဘာသာစကား အေျပာနရီကို ကဗ်ာမွာ ဒါ႐ိုက္သံုးမွရာ ရခိုင္ကဗ်ာျဖစ္ပါဖို႔။ ေနာက္အခ်က္တိက အာ႐ံုခံစား မႈ၊ အလကၤာ၊ နိမိတ္ပံုကိစၥတိပါ။ ကဗ်ာအတတ္ပညာကိစၥပါ။

ရခိုင္ဂႏၶ၀င္ကိုေလ့လာ၊ ရခိုင္ေက်းလက္ကဗ်ာတိကို ေလ့လာ၊ ဗမာကဗ်ာ၊ ႏုိင္ငံတကာ ကဗ်ာတိကိုေလ့လာ၊ မုတ္ဆိုးစိုင္သင္ အယူအဆနန္႔ ရခိုင္ကဗ်ာ ဂုဏ္သိကၡာကို ႀကီးျမင့္ေအာင္ လုပ္လားရပါဖို႔။ ခ်စ္ေက ႀကိဳးစား ကတ္ပါေမ။

မူရင္း။ ။ ရခိုင္ညႊန္႔ဖူး အမွတ္ ၄၊ စာ ၁၂၁၊ ၁၉၉၇ စက္တင္ဘာလ၊ ရခိုင္သားႀကီးစာပီ၊ ရန္ကုန္

Read more »

" လား " " လာ " ကိစၥ (ရခိုင္သဒၵါ)

" လား " " လာ " ကိစၥ (ရခိုင္သဒၵါ)

ရကၡိဳင့္ဘာသာစကားထဲမွာ သဒၵါစကားလံုး သံုးမ်ဳိး

အခုတင္ျပဖို ့ျဖစ္ေတရခိုင့္သဒၵါအမ်ဳိးအစားေရရခိုင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္းဘာသာစကားကိုအၿခီခံပနာ တင္ျပထားစြာျဖစ္ပါေရ။ ေယနန္႔ေတာင္ပိုင္းအသံုးအႏံွဳးတိနန္႔အကြာအဝီးဟိပါေရ။ လိုအပ္စြာကို ျဖည့္ပီးကတ္ပါ။ရခိုင္ဘာသာစကားမွာ သဒၵါစကားလံုးအမ်ဳိးအစားကို ဘာသာေဗဒပညာသွ်င္ရို ့

က ( ၃ ) မ်ဳိးရာဟိေရလို႔ ရီြးသားကတ္ပါေရ။ ယင္းသံုးမ်ဳိးမွာ -

၁။ နာမ္

၂။ ႀကိယာ

၃။ ဝိဘတ္ ျဖစ္ပါေရ။

နာမ္လို႔ ဇာပိုင္သတ္မွတ္ကတ္ပါလဲဆိုစြာ ၾကည့္ကတ္ပါေမ။ နာမ္ေရ ႀကိယာထက္ စကားလံုးဦး

ေရမ်ားပါေရ။ ဇာတြက္လဲဆိုေက ရခိုင္ဝါက်တခုမွာ နာမ္ပုဒ္ဆိုစြာ မပါမျဖစ္ပါရပါေရ။ ယင္းပိုင္

ပါေရခါနာမ္ပုဒ္တိေရ ဝါက်တခုတည္းမွာ မကန္ပါႏိုင္ပါေရ။ အကန္႔အသတ္မဟိ ပါႏိုင္ပါေရ။ ေယတာလည္း ႀကိယာက်ေက တပုဒ္ရာပါစြာ တိြရပါေရ။ ေယနန္႔ နာမ္ပုဒ္ကမ်ားၿပီးေက ႀကိ

ယာပုဒ္က နည္းျခင္းျဖစ္ပါေရ။

နာမ္

ေကာင္းပါပ်ာယ္၊ ရကၡိဳင္စကားမွာ နာမ္ကို ဇာပိုင္သတ္မွတ္စစ္ဆီးပါဖို႔လဲ။ တခ်က္ၾကည့္ကတ္ပါေမ။

နာမ္လို ့သိရေအာင္ -

( က ) " .... လား၊ .... လား " ကြက္လပ္အစံုနန္႔

( ခ ) " .... လာ၊ .... လား " ကြက္လပ္အစံု

ကိုအသံုးျပဳလို႔ စီးစစ္ၾကည့္ေက၊ ယင္းကြက္လပ္မွာအစမ္းကိုအသံုးျပဳလို႔တနည္းဝင္ေရာက္ျဖစ္တည္

ႏိုင္ေက၊ အမီးဝါက်အစံု ျဖစ္လားေက နာမ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါေရ။

ရခိုင္စကားမွာ ...

(ဦး၊ ေၾကာင္၊ ၿမိဳ ့၊ ရြာ၊ ေက်ာင္း၊ အိမ္၊ အင္း၊ အိုင္၊ မီး၊ ရီ၊ ေလာင္း၊ သမၺန္၊ ၿခီေထာက္၊ မ်က္ႏွာ)

စသည္ ... စသည္ ...

( က )

ဦးလား၊ ေၾကာင္လား

ၿမိဳ႕လား၊ ရြာလား

ေက်ာင္းလား၊ အိမ္လား

အင္းလား၊ အိုင္လား

မီးလား၊ ရီလား

ေလာင္းလား၊ သမၺန္လား

ၿခီေထာက္လား၊ မ်က္ႏွာလား

ဆိုၿပီးေက တိြရပါေရ။ တခါက အထက္ကေဖာ္ျပေရ ကြက္လပ္အစံုကို ရွိေနာက္ျပန္ၾကည့္ေက -

( ခ )

ေၾကာင္လာ၊ ဦးလား

ရြာလာ၊ ၿမိဳ ့လား

အိမ္လာ၊ အင္းလား

ရီလာ၊ မီးလား

သမၺန္လာ၊ ေလာင္းလား

မ်က္ႏွာလာ၊ ၿခီေထာက္လား

ဆိုၿပီးတိြရပါေရ။

ေအမွာေျပာစရာဟိစြာကေတာ့ " ... လာ " လို ့အမီးဝါက်ကိုသံုးစြာ ေျမာက္ပိုင္းရခိုင္တိမွာရာ တိြ

ရပါေရ။ ေတာင္ပိုင္းရကၡိဳင္ဘာသာစကားမွာေတာ့ခါ ပံုစံ ( က ) ကြက္လပ္စံုကိုရာ တိြရပါေရ။

ပံုစံ ( ၂ ) ကြက္လပ္စံုကိုမတိြရပါ။

ႀကိယာ

ႀကိယာဆိုစြာ ရခိုင့္သဒၵါစကားလံုးအမ်ဳိးအစား ( ၃ ) မ်ဳိးအနက္ တခုျဖစ္ပါေရ။ ႀကိယာကို နာမ္နန္႔

ယွဥ္လို႔ ဝါက်တည္ေဆာက္မွဳမွာ အသံုးခံရမွဳကို အၿခီခံပ်ာ သတ္မွတ္ပါေရ။

ရခိုင္စကားဟိ ႀကိယာကိုသတ္မွတ္စီးစစ္ေတအခါ ပံုစံကြက္တိကိုသံုးပနာ စမ္းသပ္ႏိုင္ပါေရ။အသံုး

ျပဳေရကြက္လပ္မွာ " ... လာ၊ ... လား " ျဖစ္ပါေရ။ အစမ္းသပ္ခံစကားေရ ယင္းကြက္လပ္မွာဝင္

ေရာက္ျဖစ္တည္ႏိုင္လို႔ ျဖစ္လာေရစကားလံုး၊ အစီအစိုင္က်ေရ အမီးဝါက်၊ အစမ္းသပ္ခံစကားလံုးကို ႀကိယာလို႔သတ္မွတ္ႏိုင္ပါေရ။

ရခိုင္စကား -

( က ) " စား၊ လား၊ ၾကည့္၊ ျမင္၊ စီး၊ နင္း "

( ခ ) " ခ်က္၊ ျပဳတ္၊ တိုက္၊ ခၽြတ္၊ သတ္၊ ပုတ္ "

( ဂ ) " သနား၊ ၾကင္နာ၊ ေစာ္ကား၊ ပုတ္ခတ္ တိကို တိြႏိုင္ပါေရ။

ႀကိယာေနာက္က အမီးဝါက်ဝိဘတ္ (လာ) ကိုသံုးေရပိုင္၊ (လား) ကိုလည္း သံုးစြာကိုတိြရပါေရ။

( က ) စားလာ၊ လားလာ၊ ၾကည့္လာ၊ ျမင္လာ၊ စီးလာ၊ နင္းလာ

( ခ ) ခ်က္လာ ၊ ျပဳတ္လာ၊ တိုက္လာ၊ ခၽြတ္လာ၊ သတ္လာ၊ ပုတ္လာ။

( ဂ ) သနားလာ၊ ၾကင္နာလာ၊ ေစာ္ကားလာ၊ ပုတ္ခတ္လာ။

ေဖာ္ျပပါအမီးဝါက်မွာ (လာ) ေရ ႀကိယာေနာက္ဆက္က်နီစြာကို တိြရပါဖို႔။

အမွတ္ ( က ) ကိုၾကည့္ပါ။

(စားေရ၊ လားေရ၊ ၾကည့္ေရ၊ ျမင္ေရ) လို႔ တိြရပါေရ။ ယင္းေနာက္က အမီးဝါက်ဝိဘတ္ (လာ) ကို ထည့္ေရအခါ ႀကိယာေနာက္ဆက္ (ေရ) ေပ်ာက္လားပါေရ။

ထိုနည္းပါပ်ာ၊ အမွတ္ ( ခ ) မွာ

(ခ်က္၊ ျပဳတ္၊ တိုက္၊ ခၽြတ္၊ သတ္၊ ပုတ္) ေနာက္က အမီး၀ါက် ၀ိဘတ္ (လာ) ကိုထည့္ေရအခါ

ႀကိယာေနာက္ဆက္ (ေတ) ေပ်ာက္္လားပါေရ။

အမွတ္ ( ဂ )

(သနားေရ၊ၾကင္နာေရ၊ ေစာ္ကားေရ၊ပုတ္ခတ္ေတ)ဆိုၿပီးေကႀကိယာေနာက္ဆက္ (ေရ၊ ေတ) ေပ်ာက္နီစြာကို တိြရပါေရ။

အကယ္၍ရာ ႀကိယာေနာက္ဆက္မက်ေပ်ာက္ဘဲ အမီးဝါက်လုပ္ေက (လာ) ဆိုေရအမီးဝါက်ဝိ

ဘတ္အစား (လား) ဆိုၿပီးေက ေျပာင္းသံုးပါေရ။ ဥပမာ -

အမွတ္စဥ္ ( က )

(စားလာ) အစား (စားေရလား)

(လားလာ) အစား (လားေရလား)

(ၾကည့္လာ) အစား (ၾကည့္ေရလား)

(ျမင္လာ) အစား (ျမင္ေရလား)

(စီးလာ) အစား (စီးေရလား)

(နင္းလာ) အစား (နင္းေရလား)

ဆိုၿပီးေက (လာ) ကနီ (လား) ကိုေျပာင္းလားစြာ တိြရပါေရ။ အမွတ္စဥ္ ( ခ ) မွာက်ေက ႀကိယာ

ေနာက္ဆက္ (ေတ) က ႀကိယာေနာက္က ဝင္လာေရအခါ အမီးဝါက်ဝိဘတ္ (လာ) ကနီ (လား) ကိုေျပာင္းလားပါေရ။

အမွတ္စဥ္ ( ဂ ) မွာလည္း ၎အတိုင္းပါရာ။ (ေရ) နန္ ့ (ေတ) ဝင္လာေက ႀကိယာေနာက္ဆက္

(လာ) ကနီ (လား) ေျပာင္လားစြာ တိြရပါေရ။ ႀကိယာေနာက္ဆက္ကိုမျဖဳတ္ဘဲနန္႔ အမီးဝါက်လုပ္

ေတခါ အမီးဝါက်ဝိဘတ္ေရ (လား) လို႔ ေျပာင္းလားေရသေဘာျဖစ္ပါေရ။ (ေရ၊ ေတ) ႐ို႕ပိုင္ (ေမ၊

ဖို႔) ကို ႀကိယာေနာက္ဆက္အျဖစ္သံုးႏိုင္ပါေရ။ ေယနန္႔ ေဖာ္ျပပါ ( ... လာ၊ ... လား) ပံုစံကြက္

လပ္မွာထည့္သြင္းလို႔ ဝင္ေရာက္ျဖစ္တည္ႏိုင္ေက (ႀကိယာ) လို႔ သတ္မွတ္ႏိုင္ပါေရ။

ဝိဘတ္

ရကၡိဳင္သဒၵါမွာ (ဝိဘတ္) ကို (နာမ္) နန္႔ (ႀကိယာ) ပိုင္ ဖြဲ႕စည္းပံုအရ အမ်ဳိးအစားခြဲၿပီး ေလ့လာဖို႔

မလိုလို႔ ဆိုပါေရ။ ဇာတြက္လဲဆိုေက (ဝိဘတ္) ဆိုစြာ ဧကဝဏၰတိရာျဖစ္ေတ။ ဝဏၰတခုထက္ပို

ေကလည္း (ဝိဘတ္) တိရာျဖစ္ကတ္ေတ။ ဝိဘတ္တြဲအတြင္းဟိ ဝိဘတ္တိကို နီရာေျပာင္းလို႔ ရ

စြာလည္းဟိ၊ မရစြာလည္းဟိပါေရ။ ေယနန္႔ ဝိဘတ္ကို (နာမ္၊ ႀကိယာ) တိပိုင္ ဖြဲ႕စည္းပံုအရ

ေလ့လာလို႔မရေကာင္းဆိုစြာ ျဖစ္ပါေရ။ ရခိုင္စကားမွာ (နာမ္) နန္႔ (ႀကိယာ) မွအပ က်န္စကား

လံုးတိနန္႔ (ရိွဆက္၊ ၾကားဆက္၊ ေနာက္ဆက္) တိကို (ဝိဘတ္) လို႔ သတ္မွတ္ႏိုင္ပါေရ။

(ဝိဘတ္) ဆိုစြာ သဒၵါအနီနန္႔ အျခား (နာမ္၊ ႀကိယာ) တိကို ကူပံ့ပီးရေရ စကားလံုးအမ်ဳိးအစား

ရာျဖစ္ေတ။ (နာမ္) နန္႔ (ႀကိယာ) ပိုင္ အပြင့္စကားလံုးမဟုတ္၊ အပိတ္စကားလံုးအမ်ဳိးအစားတိ

ျဖစ္ေတ။ အရီြအတြက္ပံုသီကားက်ျဖစ္ေတ။ ေယနန္႔ (နာမ္၊ ႀကိယာ) ရို႕၏ အရီြအတြက္ထက္

နည္းေရ။ ရခိုင္စကားမွာ (ဝိဘတ္) အမ်ဳိးအစားက အကန္႔အသတ္နန္႔ရာဟိစြာ တိြရေရ။ ေယနန္႔

(ဝိဘတ္) တခုခ်င္းကို သဒၵါတာဝန္တခုစီနန္႔ သတ္မွတ္လို႔မရ။ ဝိဘတ္တခုမွာ သဒၵါတာဝန္တခု

ထက္ပိုၿပီး ဟိႏိုင္ပါေရ။ ေယနန္႔ ရခိုင္စကားမွာ (ဝိဘတ္) ကို သတ္မွတ္ရဖို႔ဆိုေက -

(ဝိဘတ္) ဆိုစြာ (နာမ္) ကိုျဖစ္စီ၊ (ႀကိယာ) ကိုျဖစ္စီ သဒၵါအရဆက္စပ္မွဳမဟိဘဲ မိမိဘာသာသီး

ျခားလြတ္လပ္စြာမရပ္တည္ႏိုင္ေရစကားလံုးအမ်ဳိးအစားရာျဖစ္ေတ၊တနည္းပုဒ္ဖြဲ႕ရာမွာျဖစ္စီ၊ ပုဒ္တိကိုေပါင္းစပ္လို႔ ဝါက်ဖြဲ႕ရာမွာျဖစ္စီ သဒၵါတာဝန္အရ ပါဝင္အသံုးခံရေရ စကားလံုးအမ်ဳိးအ

စားရာျဖစ္ေတဆိုၿပီး သတ္မွတ္ႏိုင္ပါေရ။

ပံုစံျပရဖို႔ဆိုေက ရခိုင္စကားဟိ (နန္႔၊ လို႔၊ က၊ ကို၊ ေရ၊ ေတ၊ ေမ၊ ေၾကာင့္၊ စြာ၊ မွာ) အစဟိေရစ

ကားလံုးတိေရ (ဝိဘတ္) တိျဖစ္ကတ္ေတ။ ေအ (ဝိဘတ္) တိကို သဒၵါတာဝန္အရခြဲေက (ဝါက်

ဖြဲ႕ရာမွာျဖစ္စီ၊ ပုဒ္ဖြဲ႕ရာမွာျဖစ္စီ၊ ဆက္စပ္ပီးရေရ စကားလံုးတိ) လို႔ သတ္မွတ္ႏိုင္ပါေရ။

ယင္း (ဝိဘတ္) နန္႔အတူ (ဝိဘတ္) လို႔သတ္မွတ္ထားေရ (ရွိဆက္၊ ၾကားဆက္၊ ေနာက္ဆက္) တိ

ကို စကားလံုးပြါးယူရာမွာ အဓိကအသံုးျပဳေရ (ဝိဘတ္ကြဲ) မ်ားျဖစ္ေတလို႔ ယူေမဆိုေက ယူႏိုင္ပါေရ။

အသင္ႏွလံုးသြင္းၿပီး လိုစြာျဖည့္၊ ပိုစြာျဖဳတ္ကတ္ပါလို႔။

ခ်မ္းၿမိပါစီ ... ။

(အသွ်င္ဇယႏၲေဗာဓိ)

ဝန္ခံခ်က္

ေမာင္ကိုေလး ( မဟာဝိဇၨာ ) ၏ ျမန္မာသဒၵါ ( ဘာသာေဗဒေလ့လာခ်က္ ) ပါရဂူဘြဲ႕အတြက္ တင္သြင္ေရက်မ္း ၂၀၀၃၊ မတ္လကို အမွီျပဳပါေရ။

(Facebook ကတြိလို႕ ကူးယူေဖာ္ျပပါေရ)

      ဝန္ခံခ်က္ ။ ကြ်န္ေတာ္၏ ဘေလာ့ တြင္ေဖာ္ၿပထားေသာအေၾကာင္းအရာမ်ားသည္ 

           ကြ်န္ေတာ္၏ ကိုင္ပိုင္စိတ္ကူး ကိုင္ပိုင္အိုင္တီ နဲ ့ဖန္တီးထားတာ မဟုတ္ပါေၾကာင္း ... 

                      ကြ်န္ေတာ္ရဲ႕ ဘေလာ့ ဧည့္သည္မ်ားကိုအၿမဲခင္မင္လွ်က္ပါ။ 

                                          ေက်းဇူးတင္ပါတယ္

Read more »

(၁)  ရခိုင္ကဗ်ာနန္႔အေတြးအေခၚ
(၂)  ရခိုင္ကာရန္မ်ား
(၃)  ရခိုင္စတူပါေက်ာက္ေစတီငယ္မ်ား(မင္းျပားသိန္းဇံ)
(၄)  ရခိုင္စာဆိုေတာ္မ်ား
(၅)  ရခိုင္စာလုံးေပါင္း
(၆)  ရခိုင္တန္ေဆာင္ေဆာင္းပါးမ်ား(ဦးဦးသာထြန္း)
(၇)  ရခိုင္ဘာသာလမ္းညႊန္(အသွ်င္စကိၠႏၵ)
(၈)  ရခိုင္မင္းသမီးဧခ်င္း(အဒူမင္းညိဳ)
(၉)  ရခိုင္ရာဇ၀င္လကၤာ
(၁၀)ရခိုင္သုတ(ရခိုင္မဂၢဇင္းေဆာင္းပါးမ်ား)
(၁၁)ရခိုင္ဘာသာစကားကိုသုေတသီတို႕ယူဆခ်က္
(၁၂)ရခိုင္ေလွ်ာက္ထုံးမ်ား
(၁၃)ရခိုင္ဇမ္းကဗ်ာမ်ား
(၁၄)ရြက္ႏုျပန္ခ်ိန္(ကဗ်ာ)
(၁၅)ဥပမာစုံရခိုင္စကားပုံ
(၁၆)ဦးျမ၀ါဒုံးယိမ္း
(၁၇)ရခိုင္စာပီအရီးအသားျပသာနာမ်ား(ေမာင္ဗသိန္း)
(၁၈)ေျပာလို႕မကုန္ရခိုင္စကားပုံ
(၂၀)ေျမာက္ဦးေခတ္အလည္ရခိုင္စာေပ
(၂၁)ေလာကသာရဆုံးမစာ
(၂၂)ေလာကသာရအဖ်ား
 


           ဝန္ခံခ်က္ ။ ကြ်န္ေတာ္၏ ဘေလာ့ တြင္ေဖာ္ၿပထားေသာအေၾကာင္းအရာမ်ားသည္ 
             ကြ်န္ေတာ္၏ ကိုင္ပိုင္စိတ္ကူး ကိုင္ပိုင္အိုင္တီ နဲ ့ဖန္တီးထားတာ မဟုတ္ပါေၾကာင္း ...
                    ကြ်န္ေတာ္ရဲ႕ ဘေလာ့ ဧည့္သည္မ်ားကိုအၿမဲခင္မင္လွ်က္ပါ။ 
                                          ေက်းဇူးတင္ပါတယ္

Read more »

ျမန္မာ စကားပံုမ်ား (က မွ အ ထိ)

က

၁. “ၾကက္ကန္း ဆန္အိုးတိုး”
၂. “ကိုင္းကၽြန္းမွီ ကၽြန္းကိုင္းမွီ”
၃. “ကိုယ္ကက်ဴး ကိုယ့္ဒူးေတာင္မယံုရ”
၄. “ကိုယ္ထင္ ကုတင္ေရႊနန္း”
၅. “ကၽြဲပါး ေစာင္းတီး”
၆. “ကတံုးေပၚ ထိပ္ကြက္”
၇. “ေက်းဇူးရွိမွ ေက်းစြပ္”
၈. “ၾကမ္းကၽြံရင္ ႏႈတ္ရ..စကားကၽြံရင္ ႏႈတ္မရ”
၉. “က်န္းမာျခင္းသည္..လဘ္တစ္ပါး”
၁၀. “ၾကက္တူေရြးကေတာ္ေတာ္...မယ္ေဘာ္က..ကဲ”
၁၁. “က်ဴပင္ခုတ္..က်ဴငုတ္ပါမက်န္”
၁၂. က်ားဆရာေၾကာင္...ေၾကာင္ဆရာၾကြက္”
၁၃. “ၾကြက္မႏုိင္..က်ီမီးနဲ႔႐ိႈ႕”
၁၄. “က်ီစားသန္က..ရန္မ်ား၏”
၁၅. “က ရိုး မက ဆန္း၍က ႏွပ္ပစ္ခံရ”
၁၆. “က်ားေၾကာက္လို႔...ရွင္ႀကီးကိုး..ရွင္ႀကီး.က်ားထက္ဆိုး”
၁၇. “ကံကိုယံုေတာ့..စံုလံုးကန္း”
၁၈. “ေက်ာ္ေတာ့..ေလွသူႀကီး...ညားေတာ့..ေလွထိုးသား”
၁၉. “ကံကိုယံုၿပီး...ဆူးပံုနင္း”
၂၀. “က်ားေရွ႕...ေမွာက္ရက္လဲ”

၂၁. “ၾကာၾကာ၀ါးမွ..ခါးမွန္းသိ”
၂၂. “ၾကာၾကာ၀ါးမယ့္သြား...အရိုးၾကည့္ေရွာင္”
၂၃. “က်ားႀကီး..ေျခရာႀကီး”
၂၄. “ကံဆိုးမသြားရာ...မိုးလိုက္လို႔ရြာ”
၂၅. “ေၾကြတစ္လွည့္...ၾကက္တစ္ခုန္”
၂၆. “ေၾကာင္သူေတာ္..ၾကြက္သူခိုး”
၂၇. “ေက်ာသားကလည္းသား...ရင္သားကလည္းသား”
၂၈. “ၾကြက္ေသတစ္ခု....အရင္းျပဳ”
၂၉. “ကုသိုလ္တစ္ပဲ...ငရဲတစ္ပိႆာ”
၃၀. “ကုလားမႏိုင္....ရခိုင္မဲ”
၃၁. “ေၾကာက္ရင္လာဘ္လြဲ...ရဲလွ်င္မင္းျဖစ္”
၃၂. “ကြန္တစ္ခ်က္....ဟင္းတစ္ခြက္”
၃၃. “ေၾကာင္အိုေတာ့...ၾကြက္မေလး”
၃၄. “ႀကိဳက္မရွက္...ငိုက္မရွက္”
၃၅. “က်င္ႀကီးစြန္႔ရာ...က်င္ငယ္ပါ”
၃၆. “ေၾကာင္ကဲ့သို႔.က်င့္ေလ..ေညာင္ကဲ့သုိ႔..က်င့္ေလ”
၃၇. “ေကာက္ေသာ္..စားမေလာက္...ေျဖာင့္ေသာ္..စားမႏိုင္”
၃၈. “ကိုယ္ေကာင္းရင္..ေခါင္းမေရြ႕”
၃၉. “ကခ်င္ရက္...လက္က်ဳိး”
၄၀. “ကံသာလွ်င္အမိ..ကံသာလွ်င္အဖ”
၄၁. “က်ည္ေပြ႕ေကာင္းလို႔..ဆန္ျဖဴ”
၄၂. “ကင္းေျခမ်ား.ေျခတစ္ေခ်ာင္းက်ဳိး၍..အသြားမပ်က္”
၄၃. “က်ားရဲလည္းေသ...ေတာလည္းေက်”
၄၄. “ၾကက္မ.တြန္လို႔..မိုးမလင္း”
၄၅. “ကုိယ့္ဂုဏ္ကုိယ္ေဖာ္..မသူေတာ္ခုနစ္ပါး”
၄၆. “ကြမ္းသီးႀကိဳက္...ေတာင္ငူပို႔”
၄၇. “ကိုယ့္ဒူး..ကိုယ္ခၽြန္”
၄၈. “ႀကီးလွ်င္မွီ..ငယ္လွ်င္ခ်ီ”
၄၉. “ကဆုန္.နယုန္..ေစြ႕ေစြ႕ခုန္”
၅၀. “ေက်းဇူးမတင္...-င္လွန္ျပ”
၅၁. “ၾကပ္ပူထိုးေလ ေရာင္ေလ”
၅၂. “ၾကက္မတြန္၍ မိုးမလင္း၊ ၾကက္ဖတြန္မွ မိုးလင္းသည္”
၅၃. “ကိုယ္ျဖစ္.ကိုယ္ခံ”
၅၄. “ကုလားသိုက္...က်ား၀င္ကိုက္”
၅၅. “က်ီးၾကည့္...ေၾကာင္ၾကည့္”
၅၆. “ၾကက္ေၾကာ္မႀကိဳက္တဲ့....လူမိုက္”
၅၇. “ေၾကာင္မရွိ....ၾကြက္ထ”
၅၈. “ကေလးက်မွ.ေလွခါးေထာင္....ရန္သူျပန္မွ..ဒူးေလးျပင္”
၅၉. “ႀကိဳက္မရွက္....ငိုက္မရွက္...ငတ္မရွက္”
၆၀. “ႀကိဳးၾကာဆို....ဘာငွက္လဲေမး”
၆၁. “ကံေကာင္းရင္ တစ္ခ်က္....ကံမေကာင္းရင္ တစ္သက္”
၆၂. “ကံသည္ အလုပ္....အလုပ္သည္ ကံ”
၆၃. “ကုန္းေပၚေရာက္မွ....ေရမမြန္းေစႏွင့္”
၆၄. “ကိစၥမ်ားေျမာင္....လူတို႔ေဘာင္”

ခ

၁. “ခင္ရာေဆြမ်ဳိး ၿမိန္ရာဟင္းေကာင္း”
၂. “ေခြးေလးေရာ၀င္ ပါးလ်က္နားလ်က္”
၃. “ေခါင္းတစ္လံုးနဲ႔..အိုးႏွစ္လံုးမရြက္ႏုိင္”
၄. “ေခၽြးထြက္မ်ားမွ...ေသြးထြက္နည္းမည္”
၅. “ခလုတ္ထိမွ...အမိတ”
၆. “ခုစာကေလးေၾကာ္...ခုဆီထမင္း”
၇. “ေခြးၿမီးေကာက္....က်ည္ေတာက္စြပ္”
၈. “ခ်စ္ျခင္းအစ...မ်က္စိက”
၉. “ခ်က္ဆို...နားခြက္က...မီးေတာက္”
၁၀. “ခဲေလသမွ်......သဲေရက်”
၁၁. “ခရုခါးေတာင္းက်ဳိက္ဖမ္း”
၁၂. “ခါခ်ဥ္ေကာင္မာန္ႀကီးလို႔..ေတာင္ႀကီးၿဖိဳမယ္ႀကံ...ခါးကမသန္”
၁၃. “ေခ်ာင္းကိုပစ္၍...ျမစ္ကိုရွာ”
၁၄. “ခိုးစားေတာ့ေခြးေဟာင္...လယ္လုပ္ေတာ့မိုးေခါင္”
၁၅. “ခဲတစ္လံုးနဲ႔...ငွက္ႏွစ္ေကာင္ပစ္”
၁၆. “ခ်စ္စကိုရွည္ေစ..မုန္းစကိုတိုေစ”
၁၇. “ခ်စ္တိုင္းလည္းမညား...ညားတိုင္းလည္းမခ်စ္”
၁၈. “ခ်ဥ္ခ်ဥ္တူးတူး...မူးၿပီးေရာ”
၁၉. “ေျခမ.မေကာင္း.ေျခမ...လက္မ.မေကာင္း..လက္မ”
၂၀. “ခရမ္းသီးပိန္...ဓားတံုး”
၂၁. “ေျခာက္ပစ္ကင္း...သဲလဲစင္”
၂၂. “ေခြးေဟာင္တိုင္း..ထၾကည့္လွ်င္..အိပ္ေရးပ်က္”
၂၃. “ေခြး႐ူးဖက္ကိုက္...ေခြးေကာင္းနားရြက္ပ်က္”
၂၄. “ေခ်ာင္းႀကီးေတာ့....ျမစ္ျဖစ္”
၂၅. “ခ်ည္ပုဆိုးက..ပိုးေပါင္းခ်င္”
၂၆. “ေခ်ာ့တစ္ခါ..ေျခာက္တစ္လွည့္”
၂၇. “ေျခာက္ေျပာ..ေျမႇာက္ေျပာ”
၂၈. “ခ်ီးမြမ္းခုနစ္ရက္..ကဲ့ရဲ႕ခုနစ္ရက္”
၂၉. “ေခ်ာ္လဲ..ေရာထိုင္”
၃၀. “-်ီး..ပါခါနီးမွ....-်ီးခံတြင္းေပါက္ရွာ”
၃၁. “ေခြးေဟာင္၍ ေတာင္ပို႕မေျပး”
၃၂. “ေခြးေဟာင္လို႔...ေတာင္မေရြ႕”
၃၃. “ခိုးစားမွ..လူမိ”
၃၄. “ေခြး႐ူးေကာင္းစား...တစ္မြန္းတည့္”
၃၅. “ခုတ္ရာတစ္ျခား..ရွရာတစ္လြဲ”
၃၆. “ေျခေမႊးမီးမေလာင္...လက္ေမႊးမီးမေလာင္”
၃၇. “ေခါင္ကမိုးမလံုလွ်င္...တံစက္ၿမိတ္လည္း...မလံုႏုိင္”

ဂ
၁. “ဂိုက္ေကာင္း..ဆိုက္ေကာင္း”

င

၁. “ငါးခံုးမတစ္ေကာင္ေၾကာင့္ တစ္ေလွလံုးပုပ္”
၂. “ငါးပိနဲ႔ေလာက္..ေရႊနဲ႔ေက်ာက္”
၃. “ငိုခ်င္ရက္...လက္တို႔”
၄. “ေငြမရွိ...စကားမတည္”

စ

၁. “စကား စကား ေျပာပါမ်ား စကားထဲက ဇာတိျပ”
၂. “စကားေနာက္ တရားပါ”
၃. “စုပ္လဲဆူး..စားလဲ႐ူး”
၄. “စည္းကမ္းသည္..လူ႕တန္ဖိုး”
၅. “စိန္ေကာင္းေက်ာက္ေကာင္းေရာင္း၀ယ္ရာ...ေဆးရိုးသည္က ကန္႔လန္႔”
၆. “စားရမွာလဲ...သဲနဲ႔တရွပ္ရွပ္..ပစ္ရမွာလဲ...အဆီနဲ႔တ၀င္း၀င္း”
၇. “စိုင္ေကာ္လို႔...ခ်ဳံေပၚေရာက္”
၈. “စကားနည္း...ရန္စဲ..”
၉. “စီးတဲ့ေရ ဆယ္တဲ့ကန္သင္း...”
၁၀. “စစ္မေရာက္ခင္..ျမွားကုန္”
၁၁. “စလယ္၀င္... -င္မမည္းခင္.ကြဲ”
၁၂. “စာအုပ္စာေပ..လူ႔မိတ္ေဆြ”
၁၃. “စားၿပီးအိပ္ေန...ဘိကၡေ၀”
၁၄. “စားရကံႀကံဳေတာ့...မုတ္ဆိတ္ပ်ားစြဲ”
၁၅. “စေကာေလာက္မွ..ေစာက္မနက္”
၁၆. “စားေတာ့ၿပံဳးၿပံဳး..ယိုေတာ့ကုန္းကုန္း”
၁၇. “စိုၿပီးေသာလက္...မေျခာက္ေစႏွင့္”
၁၈. “စိန္နားကပ္ေရာင္ေၾကာင့္..ပါးေျပာင္”
၁၉. “စစ္ေရာက္မွ...ျမွားခၽြန္”

ဆ

၁. “ဆရာမျပ..နည္းမက်”
၂. “ဆရာထက္..တပည့္လက္ေစာင္းထက္”
၃. “ဆင္သြားရင္.လမ္းျဖစ္တယ္”
၄. “ေဆးမင္ရည္စုတ္ထိုး...အိမ္ေထာင္မႈဘုရားတည္”
၅. “ဆရာမ်ား..သားေသ”
၆. “ဆင္က်ီစားရာ...ဆိတ္မခံသာ”
၇. “ဆင့္ပါးစပ္...ႏွမ္းပက္”
၈. “ဆင္ဖိုးထက္...ခၽြန္းဖိုးကႀကီး”
၉. “ဆီကိုေရခ်ဳိး......ေဆး႐ိုးမီးလႈံ”
၁၀. “ဆန္စင္ရာ..က်ည္ေပြ႕မလိုက္ႏိုင္”
၁၁. “ဆရာ့ထက္..သားတစ္လႀကီး”
၁၂. “ဆင္ေျပာင္ႀကီး..အၿမီးက်မွတစ္”
၁၃. “ဆင္ေသကို..ဆိတ္သားေရနဲ႔..မဖံုးနဲ႔”
၁၄. “ဆုပ္လည္းစူး...စားလည္း႐ူး”
၁၅. “ဆပ္ျပာေကာင္းလို႔...ေခါင္းေပါင္းျဖဴ”
၁၆. “ဆန္မရွိ...ေ-ာက္စားႀကီး”
၁၇. “ဆင္စြယ္မွန္..ပိုးမစား”
၁၈. “ဆန္တစ္အိတ္နဲ႔...ဆိတ္တစ္ေကာင္”
၁၉. “ဆပ္ျပာသည္..လင္ေပ်ာက္”
၂၀. “ဆင္ျဖဴေတာ္မွီၿပီး...ႀကံစုပ္”

ည

၁. “ညားတိုင္းမခ်စ္ ခ်စ္တိုင္းမညား”
၂. “ေညာင္ျမစ္တူး..ပုတ္သင္ဥေပၚ”
၃. “ေညာင္ေစ့ေလာက္လွဴေသာ္လည္း..ေညာင္ပင္ႀကီးေလာက္ကုသိုလ္ရ”
၄. “ေညာင္ဦးကမ္းပါးၿပိဳ....စမၼာနဂိုက..ႏြားမေပါင္က်ဳိး”

တ

၁. “ေတာင္ႀကီးဖ၀ါးေအာက္ လိႈင္းႀကီးေလွေအာက္”
၂. “တစ္ရြာမေျပာင္း သူေကာင္းမျဖစ္”
၃. “တလုတ္စားဖူး သူ႕ေက်းဇူး”
၄. “တီးတိုးတီးတိုး သဖန္းပိုး”
၅. “တစ္ရြာ..တစ္က်ီေဆာက္”
၆. “တပည့္မေကာင္း ဆရာ့ေခါင္း”
၇. “တစ္ေန႔တစ္လံ...ပုဂံဘယ္ေရြ႕မလဲ”
၈. “တံငါနားနီး.တံငါ...မုဆိုးနားနီး.မုဆိုး”
၉. “တစ္ေလွတည္းစီး..တစ္ခရီးတည္းသြား”
၁၀. “တံုးတိုက္တိုက္...က်ားကိုက္ကိုက္”
၁၁. “တရားမပ်က္...ေက်ာင္းမခက္”
၁၂. “တစ္ေယာက္စကား...တစ္ေယာက္နား”
၁၃. “တစ္ခါေသဖူး...ပ်ဥ္ဖိုးနားလည္”
၁၄. “ေတာမီးေလာင္....ေတာေၾကာင္လက္ခေမာင္းခတ္”
၁၅. “တစ္ေယာက္ဆိုတစ္ေယာက္...ပိေတာက္ဆို..ပိေတာက္”
၁၆. “တစ္ပင္လဲမူ..တစ္ပင္ထူ”
၁၇. “တစ္ႏြယ္ငင္...တစ္စင္ပါ”
၁၈. “တစ္မိေပါက္...တစ္ေယာက္ထြန္း”
၁၉. “ေတာေျပာ..ေတာင္ေျပာ”
၂၀. “တပည့္လိမၼာ...ဆရာအာပတ္လြတ္”
၂၁. “တစ္လ.ကိုးသီတင္း”
၂၂. “တိတ္တိတ္ေန..ေထာင္တန္”
၂၃. “တပည့္မေကာင္း..ဆရာ့ေခါင္း”
၂၄. “တစ္ၿခံဳကြယ္..တစ္မယ္ေမ့”
၂၅. “ေတာ္သလင္းေန ပုစြန္ေသ”
၂၆. “ေတာင္းတစ္လံုးနဲ႔..အလုပ္မျဖစ္”
၂၇. “ေတာင္လဲရာ...ျမက္ျပတ္”
၂၈. “တစ္တက္စားလည္း ၾကက္သြန္....ႏွစ္တက္စားလည္း ၾကက္သြန္”
၂၉. “တတ္သည့္ပညာ...မေနသာ”
၃၀. “ေတာင္မွလာတဲ့မိုး....ေဒါင္ေဒါင္ျမည္တဲ့အိုး”
၂၁. “ေတြ႕ရာသခ်ဳိ`ၤင္း....ဓားမဆိုင္း”
၂၂. “ေတာင္းဆိုး....ပလံုးဆိုးသာ....ပစ္႐ိုးထံုးစံရွိ”

ထ

၁. “ထိုင္ေနအေကာင္းသား ထသြားမွက်ဳိးမွန္းသိ”
၂. “ေထာင္ျမင္ရင္ ရာစြန္႔”
၃. “ထမင္းရည္ပူ..လွ်ာလႊဲ”
၄. “ထမင္းၾကမ္းက..အေငြ႕ထြက္ခ်င္”
၅. “ထန္းသီးေၾကြခိုက္...က်ီးနင္းခိုက္”
၆. “ထီးျဖဴ..ဖိနပ္ပါး”
၇. “ေထာင္အျပင္..တန္းမရွိ”
၈. “ထိပ္ေပါက္မွ..ထိမွန္းသိ”
၉. “ထိုးမယ့္ဆင္...ေနာက္တစ္လွမ္းဆုတ္”
၁၀. “ေထာင္တန္တဲ့စကား...ရယ္ေပါ့”
၁၁. “ထင္ေပၚရင္..စင္ေတာ္ကေကာက္”

ဆက္လက္ဖတ္ရဴွရန္»

Read more »