ဗုဒၶဘာသာ (၅)မ်ိဳး

ယေန႔ေခတ္လူေတြဟာ ဘာသာအသိတရား တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ေခါင္းပါးလာျပီ။
ဘုရားေတာင္မွ ထိျခင္းငါးပါးနဲ႔ ဦးခ်ရေကာင္းမွန္း
မသိႀကေတာ႔ပါဘူး။ဒီလိုအေျခအေနေတြကိုသိလို ျမတ္စြာဘုရားက
“ေနာင္္အနာဂတ္မွာ ဗုဒၶဘာသာ (၅)မ်ိဳး ကြဲျပားလိမ့္မယ္”ဟု
ေဟာေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။အဲ့ဒီ ဗုဒၶဘာသာ(၅)မ်ိဳးကေတာ့
(၁)ကုလ ဗုဒၶဘာသာ
(၂)လာဘ ဗုဒၶဘာသာ
(၃)ဘယ ဗုဒၶဘာသာ
(၄)သဒၶါဓိက ဗုဒၶဘာသာ
(၅)ပညာဓိက ဗုဒၶဘာသာ

(၁)ကုလ ဗုဒၶဘာသာ
ကုလ ဗုဒၶဘာသာဆိုတာ ရိုးရာဗုဒၶဘာသာ ကိုေျပာတာပါ။အေမအေဖက ဗုဒၶဘာသာမို႔ သားသမီးက
ဗုဒၶဘာသာျဖစ္လာ
ရတာပါ။မိဘက ခရစ္ယာန္ဆိုရင္ သားသမီးကလည္း ခရစ္ယာန္။ဒါကို မိရိုးဖလာ
ကုလဗုဒၶဘာသာေပါ့။မိဘက ဗုဒၶဘာသာ
မို႔သာ သားသမီးကဗုဒၶဘာသာျဖစ္လာရတာ ဘုရားရွင္ဘာလို႔ ပြင့္မွန္းမသိ။ဘုရား
ဘာတရားေဟာမွန္းလည္းမသိ။ကိုးကြယ္
ေနတဲ့ ျမတ္စြာဘုရား ဘာေႀကာင့္ကိုးကြယ္ရမွန္းလည္းမသိ။တရားေတာ္ကို
ဘာေႀကာင့္ကိုးကြယ္ရမွန္းမသိ။ဘုရားကိိိုဦးခ်
တာ ဘာရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ဦးခ်မွန္းမသိ။ဘာေႀကာင့္ဒီေလာက္ ရုိရိုေသေသနဲ႔
အေလးျပဳေနမွန္းကို မသိတာ။လုပ္ေတာ့လုပ္
ေနတာပဲ အသိပညာ ဘာမွမပါတာ။ကုလ ဗုဒၶဘာသာပါ။

(၂)လာဘ ဗုဒၶဘာသာ

လာဘ ဗုဒၶဘာသာဆိုတာ လာဘ္လာဘလိုလို႔ ကိုးကြယ္တဲ့ ဗုဒၶဘာာသာကို ဆိုလိုတာပါ။ဒီဘဝ
စီးပြားေရးေလးတက္မလား
ဆိုျပီးမွ ဘုရားကိုးကြယ္တာမွာ ေရြးျပီးကိုးကြယ္တယ္။ဒီဘုရား ကိုးကြယ္ရင္ေတာ့
လာဘ္လာဘ ေပါမ်ားတယ္ ဟိုဘုရား
ကိုးကြယ္ရင္ေတာ့ စီးပြားေရးတက္တယ္ဆိုျပီး ေရြးကိုးကြယ္တာ လာဘ
ဗုဒၶဘာသာပါ။ဘုရားကိုးကြယ္မွ လာဘ္ေပါမ်ား
မယ္ဆိုရင္ ဘုရားမကိုးကြယ္တဲ့ ခရစ္ယာန္ေတြ ဘာလို႔ လာဘ္ရႊင္ေနလဲ။အဓိက
စီးပြားေရးျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာ ဘုရား
ေႀကာင့္မဟုတ္ပါဘူး။ကံ၊ညဏ္၊ဝိရိယ သတၱိေႀကာင့္ပါ။
အိမ္ျခံ ဝယ္မယ္။ေရာင္းမယ္။အိမ္ေနရာေျပာင္းမယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ ရက္ရာဇာ ျပႆဒါး
ေရြးေနတာေတြ။ဘုရားေက်ာင္းေဆာင္
ေပၚမွာ ဘုိေတာ္ ဘြားေတာ္ပံုေတြ တင္ထားတာေတြ။ကိုႀကီးေက်ာ္ ၊ မႏွဲေလး အစရွိတဲ့
နတ္ေတြ ကုိးကြယ္တာေတြ။ေဗဒင္
ယံုႀကည္ျပီး ယႀတာေတြ ေခ်လိုက္ႀက စတဲ့ လာဘ္လာဘ လိုခ်င္လို႔ ကိုးကြယ္တဲ့
ဗုဒၶဘာသာမ်ားကို လာဘဗုဒၶဘာသာလို႔
ေခၚပါတယ္။

(၃)ဘယ ဗုဒၶဘာသာ
ဘယ ဗုဒၶဘာသာဆိုတာ ေဘးကိုေႀကာက္္္္္္လို႔
ကိုးကြယ္တာကိုေခၚပါတယ္။အႏၱရာယ္ကင္းဖို႔၊ ေဘးရွင္းဖို႔၊အသက္ရွည္ဖို႔၊
က်န္းမာဖို႔၊ဒီလိုအေတြးအေခၚေတြနဲ႔ ဘုရား ကိုးကြယ္တာကို ဘယ
ဗုဒၶဘာသာဟုေခၚပါသည္။ဒီဘုရား ကိုးကြယ္မွ
အသက္ရွည္မယ္ဆိုရင္ ဘုရားမကိုးကြယ္တဲ့ ခရစ္ယာန္ အစလာမ္ေတြ အသက္ရာေက်ာ္
ရွည္ေနႀကတာ ဘာလို႔ပါလဲ။
ဘာမွမသိဘဲ ရမ္းကိုးကြယ္္္္္္တာ ကုလ ဗုဒဘာသာ၊လာဘ္လာဘ လိုခ်င္လို႔ကိုးကြယ္တာ လာဘ
ဗုဒၶဘာသာ။
ေဘးေႀကာက္ျပီး အကုိးအကြယ္ မွားေနတာ ဘယ ဗုဒၶဘာသာ။ဒီ ကုလ၊လာဘ၊ဘယ ဗုဒၶဘာသာ
(၃)မ်ိဳးကို ေအာက္တန္း
စား ဗုဒၶဘာသာဟုေခၚပါသည္။
ဟိုလူမပါ။ဒီလူမပါ။ဟုိလူပသပါတယ္။ဒီလူပသပါတယ္။လက္ညႈိးထိုး ခြက္လွန္
လုပ္ေနတာေတြကို ဘုရားက သူေတာင္းစား
ဗုဒၶဘာသာပါတဲ့။
ခႏၶာမွာ အသိ၊ဘာသာေရအသိဓာတ္ခံ နည္းေတာ့ လိမ္စားေနတဲ့သူေတြက
လိမ္လို႔ေကာင္းေနပါတယ္။ဘုရားလည္း
ကိုးကြယ္ရေသး၊တရားလည္းကိုးကြယ္ရေသး၊ဆြမ္းဦးကိုလည္း
ေလာင္းလွဴရေသး၊သာသနာေတာ္ကိုလည္း ပစၥည္းေလးပါး
နဲ့ လွဴဒါန္းပူေဇာ္ဆက္ကပ္ရေသး။ဘာအတြက္ ဒါေတြ လုပ္ေနရတာလည္း ဘာအတြက္
သာသနာကိုခ်ီးေျမွာက္ေနတာလည္း
ဘာအတြက္ ေက်ာင္းေဆာက္ေနတာလည္း။စဥ္းစားပါ။ေဝဖန္ပါ။သံုသပ္ပါ။

(၄)သဒၶါဓိက ဗုဒၶဘာသာ
သဒၵါဓိက ဗုဒၶဘာသာဆိုတာ သဒၵါတရားကို အရင္းခံပါတယ္။သဒၵါတရားဆိုတာ
ယံုႀကည္ခ်က္္္္္္္ပါ။ဘုရား၊တရား၊သံဃာကို
တကယ္သက္ဝင္္္္ယံုႀကည္တာကို ေခၚပါတယ္။ယံုႀကည္တဲ့ေနရာမွာလည္း မွန္မွန္ကန္ကန္
ယံုႀကည္တဲ့ သမၼာသဒၵါ နဲ႔ မွားမွား
ယြင္းယြင္း ယံုႀကည္တဲ့ မိစၦာသဒၵါဆိုျပီး (၂)မ်ိဳးရွိပါတယ္။
သမၼာသဒၵါ မွန္မွန္ကန္ကန္ ယံုႀကည္ခ်က္ ဆိုတာ သစၥာတရား သိေတာ္မူတဲ့
ျမတ္စြာဘုုရားဟာ ေဝေနယ် သတၱဝါေတြကို
သူသိသကဲ့သုိ႔ ေမတၱာ ဂရုဏာေတာ္အျပည့္နဲ႔ သစၥာေလးခ်က္
အနက္ကိုေဟာႀကားေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။ဒီတရားေတာ္ အနက္
ေတြကိုပိုင္ပိုင္္ႏုိင္ႏုိင္သိေတာ္မူသြားႀကတဲ့ အရိယာသူေတာ္စင္ႀကီးေတြဟာ
နိဗၺာန္ဝင္စံသြားႀကပါတယ္။နိဗၺာန္ဆိုတာ အို ၊ေသ၊
နာ လြတ္ရာပါ။အေသလြတ္ရာ ျပတတ္လို႔ ျမတ္စြာဘုရားအား ကိုးကြယ္ပါ၏ ဆိုတဲ့
ယံုႀကည္ခ်က္ဟာ မွန္ကန္ေသာယံုႀကည္ခ်က္
တရားေတာ္ကို ဘာေႀကာင့္ကိုးကြယ္ရသလဲ။ျမတ္စြာဘုရားေဟာေတာ္မူခဲ့ေသာ တရားေတာ္ကို
ႀကိဳစားအားထုတ္လိုက္လို႔
တရားလမ္းေႀကာင္းးအတိုင္းသာ ေလွ်ာက္သြားႏုိင္ရင္ နိဗၺာန္ေရာက္ပါမည္။ထို
အေသလြတ္ရာ ပို႔ေဆာင္တာ တရားက ပို႔
ေဆာင္တာပါ။ပုဂၢိဳလ္က ပို႔ေဆာင္တာ မဟုတ္ဘူး။
ထိုတရားေတြ မကြယ္မေပ်ာက္ေသးတာ ဘယ္သူ႔ေက်းဇူးပါလဲ ဆိုရင္ သံဃာေတြရဲ့
ေက်ဇူးပါ။ဘုရားရွင္ေဟာေတာ္မူေသာ
ဓမၼကၡႏၶာေပါင္း ရွစ္ေသာင္းေလးေထာင္၊သုတ္ဝိနည္း အဘိဓမၼာတရားေတြ သံဃာေတာ္ေတြက
ေဆာင္ထားတာပါ။ပိဋကသံုးပုံ
ကို သံဃာေတာ္ေတြက ***ေရွာက္ထားတာပါ။သံဃာေတာ္ကို ယံုႀကည္မႈ။ဒါေတြက
ရတနာျမတ္သံုးပါးကို မွန္မွန္ကန္ကန္
ယံုႀကည္တဲ့ သမၼာသဒၵါယံုႀကည္မႈ။
မိစၦာသဒၵါယံုႀကည္မႈက လာဘ္လာဘေပါတယ္။အႏၱရာယ္ကင္းတယ္ဆိုျပီး ကိုးကြယ္ယံုႀကည္ေနတာ
မိစၦာသဒၵါ။လာဘ္လာဘ
ေပါတယ္ဆိုတဲ့ လာဘ ဗုဒၶဘာသာယံုႀကည္ခ်က္၊အႏၱရာယ္ကင္းေအာင္ဆိုျပီး ဘယ
ဗုဒၶဘာသာေတြရဲ့ ယံုႀကည္ခ်က္၊
ဗုဒၶရဲ့ ဂုဏ္ေက်ွဇူးကို ဘာမွနားမလည္ဘဲ သူမ်ားဦးတုိက္လို႔သာ ရမ္းဦးတိုက္ရတဲ့
ကုလ ဗုဒၶဘာသာေတြရဲ့ ယံုႀကည္မႈ
ဒါေတြဟာ မိစၦာသဒၶါေတြပါ။
အေသလြတ္ရာလမ္းကို ျပတတ္လို႔ ၊ အေသလြတ္ရာ ပို႔ေဆာင္ႏိုင္လို႔၊ အေသလြတ္ရာ
တရားကိုေဆာင္ထားႏုိင္လုိ႔ ရတနာ
သံုးပါးကို ကုိးကြယ္ပါ၏ ဆိုတဲ့ သမၼာသဒၵါ။အႏွစ္သာရမရွိတာကို မရွိဘူးလို႔
သိပါတယ္။အႏွစ္သာရ ရွိတာကိုု ရွိတယ္လို႔သိပါ
တယ္။မွားတာကို မွားတယ္လို႔ သိတယ္။မွန္တာကို မွန္တယ္လို႔သိတယ္။သိတဲ့
အျပင္၊အမွားလမ္းကို ေရွာင္၊အမွန္လမ္းကို
ေဆာင္တာသည္ သမၼာသဒၵါ ရွိတဲ့ သဒၵါဓိက ဗုဒၶဘာသာပါ။

(၅)ပညာဓိက ဗုဒၶဘာသာ
သစၥာတရားကို ေသခ်ာသိတဲ့ ဗုဒၶဘာသာကို ပညာဓိက ဟုေခၚသည္။ပညာဓိက ဗုဒၶဘာသာဟာ
တရားေတာ္ကို ယံုႀကည္တယ္။
တရားေတာ္ကို ဘယ္လိုယံုႀကည္ တာလည္းဆိုေတာ့ ရမ္းယံုႀကည္တာမဟုတ္ဘဲ ခႏၱာအသိနဲ့
အေသအခ်ာသိျပီး ယံုတယ္။ထိုသို
သိတာကို ပညာ ဟုေခၚပါသည္။သစၥာေလးပါးကို အေသအခ်ာ ပညာနဲ႔သိတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ၊
ျဖစ္ပ်က္မႈေတြကို သိတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ
ျဖစ္ပ်က္ျမင္တာ ခႏၱာက ျမင္တာလား ပညာကျမင္တာလားဆိုေတာ့ ပညာကျမင္တာပါ။ပညာဓိက
ဗုဒၶဘာသာပါ။ဘုရားက
မင္းတုိ႔ခႏၱာ ထဲမွာ ျဖစ္္တာနဲ့ ပ်က္္တာပဲ ရွိတာလို႔ေဟာခဲ့ပါတယ္။ဒါကို
ကိုယ္တိုင္ သစၥာတရားကို ေသခ်ာသိျပီး က်င့္ႀကည့္
လိုက္ေတာ့ ျမင္တယ္။ကိုယ္တိုင္ျမင္ေတာ့ ယံုႀကည္လာတယ္။ယံုႀကည္ေတာ့
သဒၵါ၊ျဖစ္ပ်က္ျမင္တာက ပညာ။
ထိုေႀကာင့္ သဒၵါနဲ႔ပညာ သြားျပီး တြဲေနပါတယ္။သဒၵါနဲ႔ ပညာဟာ တြဲလ်က္ပါတဲ့။
သဒၵါတရား မွန္မွန္ကန္ကန္ နဲ႔သာ ႀကိဳးစားမယ္ဆိုရင္ အပါယ္ေလးပါးမွ
လြတ္ေျမာက္္္ႏိုင္၏။
တို႔မွာ အပါယ္မ်ိဳးေစ့ေတြ၊အပါယ္က် ေႀကာင္းကံေတြ လုပ္ထာတာရွိတယ္။ဒါေတြကို
ဘယ္သူမွ ဝင္တားလို႔ မရပါဘူး။
သူကိုတားခ်င္ရင္၊ သူကိုအက်ိဳးမေပးေစခ်င္ရင္ ဘာနဲ့ျဖတ္ရမလဲ ဆိုေတာ့ ဥာဏ္နဲ႔
ျဖတ္ရမယ္။ဥာဏ္နဲ႔ ျဖတ္လိုက္လို႔
ျဖစ္ပ်က္မဂ္ဆိုက္ေနတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မွာ သဒၵါလည္းပါတယ္၊ပညာလည္းပါတယ္။ဒါသည္ သဒၵါဓိက
ႏွင့္ ပညာဓိက ဗုဒၶဘာသာ
ျဖစ္ပါသည္။
သဒၵါဓိက ႏွင့္ ပညာဓိက ဗုဒၶဘာသာဟာ အထက္္္္္တန္း ဗုဒၶဘာသာပါ။
သဒၶါႏွင့္ ပညာ balance( ဟန္ခ်က္ညီ)ဘို႕လဲ လုိပါတယ္၊ သဒၶါလြန္ကဲ ပညာနဲျပန္ရင္
(ႏွစ္လုံးလွ လူမုိက္ၾကီး) သူေတာ္ေကာင္းလူအၾကီးျဖစ္သြားပါတယ္၊
ဆင္ျခင္တုံတရားနဲပါးသူေတြက (superstitious rites, scarified,
prayer,)အက်ိဳးမရွိတဲ့ေနရာေနမွာ ကိုယ့္အခ်ိန္ေတြကို အသုံးခ်ေနၾကပါတယ္။
သဒၶါနဲျပီး ပညာကဲေနျပန္ရင္လဲ ပညာရွိလူမိုက္ၾကီး ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဆုိလုိတာက
ဘယ္အရာမဆုိ အစြန္းမေရာက္ေစဘုိ႕ပါဘဲ။

မွတ္ခ်က္။ http://www.sbay-student.org/မွၿပန္လည္ေ၀မွ်လွဴဒါန္းပါသည္။

Read more »

တရုတ္ႏိုင္ငံ ႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာ သမိုင္း

တရုတ္ႏိုင္ငံသည္ ဧရိယာစတုရန္းမိုင္ေပါင္း 3705407 စတုရန္းမိုင္က်ယ္၀န္းၿပီး ကမၻာ့ဧရိယာအက်ယ္  အ၀န္းဆုံးအဆင့္မွာ အဆင့္၃ ျဖစ္သည္။2012 ခုႏွစ္ စာရင္းဇယားမ်ားအရ တရုတ္ႏိုင္ငံသည္ 1350695000 (သန္းတစ္ေထာင္သုံးရာငါးဆယ္ေျခာက္သိန္းကိုးေသာင္းငါးေထာင္) လူဦးေရ ရွိပါသည္။

တရုတ္ႏိုင္ငံရွိ လူမ်ိဳးမ်ားကို ေအာက္ပါအတိုင္းေတြ႕ရသည္ -

ဟန္တရုတ္ 91.51 %

ဟန္တရုတ္လူမ်ိဳးေတြက တကမၻာ့အႏွံ ႏိုင္ငံေပါင္း ၅၅ ႏိုင္ငံတြင္ရွိၿပီး အမ်ားဆုံးမွာ ေတာင္ကိုးရီယားႏိုင္ငံ 120750 အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၊ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ 71493 ႏွင့္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ 66159 ေယာက္ရွိပါသည္။

တရုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ တိုင္းရင္းသားမ်ားကို ေအာက္ပါအတိုင္း ေတြ႕ရွိရပါသည္ -

English Name 2010 National Share 2010 Population

Han 91.6474 % 1220,844,520

Zhuang 1.2700% 16,926,381

Hui 0.7943% 10,586,087

Manchu 0.7794% 10,387,958

Uyghur 0.7555% 10,069,346

Miao 0.7072% 9,426,007

Yi 0.6538% 8,714,393

Tujia 0.6268% 8,353,912

Tibetan 0.4713% 6,282,187

Mongol 0.4488% 5,981,840

Dong 0.2161% 2,879,974

Bouyei 0.2153% 2,870,034

Yao 0.2098% 2,796,003

Bai 0.1451% 1,929,696

Korean 0.1374% 1,830,929

Hani 0.1246% 1,660,932

Li 0.1098% 1,463,064

Kazakh 0.1097% 1,462,588

Dai 0.0946% 1,261,311

She 0.0532% 708,651

Lisu 0.0527% 702,839

Dongxiang 0.0466% 621,500

Gelao 0.0413% 550,746

Lahu 0.0365%

ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ တိုင္းရင္းသား မ်ားမွာ Sui, va, Nakhi, Qiang, Tu, Mulao ,

Xibe, Kyrgyz, Daur, Jingpo , Maonan, Salar, Blang, Tajik, Achang,

Pumi, Ewenki, Nu, Gin (Vitenamese), Jino, De’ang, Bonan, Russian,

Yugur, Uzbek, Monba, Oroqen, Derung, Chinese Tatars, Hezhen, Lhoba,

Unrecognized, unknown

Religion in China (2010 survey)

Chinese ancestral worship (56.2%)

Chinese folk religions / Taoism (12.9%)

Taoism (0.8%)

Buddhism (excluding "triple refuge" (12.5%)

"triple refuge" Buddhism (1.3%)

Christianity (2.4%)

Islam (1.7%)

Non religious/Other (12.6%)

တရုတ္ႏိုင္ငံဟာ ကမၻာ့ လူဦးေရး အမ်ားဆုံးျဖစ္ေပမယ့္ခုအခါ တစ္အိမ္ေထာင္လွ်င္ တစ္ေယာက္ႏႈန္းေမြးတဲ့ အစီအစဥ္ေတြနဲ႕ လူဦးေရ ေလ်ာ့ခ်ဖို႕ အစီအစဥ္ေတြလုပ္ေနပါတယ္။

ေအာက္ပါအတိုင္း Target နဲ႕ ေလ်ာ့ခ် သြားဖုိ႕ စီစဥ္ေနပါတယ္ခင္ဗ်ာ -

• 2020: 1,387,792,000
•
• 2030: 1,393,076,000
•
• 2040: 1,360,906,000
•
• 2050: 1,295,604,000
•
• 2060: 1,211,538,000
•
• 2070: 1,125,903,000
•
• 2080: 1,048,132,000
•
• 2090: 984,547,000
•
• 2100: 941,042,000
 

ဒီေနရာမွာ ဘဂၤလားေဒရွ္ကေတာ့ 2025 ခုႏွစ္တြင္ လူဦးေရး သန္း 198 သန္းရွိပါမည္။ ဒါက စကားခ်ပ္ပါ။
မဇိၥ်မေဒသတြင္ သိဒၶတၱမင္းသားအရြယ္ေရာက္ခ်ိန္ကာလက အေတြးအေခၚရွင္ ေလာင္ဆူက ကိုယ့္က်င့္ တရားဆိုင္ရာ အေတြးအေခၚမ်ား ေဟာၾကားေနၿပီျဖစ္သည္။ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ ပရိနိဗၺာန္မျပဳမီ ခုႏွစ္ႏွစ္ ခန္႕က တရုတ္အေတြးအေခၚ ပညာရွင္ကြန္ဖူဇီဟုေခၚေသာ ကြန္ျဖဴရွပ္က ကိုယ္က်င့္တရားကို ဆက္ လက္ေဟာေျပာေနဆဲျဖစ္သည္။ 

ထိုအခ်ိန္ကာလမွာပင္ တရုတ္ျပည္သို႕ ဗုဒၶဘာသာေရာက္ရွိလာခဲ့သည္။ဘီစီသုံးရာစုႏွစ္ကေရာက္ရွိခဲ့သည္ ဟု အဆိုရွိသည္။ ေရာက္ရွိလာေသာ လမ္းေၾကာင္းမွာ အရွအလယ္ပိုင္းရွိ ကူခ်ာ၊ ခိုတန္(တာကစၥတန္)စ သည့္ အိုေအစစ္ေဒသမ်ားမွေန၍ ဗုဒၶဘာသာေရာက္ရွိလာခဲ့သည္။အေထာက္အထားမ်ားမွာ ယေန႕တိုင္ အခိုင္အမာရွိေနဆဲျဖစ္သည္။ သီရိမဟာအေသာကမင္းၾကီး၏ ေစလႊတ္ေသာ ကိုးတိုင္းကိုးဌာန၏မဟာရကၡိ တေထရ္ သာသနာျပဳခဲ့ေသာ အဆက္ျဖစ္သည္ဟု ဆိုရပါမည္။

ဗုဒၶစာေပေရာက္ရွိလာမႈ၏ အေစာဆုံးအေထာက္အထားမွ ေအဒီ ႏွစ္ရာခန္႕က တရုတ္ျပည္ခ်န္ဂန္ၿမိဳ႕ေတာ္ (ယခုရွီအန္းၿမိဳ႕)တြင္ ဘုရင္ပညာရွင္အဖြဲ႕ ဗုဒၶစာေပ သင္ၾကားခဲ့မႈပင္ျဖစ္သည္။ တရုတ္ျပည္၏ ဒ႑ာရီတြင္ ပထမခ်င္းဆင္းဆက္လက္ထက္၌ရွီလီဖန္ႏွင့္ဘုန္းေတာ္ၾကီး၂၇ပါးတရုတ္ျပည္သုိ႕ေရာက္ခဲ့ရာဘုန္းေတာ္ၾကီး မ်ားကို တရုတ္ဘုရင္က ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားစဥ္ အရပ္ ၁၆ေပအျမင့္ရွိ ေရႊအဆင္းရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦး ကရဟန္း၁၈ပါးကိုကယ္ထုတ္သြားခဲ့ဖူးေၾကာင္း၊ထုိအခ်ိန္မွစ၍တရုတ္ျပည္တြင္ဗုဒၶသာသနာသက္၀င္ေရာက္ ရွိလာခဲ့ေၾကာင္း အဆိုရွိသည္။

တရုတ္ျပည္၌ ကိုးကြယ္ေသာဘာသာသည္ ေထရ၀ါဒမဟုတ္၊ မဟာယာနျဖစ္သည္။ တရုတ္မွတ္တမ္းမ်ား အရ သာသနာႏွစ္ ၃၂၇ ခုႏွစ္က အိႏၵိယ ရဟန္းေတာ္မ်ားသည္ တရုတ္ျပည္ ရွင္စီၿမိဳ႕သို႕ ဗုဒၶတရားေတာ္ မ်ား ေဟာေျပာပို႕ခ်ရန္ ေရာက္ရွိခ်ိန္မွ စခဲ့သည္ဟုလည္းဆိုသည္။ သာသနာႏွစ္ ၄၂၂ ခုႏွစ္တြင္ ထိုရဟန္းေတာ္မ်ားက ေရႊဆင္းတုတစ္ဆူကို တရုတ္ျပည္သို႕ ပင္ေဆာင္ခဲ့သည္။ သာသနာႏွစ္ ၆၀၀ခန္႕ တြင္ အရွင္ကႆပမာတင္ဂသည္ တရုတ္ျပည္သုိ႕ၾကြ၍ ပါဠိေတာ္မ်ားကို တရုတ္ဘာသာ ျပန္ေပးခဲ့သည္။


စီခ်ြမ္ျပည္နယ္ တာတူျမစ္၊ မင္ျမစ္ႏွင့္ က်င္ယီျမစ္ ျမစ္သုံးစင္ဆုံရာ ျမစ္ဆုံေဒသရွိ ေက်ာက္ေတာင္ကို ထြင္းထုထားေသာ ဥာဏ္ေတာ္ ၂၃၃ ေပျမင့္ေသာ လီရွန္ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္ (တန္မင္းဆက္ေခာတ္ ေအဒီ
၉ ရာစုတြင္တည္ေဆာက္ခဲ့သည္)အထက္ပါထူးဆန္းသည္ ျဖစ္ရပ္ကိုပင္ သာသနာႏွစ္ ၆၀၈ ခုႏွစ္ တေပါင္း လျပည့္ညတြင္ မင္းကီအမည္ရွိ တရုတ္ဘုရင္ၾကီးသည္ ထူဆန္းေသာ အိမ္မက္ကို ျမင္မက္ေၾကာင္း၊ အရပ္ေတာ္ ၁၆ ေပရွိ၍ ဦးေခါင္းေတာ္တြင္ ေရာင္ျခည္ေတာ္စက္၀န္း ထြန္းလင္းေနေသာ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦး သည္ ေရႊသကၤန္းရုံလ်က္ မင္းၾကီးေရွ႕ေမွာက္သို႕ ၾကြေရာက္လာသည္ဟု အိမ္မက္ျမင္မက္ေၾကာင္း၊ ထိုအိပ္ မက္ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ပညာရွိ တရုတ္အမတ္ၾကီးမ်ားက မဇၥ်ိမေဒသတြင္ သဗၺဳညဳတဘုရား ပြင့္ထြန္းေပၚေပါက္ ခဲ့ေၾကာင္း၊ သာသနာႏွစ္၁၀၀၀ ေနာက္တြင္တရုတ္ျပည္၌ဗုဒၶသာသနာေတာ္ထြန္းလင္းမည္ဟုဗ်ာဒိတ္ေတာ္ ထားခဲ့ေၾကာင့္ ေလွ်ာက္ထားရာတရုတ္ဘုရင္သည္ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရားကိုပင့္ရန္အတြက္အေနာက္ဘက္ တိုင္းျပည္မ်ားသို႕ တမန္ေတာ္မ်ား ေစလႊတ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ခိုတန္ျပည္(တာကစၥတန္ႏိုင္ငံ)သို႕ေရာက္ေသာအခါ အရွင္ကႆပမာတင္ဂ (မိုထင္)ကိုေတြ႕၍ တရုတ္ျပည္သို႕ ပင္ေဆာင္ခဲ့ေၾကာင္း၊ဗုဒၶပုံေတာ္ကိုပိတ္ျဖဴထက္ တြင္ ေရး၍ ပိဋကတ္က်မ္းစာမ်ားႏွင့္ အတူတကြ ျမင္းျဖဴထက္၌ တင္ေဆာင္၍ ပင္ခဲ့ေၾကာင္း ဆိုသည္။

သာသနာႏွစ္ ၉၀၀ခန္႕မွစ၍ တရုတ္ျပည္သူမ်ားသည္ဗုဒၶဘာသာက်င့္၀တ္မ်ားကိုအတိအလင္းစတင္လက္ခံ က်င့္သုံးလာၾကသည္။ တရုတ္ျပည္ ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ဗုဒၶေက်ာင္းမ်ား ေဆာက္လုပ္၍ လူဦးေရ ဆယ္ပံုကိုးပုံ က ဗုဒၶဘာသာကိုးကြယ္ၾကသည္။ ယင္းအခ်ိန္က ဗုဒၶ၀ါဒေရာက္ကာစျဖစ္၍ ဂိုဏ္းကြဲမ်ားမရွိေသးေခ်။ သာသနာႏွစ္ ၁၀ ရာစု၌ အိႏၵိယျပည္သား ရဟန္းေတာ္မ်ားသည္ တရုတ္ျပည္သို႕ သာသနာျပဳ ၾကြခဲ့ၾက၍
တရုတ္ရဟန္းေတာ္မ်ားလည္း အိႏၵိယသို႕ ပညာေတာ္သင္ၾကြခဲ့ၾကသည္။

တရုတ္ရဟန္းေတာ္ ဖာစီယန္သည္ ဂိုဘီသဲကႏၱရၾကီးကို အေဖာ္မပါ တစ္ေယာက္တည္း ျဖတ္သန္း၍ အိႏၵိယျပည္အေ၇ာက္ ေျခာက္ႏွစ္ၾကာ ခရီးႏွင္ခဲ့သည္။ အိႏၵိယျပည္တြင္္ ခုႏွစ္နစ္ၾကာ ပညာသင္ၾကားခဲ့ၿပီး
ပိဋကတ္ေတာ္မ်ားသယ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ အေစာပိုင္းကာလက တရုတ္ျပည္သာသနာျပဳ ဘုန္းေတာ္ၾကီးမ်ား မွာ ယေန႕ တာဂ်စ္စတ္ႏွင့္ ကာဇက္စတန္ႏိုင္ငံတို႕မွ သံဃ၀ါမန္ႏွင့္ သံဃပါလ၊ ပထမဆုံးတရုတ္ဆုံး
တရုတ္ဘုန္းေတာ္ၾကီးျဖစ္သည့္ဓမၼရကၡိတတို႕ ျဖစ္သည္။သာသနာ့ဒါယကာခ်င္မင္းဆက္တန္ခိုးအာဏာနိမ့္ပါး လာခ်ိန္တြင္ မြန္ဂိုမင္းႏွင့္ ေတာင္ပိုင္း ဆြန္မင္းမ်ားက ဗုဒၶသာသနာကို ဖ်က္ဆီးၾကသည္ ။ 

မြန္ဂိုဘုရင္က ဆင္းတုေတာ္မ်ားကို ဖ်က္ဆီး၍ ပိဋကတ္ေတာ္မ်ားကို မီးတိုက္သည္။ ျပည္သူလူထုက မေက်နပ္သျဖင့္ လူထုကို ႏွစ္သိမ့္ေစရန္ ဥာဏ္ေတာ္ ေပ ၅၀ ျမင့္ေသာ ေၾကးဆင္းတုေတာ္ၾကီးတစ္ဆူကို သြန္းလုပ္၍ ေရႊခ်ေပးသည္။ သာသနာႏွစ္ ၁၁ ရာစုတြင္ တရုတ္ျပည္၌ ေက်ာင္းတုိက္ေပါင္း ၁၃၀၀၀ ရွိ၍ မဟာယာန ဗုဒၶဘာသာေရႊေခာတ္ဟု ေခၚဆိုေလာက္သည္ ။ ေအဒီ ၅၀၂-၅၅၀ လီယန္၀ူးတီမင္းလက္ထက္ တြင္ ဘုရားေက်ာင္းကန္အေျမာက္အမ်ား တည္ျခင္း ၊ ကိုယ္တိုင္သာသနာ ျပဳျခင္းတို႕ကို ျပဳလုပ္သျဖင့္ တရုတ္ျပည္၏ အေသာကမင္းဟု တင္စားခံရသည္။

ေပက်င္းၿမိဳ႕ေတာ္ လီကြမ္းဆီး ဗုဒၶဘုရားေက်ာင္းတြင္ ကိန္း၀ပ္စံပါယ္ေတာ္မူေသာ ဗုဒၶစြယ္ေတာ္ျမတ္
1962 ခုႏွစ္တြင္ တရုတ္ျပည္အေနာက္ေျမာက္ပိုင္း ကန္စုျပည္နယ္အတြင္းရွိ မိုင္ခ်ီရွန္ေတာင္တန္းေဒသ ပင္လင္းစုဘုန္းေတာ္ၾကီးေက်ာင္းအနီးမွ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္း ၁၄၀၀ခန္႕က လက္ရာျဖစ္သည့္ ဗုဒၶရုုပ္ ပြားေတာ္မ်ားကို ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့သည္။ ဘုရားေက်ာင္းေဆာင္ 220 ပါ၀င္သည့္ ေက်ာက္လိႈဏ္ဂူ ၆၁ ခု အတြင္းမွ ေက်ာက္ဆင္းတု 2115 ဆူ ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။

ဂူနံရံမ်ားတြင္ ေဆးေရးပန္းခ်ီမ်ားေတြ႕ရွွိခဲ့သည္။ ပီးကင္ရွိယန္ဟိုကြန္းလာမာေက်ာက္းတိုက္သည္အျမင့္ေပ 80 ခခန္႕ျမင့္သည့္ နံသာတုံးႏွင့္ထုလုပ္ထားေသာအရိေမတၱယ်ဘုရားေလာင္းပံုေတာ္ေၾကာင့္ထင္ရွားေက်ာ္ ၾကားသည္။ တရုတ္ျပည္ ပီးကင္းၿမိဳ႕ေတာ္ႏွင့္ ၁၅မိုင္ခန္႕အကြာရွ ိ ၀က္စတင္းေတာင္၏စြယ္ေတာ္တိုက္တြင္ ပူေဇာ္ထားရွိသည့္ ဗုဒၶျမတ္စြယ္ေတာ္သည္ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားသည့္ ဗုဒၶဓာတ္ေတာ္ျဖစ္သည္။
ယင္းစြယ္ေတာ္ကို တရုတ္ဘုန္းေတာ္ၾကီး ဖာဆီယင္က (ေအဒီ ၃၃၇ ေအဒီ ၄၂၂)က လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀၀ ေက်ာ္က တရုတ္ျပည္သုိ႕ ပင္ေဆာင္လာခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။ 

စြယ္ေတာ္မူလဒါယကာမ်ားသည္ယေန႕ေခာတ္ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံအတြင္းရွိဗုဒၶဘာသာတိုင္းျပည္ငယ္တစ္ခုျဖစ္

ေသာ ဂႏၶာရတိုင္း၏ ဘုရင္မ်ားျဖစ္သည္။ ဂႏၶာရတိုင္းမွ တစ္ဆင့္ စြယ္ေတာ္ျမတ္သည္ ခုိတန္( ယခုတရုတ္ႏိုင္ငံ စင္က်န္းေ၀ဂါဟာျပည္နယ္တြင္ ) သို႕ ပင္ေဆာင္ခဲ့သည္။ပါးစပ္သမုိင္းမ်ားအရ ခိုတန္ျပည္ ဟက္ဇ္ရက္ဘဲလ္ ေရွးေဟာင္းေဒသ ရွိ ေက်ာင္းေတာ္တစ္ခုတြင္ စြယ္ေတာ္ျမတ္ကိန္း၀ပ္ခဲ့သည္ ဟုသိရသည္။အိႏၵိယႏိုင္ငံကတ္ရွ္မီးယားေဒသမွဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားသည္စြယ္ေတာ္ျမတ္ကိန္း၀ပ္ရာေက်ာင္းေတာ္ သို႕ ဘုရားဖူးလာေရာက္ေလ့ရွိေၾကာင္းလည္းဆိုသည္။

ဘုန္းေတာ္ၾကီးဖာဆီယန္ႏွင့္ဆြန္ဆင္တို႕သည္လည္းအဆိုပါေက်ာင္းေတာ္သို႕စြယ္ေတာ္ကိုဖူးေျမာ္ရန္ ေရာက္ ရွိခဲ့ေၾကာင္းသိရသည္။ ဤတြင္ စြယ္ေတာ္ျမတ္ကိုဂႏၶာရတိုင္းမွခိုတန္ျပည္သို႕အဘယ္ေၾကာင့္ပင္ေဆာင္ခဲ့ရ သနည္း ဟူေသာအခ်က္ကို ဆန္းစစ္ရန္ လိုေပမည္။ ျဖစ္ႏိုင္ဖြယ္အေၾကာင္းတရားႏွစ္ရပ္ရွိသည္။တစ္ရပ္မွာ
ခိုတန္၊တာပန္းနိယာ၊လိုလင္ ႏွင့္တာရင္ျမစ္၀ွမ္းလြင္ျပင္ေဒသမွအိုေအစစ္ႏိုင္ငံမ်ားသည္အိႏၵိယ(ဂႏၶရ)ႏွင့္အ ဆက္ဆံရွိခဲ့ၿပီးယင္းႏိုင္ငံမ်ားအလုံးသည္လည္းထိုအခ်ိန္ကဗုဒၶဘာသာႏိုင္ငံမ်ား ျဖစ္ၾကသည္ဆိုသည့္အခ်က္ျဖစ္သည္။

ေနာက္အေၾကာင္းတစ္ရပ္မွာ ဘုန္းေတာ္ၾကီး ဖာဆီယန္၏ခရီးသြားမွတ္တမ္းမ်ားအရအိႏၵိယတြင္ဗုဒၶဘာသာ ၏ အရွိန္အ၀ါ က်ဆင္းလ်က္ ရွိၿပီး ဟိႏၵဴအယူ၀ါဒမ်ား အားေကာင္းစ ျပဳလာသည္ဆိုသည့္အခ်က္ျဖစ္သည္။ ထို႕ေၾကာင့္ပင္ အိႏၵိယ (ဂႏၶာရ)မွ စြယ္ေတာ္ျမတ္သည္ ခိုတန္ျပည္သုိ႕ ေရာက္၇ွိကိန္း၀ပ္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု
ဆိုႏိုင္ဖြယ္ရွိသည္။ယင္းေနာက္ပိုင္းတြင္ ခိုတန္ျပည္၌ ကိန္း၀ပ္ေနေသာ ဗုဒၶစြယ္ေတာ္ျမတ္ကိုဘုန္းေတာ္ၾကီး ဖာဆီယန္က နန္းက်င္းၿမိဳ႕သို႕ ပင္ေဆာင္ပူေဇာ္ခဲ့သည္။

ဆြန္မင္းဆက္ေခာတ္ တရုတ္ျပည္ တစ္ျပည္လုံး စုစည္းမိခ်ိန္တြင္စြယ္ေတာ္ျမတ္သည္ နန္က်င္းမွ တစ္ဆင့္ ရွန္စီျပည္နယ္ စီအန္းသို႕ ေျပာင္းေရႊ႕ကိန္း၀ပ္ခဲ့သည္။ယင္းေနာက္ မင္းဆက္ငါးဆက္ ကာလအတြင္း ဗုဒၶစြယ္ေတာ္ျမတ္သည္ တစ္ေနရာမွ တစ္ေနရာသို႕ ေရႊ႕ေျပာင္းကိန္း၀ပ္ကာ ေနာက္ဆုံးတြင္ ယန္က်င္းၿမိဳ႕
(ယခုေပးက်င္း)သို႕ ေရာက္ရွိကိန္း၀ပ္ခဲ့သည္။ ေအဒီ ၁၀၇၁ ခုႏွစ္တြင္ ဗုဒၶစြယ္ေတာ္ျမတ္ကို ေပက်င္းၿမိဳ႕ လင္ကြမ္စီးေက်ာင္ေတာ္အတြင္းရွိက်ိဳ႕ရွမ္းေစတီ၌ဌာပနာ၍ပူေဇာ္ခံၾကရာ၁၉၀၀ ျပည့္ႏွစ္ဗုဒၶျမတ္စြယ္ေတာ္ကို
လူသိရွင္ၾကားျပန္လည္ေဖာ္ထုတ္ခဲ့သည္။ ဗုဒၶျမတ္စြယ္ေတာ္ကို က်ိဳ႕ရွမ္းေစတီ၌ ႏွစ္ေပါင္း ၈၃၀ မွ် ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
 

ေပက်င္းၿမိဳ႕ လီကြမ္းစီးေက်ာင္းေတာ္တြင္ ကိန္း၀ပ္ေတာ္မူေသာ ဗုဒၶျမတ္စြယ္ေတာ္။

တရုတ္ေရွးေဟာင္းဗုဒၶအႏုလက္ရာမ်ား၊တရုတ္ျပည္ သမိုင္း၌ ထင္ရွားေသာအေဆာက္ အအုံႏွင့္ရႈခင္း သာေနရာမ်ားတြင္ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္မ်ားျဖင့ ္ နာမည္ေက်ာ္ၾကားသည့္ ေနရာအမ်ားအျပားရွိသည္။ `` ဗုဒၶ တစ္ေထာင္´´ ဟု အမည္ရေသာ နာမည္ေက်ာ္ေရွးေဟာင္း အထြတ္အျမတ္ေနရာ၌ခရီးသြား ဧည့္သည္ မ်ားအား ဗုဒၶယဥ္ေက်းမႈကိုျပသထားသည္။ တရုတ္ျပည္၏ရႊန္းတင့္ေတာက္ပသည့္ဗုဒအႏုပညာအႏွစ္သာရ သည္ လူအမ်ားအံ့အားသင္ေစခဲ့သည္။

ကန္းစု

ကန္းစုဗုဒၶတစ္ေထာင္ရုပ္ပြားေတာ္လိႈဏ္ဂူသည္ကန္းစုျပည္နယ္ ေမာ္ေကာင္းလိႈဏ္ဂူတြင္တည္ရွိၿပီးတရုတ္ျပည္ ၏ နာမည္အေက်ာ္ၾကားဆုံး ဗုဒၶတစ္ေထာင္လိႈဏ္ဂူျဖစ္သည္။ ယခုအခါ ေက်ာက္လိႈဏ္ဂူ ၄၉၂ ခု က်န္ရွိၿပိး ေရာင္စုံရုပ္ပြားေတာ္ ၂၄၅၁၅ ဆူရွိသည္။ နံရံပန္းခ်ီ စတုရန္းမီတာ ၄၅၀၀၀ ရွိသည္။

ကန္စုျပည္နယ္မွ ေမာ္ေကာင္း ဗုဒၶလိႈဏ္ဂူ

ကန္စုျပည္နယ္၏ အစဥ္အလာယုံၾကည္မႈအရ ေအဒီ 366 တြင္ ဗုဒၶဘာသာ ဘုန္းေတာ္ၾကီး လီဆြန္ က ေမာ္ေကာင္း ဗုဒၶလိႈဏ္ဂူမ်ားကို ဖန္တီး ထုဆစ္ခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။

စင္းက်န္း

စင္းက်န္းဗုဒၶတစ္ေထာင္လိႈဏ္ဂူသည္ ေခါက်ိအယ္ေဒသတြင္တည္ရွိၿပိးတရုတ္ျပည္စင္းက်န္း ေတာင္ဘက္ ပိုင္းေဒသတြင္ နယ္နမိတ္အၾကီးဆုံး ေက်ာက္လိႈဏ္ဂူျဖစ္သည္။ အေရွ႕ဟန္မင္းဆက္ ေခတ္ ကုန္ပိုင္း တြင္ တည္ေဆာက္ခဲ့ၿပီး ေက်ာက္လိႈဏ္ဂူ စုစုေပါင္း ၂၃၅ခု ရွိသည္။တရုတ္ျပည္၏ အေစာဆုံး ဗုဒၶဘာသာ အႏုပညာလက္ရာျဖစ္ၿပီး ေအဒီ ၃ရာစုမွ ၈ ရာစု သို႕မဟုတ္ ၉ ရာစုအထိ ထုဆစ္ခဲ့ဖြယ္ရွိသည္။)

က်ိနန္

က်ိနန္ ဗုဒၶတစ္ေထာင္ရုပ္ပြားေတာ္ေတာင္သည္ က်ိနန္ၿမိဳ႕ေတာင္ပိုင္းတြင္ရွိသည္။ပင္လယ္ေျမမ်က္ႏွာျပင္ အျမင့္ ၂၅၈ မီတာတြင္ ရွိၿပီး ေျမအက်ယ္ ၁၆၆ ဟက္တာရွိသည္။ ယင္းသည္ က်ိနန္ၿမိဳ႕ရွိ သမိုင္း၀င္ထင္ ရွားသည့္ ေရွးေဟာင္းအေဆာက္အအုံ ႏွင့္ရႈခင္းသာ ေနရာမ်ားအလြန္မ်ားျပားသည္။ဗုဒၶတစ္ေထာင္

ေတာင္ခါးပန္းတြင္တည္ရွိေသာ ရွင့္ေကာ္ကမၼ႒ာန္းေက်ာင္းအတြင္းတြင္ တာရႈံ႕ခန္းမေဆာင္၊ အရိေမတၱ ယ်ဘုရား၊ ခန္းမေဆာင္ႏွင့္ ေတြ႕ဟြာဇရပ္ရွိသည္။ ေတာင္ဘက္စြန္းတြင္ဗုဒၶတစ္ေထာင္ေတာင္ ကမ္းပါးရွိ သည္။ ေဆြမင္းဆက္ေခာတ္ ခိုင္ဟြမ္ဘုရင္ လက္ထက္ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္ ၁၃၀ ေက်ာ္ က်န္ရွိသည္။ ဗုုုုုုဒၶ တစ္ေထာင္ေတာင္ ေျမာက္ဘက္ေတာင္ေျခတြင္ ေက်ာက္လိႈဏ္ဂူၾကီး ေလးခုကိုတေပါင္းတစည္း ေပါင္းစည္း ထားသည့္ ဗုဒၶတစ္ေသာင္း ရုပ္ပြားေတာ္ လိႈဏ္ဂူရွိသည္။ခရီးသြားဧည့္သည္မ်ားသည္ ေျမာက္ေ၀့မင္း ဆက္ေခာတ္၊ ထန္မင္းဆက္ေခာတ္၊ စုန္႕မင္းဆက္ေခာတ္မွ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္မ်ားကို ဤေနရာတြင္
ဖူးေျမာ္ၾကည္ညိဳႏိုင္သည္။က်ိနန္ ဗုဒၶတစ္ေထာင္ ေက်ာက္လိႈဏ္ဂူ ေအဒီ ၆၁၈ ခုႏွစ္ ၆၁၄ ခုႏွစ္အၾကား
တန္မင္းဆက္ တြင္ ဖန္တီး ထုဆစ္ခဲ့ဖြယ္ရွိသည္။

စီခၽြမ္

စီခၽြမ္ဗုဒၶတစ္ေသာင္းေတာင္ ရုပ္ပြားေတာ္ေတာင္ကမ္းပါးသည္ စီခၽြမ္ျပည္နယ္ ကြမ္ယုၿမိဳ႕တြင္ တည္ရွိၿပိး ဇီခၽြန္ျပည္နယ္အတြင္းမွ အတိုင္းအတာအၾကီးဆုံးေသာ ေက်ာက္လိႈဏ္ဂူအစုအဖြဲ႕ ျဖစ္သည္။ ေက်ာက္ေ ဆာင္ေပၚရွိ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္ကို ေျမာက္ေ၀့မင္းဆက္ေခတ္တြင္ စတင္ထုလုပ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ ႏွစ္ေပါင္း ၁၅၀၀ ေက်ာ္ကာလက အျမင့္ ၄၅ မီတာ၊ ေတာင္ေျမာက္၂၀၀မီတာ ေက်ာ္ရွည္းလ်ားသည့္ ေခ်ာက္ကမ္းပါး တြင္ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္မ်ား အျပည့္ခင္းက်င္းထားၿပီး ၁၃ ထပ္ရွိကာ ပ်ားအိမ္ပမာ ျပြမ္သိပ္ေနသည္။ ခ်င္းမင္း ဆက္ေခာတ္ ရွင္းဖုန္းဘုရင္ နန္းတက္ႏွစ္ ၄ ႏွစ္(1854ႏွစ္)မွကမၸည္းေက်ာက္စာမွတ္တမ္းမ်ားအရ ေခ်ာက္ ကမ္းပါးတစ္ခုလုံးတြင္ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္ အဆူေပါင္း ၁၇၀၀၀ရွိသည္။ယခုအခါဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္စင္400 ေက်ာ္ ရွိၿပီး ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္ အၾကီးအေသး ၇၀၀၀ ေက်ာ္ရွိသည္။

စီခၽြမ္ဗုဒၶတစ္ေသာင္း ေတာင္ကမ္းပါး

(စီခၽြမ္ဗုဒၶတစ္ေသာင္း ေတာင္ကမ္းပါးကို တန္မင္းဆက္ေခာတ္ ေအဒီ 618 ခုႏွစ္ ႏွင့္ 907 ခုႏွစ္အၾကား ထုဆစ္ပူေဇာ္ခဲ့သည္)

နန္က်င္း

နန္က်င္း ဗုဒၶတစ္ေထာင္ ကမ္းပါသည္။ နန္က်င္းၿမိဳ႕ က်ိရွားေတာင္ က်ိရွားဘုရားေက်ာင္း အေရွ႕ဘက္စြန္း တြင္ တည္ရွိၿပီး ေတာင္ပိုင္း က်ိမင္းဆက္ ေခတ္တြင္ စတင္ထြင္းထုခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ ။ ေတာင္ကမ္းပါးနံရံ သည္ အထက္ေအာက္ငါးဆင့္ရွိသည္။ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္အၾကီးအေသးအလုိက္ ရုပ္ပြားေတာ္ ၅ ဆူ ၆ဆူသို႕မ ဟုတ္၇ဆူ၈ဆူကိုစင္တြင္ပူေဇာ္ထားၿပီးဗုဒၶတစ္ေထာင္ကမ္းပါဟုေခၚဆိုခဲ့သည္။စင္စစ္မွာဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္စင္ မွ ၂၉၄ စင္ ႏွင့္္ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္ ၅၁၅ ဆူသာရွိသည္။ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္မ်ားကို သပ္သပ္ရပ္ရပ္ ထြင္းထုထား ၿပီး အလြန္သပၸါယ္သည္။ ခ်န္က်န္းျမစ္ေတာင္ပိုင္းေဒသ ေက်ာက္ထြင္း အႏုပညာ၏ သိမ္ေမြ႕သပ္ရပ္သည့္
သြင္ဟန္ကို ေဖာ္ျပထားၿပီး ခ်န္က်န္းျမစ္ေတာင္ပိုင္း ယြင္းကမ္းေက်ာက္လိႈဏ္ဂူ ဟုေခၚတြင္ျခင္းခံရသည္။

နန္က်င္းဗုဒၶတစ္ေထာင္ေတာင္ကမ္းပါး

နန္က်င္းဗုဒၶတစ္ေထာင္ ေတာင္ကမ္းပါးသည္ က်ိရွားဘုရားေက်ာင္းအနီးတည္ရွိၿပီး ေတာင္ပိုင္းက်ိမင္း ဆက္ ေအဒီ ၇ ရာစု ႏွင့္ ၁၀ရာစုအၾကား ဗုဒၶအႏုပညာလက္ရာျဖစ္သည္။

စီခၽြမ္

စီခၽြမ္ ဗုဒၶတစ္ေထာင္ရုပ္ပြားေတာ္ ေက်ာင္းေဆာင္သည္ စီခၽြမ္ျပည္နယ္ ေလာ့စန္းၿမိဳ႕ ၾကာက်န္းခရိုင္ ဗုဒၶတစ္ေထာင္ ေက်ာက္ေဆာင္ ရႈခင္းသာေဒသ ခ်န္ယီျမစ္ ၀ဲဘက္ကမ္း နေဘးမွ ေက်ာင္းနံရံေပၚတြင္
တည္ရွိသည္။ စီတန္းထားသည့္ ေက်ာင္းေဆာင္ ၂၀၀ ေက်ာ္ေပၚတြင္ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္ ၂၄၀၀ ဆူ ထြင္းထု ထားျခင္းျဖင့္ ဗုဒၶတစ္ေထာင္ ေက်ာင္းေဆာင္ ဟုေခၚတြင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္မ်ား ကို ေဆြမင္း ဆက္ေခာတ္တြင္ စတင္ထြင္းထုၿပီးထန္မင္းဆက္ေခာတ္တြင္စည္ပင္ထြန္းကားကာမင္းမင္ဆက္ႏွင့္ခ်င္းမင္း ဆက္ေခာတ္မ်ားထိတိုင္ေအာင္ ဆက္လက္ ထုဆစ္ပူေဇာ္ခဲ့ၾကသည္။ ရုပ္ပြားေတာ္အၾကီးမွာ ဥာဏ္ေတာ္ ၁၀ ေပ ရွိၿပီး အေသးမွာ တစ္ေပပင္မရွိေပ။ ညီညီညာညာ စီတန္းထားကာ သြင္ ဟန္စုံလင္ၿပီးသပၸါယ္လွ သည္။

ကြမ္တုန္း

ကြမ္တုန္းဗုဒၶတစ္ေထာင္ရုပ္ပြားေတာ္သံေစတီသည္ကြမ္တုန္းျပည္နယ္ ေမက်ိဳ႕ၿမိဳ႕တြင္တည္ရွိၿပီး ေတာင္ဟန္ မင္းဆက္ေခာတ္တာ့ေပါင္းဘုရင္နန္းတက္ႏွစ္၈ ႏွစ္(965ခုႏွစ္)တြင္စတင္တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။ ေစတီေတာ္ သည္ ဥာဏ္ေတာ္ ၄ဒႆမ ၂ မီတာ ႏွင့္ အက်ယ္ ၁ ဒႆမ ၆ မီတာျဖစ္ၿပီး ေလးေထာင့္ပံုစံျဖစ္သည္။ မ်က္ႏွာျပင္တစ္ခုစီတြင္ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာအၾကီး အေသး ၂၅၀ ဆူရွိၿပီး မ်က္ႏွာျပင္ ေလးခု ေပါင္းလိုက္ေသာ
ဗုုုုုုုဒၶတစ္ေထာင္ျဖစ္သြားသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ပ်က္စီးသြားသည္။ ခ်င္မင္းဆက္ေခာတ္ ခ်င္လုံမင္းနန္း တက္ႏွစ္ ပထမႏွစ္တြင္ ေမက်ိဳ႕ ၿမိဳ႕အေရွ႕ဘက္ ဆင္ေျခဖုံး ေတာင္ေပၚသို႕ ေရႊေျပာင္းခဲ့သည္။ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္တြင္ ဖူထုံးေစတီ၀င္းထဲသုိ႕ ေရႊ႕ေျပာင္းထိန္းသိမ္းခဲ့သည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျပည္တြင္းျပည္ပပုဂၢိဳလ္မ်ား ၏ကူညီေထာက္ပံ့မႈကိုရရွိခဲ့ၿပီး၁၉၉၃ခုႏွစ္တြင္အဓိက ေစတီကို ေဆာက္လုပ္ၿပီးစီးခဲ့သည္။

ေစတီဥာဏ္ေတာ္ မွာ 36 မီီတာ ျဖစ္သည္။ တစ္ခုလုံးကို ႏွမ္းဖက္ေက်ာက္ျဖင့္ဖြဲ႕စည္း တည္ေဆာက္ထား သည္။ စုစုေပါင္း ကိုးထပ္ရွိသည္။ ျပန္လည္မြမ္းမံထားေသာ ပထမဆုံးအထပ္မွာဗုဒၶတစ္ေထာင္ရုပ္ပြားေတာ္ သံေစတီကို တည္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ ႏွစ္ထပ္မွ ရွစ္ထပ္ထိ အတြင္း နံရံမ်ားတြင္ စက်င္ေက်ာက္ ဗုဒၶရုပ္ ပြားေတာ္ ၁၀၀၀ ထုလုပ္ထားသည္။ ကိုးထပ္ေျမာက္တြင္ ေရႊခ်ထားသည့္ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္ကို ပူေဇာ္ထား သည္။ ေစတီထိပ္ တြင္ ခုႏွစ္ထပ္ပံုစံ ေက်ာက္ေစတီေလး တည္ထားသည္။ ေစတီတြင္ စုစုေပါင္း ရုပ္ပြားေတာ္ ၃၀၀၀ ၇ွိကာ ေစတီအတြင္းတြင္ရွိသည့္ ေစတီအေပၚတြင္ ေစတီရွိသည့္ ပုံစံမ်ိဳး ဖြဲ႕စည္း ထားသည္။ သံျဖင့္ ထုလုပ္ ထားသည့္ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္၊ စက်င္ေက်ာက္ျဖင့္ ထုလုပ္ထားသည့္ ဗုဒၶရုပ္ ပြားေတာ္၊ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္မ်ား သည္ ေစတီေတာ္တစ္ဆူထဲတြင္ အတူတူ ပူေဇာ္ထား ၿပီး ေမက်ိဳ႕ၿမိဳ႕ ၏ ေျပာင္ေျမာက္ေသာ လက္ရာတစ္ ရပ္ျဖစ္လာသည္။

ယခုအခါ ဗုဒၶဘာသာ အင္အား တျဖည္းျဖည္းနည္းပါလာေနပါၿပီမူဆလင္ေတြကလည္း တျဖည္းျဖည္းနဲ႕ စီမံကိန္းမ်ားႏွင့္ တရုတ္ျပည္ ကိုအစၥလာမ္ဇာတ္သြင္းဖို႕ ၾကံစည္လွ်က္ရွိပါေတာ့သည္။ တရုတ္အစိုးရ အေနျဖင့္လည္း အဲဒီအၾကမ္းဖက္တာေတြကို တုန္႕ျပန္ဖို႕အတြက္ ဘတ္ဂ်တ္ အလုံအေလာက္နဲ႕ ကာကြယ္ ဖို႕ျပင္ေနပါၿပီ။ကုလားနဲ႕ တရုတ္ ဘယ္လိုဇာတ္သိမ္းမလဲဆိုတာ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ေစာင့္ၾကည့္ၾကပါ စို႕ဗ်ာ။

 

 

 

 FROM-HANMYO MON

 

Read more »

"မေလးရွားႏိုင္ငံ၏ ဗုဒၶသာသနာေတာ္ သမိုင္း"

မေလးရွားႏိုင္ငံသည္ အရွတိုက္၏အေရွ႔ေတာင္ဘက္အစြန္းထိပ္ႏွင့္ ေဘာ္နီယိုေခၚ ကာလီမာ တန္ကြ်န္း၏ ေျမာက္ဘက္တြင္တည္ရွိၿပီး၊ မေလးရွားႏိုင္ငံ၏ေျမာက္ဘက္တြင္ ထိုင္းႏိုင္ငံ ႏွင့္ ေတာင္ ဘက္ျခမ္းတြင္ အင္ဒိုးနီးရွားႏိုင္ငံတို႔ႏွင့္ ႏိုင္ငံနယ္နိမိတ္ခ်င္းကပ္လွ်က္တည္ရွိပါသည္။ ႏိုင္ငံ၏အက်ယ္ အ၀န္းမွာ စတုရန္းမိုင္ (၁၂၇၃၁၆) က်ယ္၀န္းၿပီး။ႏိုင္ငံ၏ၿမိဳ႔ေတာ္မွာ “ကြာလာလမ္ပူ”ျဖစ္ၿပီး ၁၉၉၂ ခုႏွ စ္ဇူလိုင္လတြင္ ေကာက္ခံထားသည့္မွတ္းတမ္းမ်ားအရ လူဦးေရမွာ ၂၂.၂သန္းရွိပါသည္။

မေလးရွားႏိုင္ငံ၏ ေနာက္ခံသမိုင္းရာဇ၀င္မွာ တရုပ္ႏြယ္မ်ားမွဆင္းသက္လာၾကျခင္း ျဖစ္ေၾက ာင့္ေလ့လာေတြ႔ရွိရပါသည္။ B.C,1500,2000 .ခန္႔တြင္ တရုပ္ျပည္၊ယူနန္ျပည္နယ္အတြင္းမွ မြန္ဂိုႏြယ္ ဖြားတရုပ္မ်ားသည္ မေလးကြ်န္းဆြယ္ရွိ ကြ်န္းစုမ်ားသို႔ ေရာက္ရွိအေျခခ်ခဲ့သည္မွ မေလးႏိုင္ငံသည္စ တင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုမိန္ဂိုတရုပ္မ်ားသည္ မေလးကြ်န္းစြယ္ကို မလကၠာၿမိဳ႕ျပတည္ေထာင္၍ အုပ္ ခ်ဳပ္ခဲ့ၾကသည့္၊ ထိုသို႔မလကၠာၿမိဳကျပတည္ေထာင္၍ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၾကသည့္ ဘုရင္တို႔အားလည္း မလ ကၠာဘုရင္မ်ားဟု ေခၚဆိုခဲ့ၾက၏။ ထိုအခ်ိန္ကာလကို မေလးကြ်န္းစြယ္ကို မေလးရွားႏိုင္ငံဟု အမည္ မတြင္္းေသးေခ်၊ “မလႅာယုႏိုင္ငံေတာ္”ဟုသာ အမည္တြင္ခဲ့ေလ၏။

မလႅာယုႏိုင္ငံေခၚ မေလးရွားႏိုင္ငံသို႔ ဗုဒၶသာသနာေတာ္သည္ B.C, 309, ဘုရားရွင္ေတာ္ျမတ္ ပရိနိဗၺာန္စံလြန္ေတာ္မူၿပီးႏွစ္ေပါင္း (၂၅၀)အၾကာ တတိယဂၤါယနာတင္ၿပီးခ်ိန္မွ စတင္၍ ေရာက္ရွိခဲ့ၿပီး ထိုမေလးကြ်န္းစြယ္ကိုလည္း သု၀ဏၰဘူမိေဒသတြင္ပါ၀င္ေၾကာင္းကို ပညာရွင္တို႔က ယူဆၾကပါသည္။ တိက်ခိုင္လံုေသာသမိုင္းအေထာက္အထားမ်ားအရ မေလးရွားႏိုင္ငံတြင္ သာသနာႏွစ္ (၉၀၀) ႏွင္ (၁၀၀၀)အတြင္း ခရစ္ႏွစ္၄-ရာစုႏွင့္ ၅-ရာစုတြင္း အိႏၵိယ၌အသံုးျပဳေသာသကၠတဘာသာျဖင့္ေရးထိုး သည့္ေသာဗုဒၶဘာသာက်မ္းစာေက်ာက္ခ်ပ္မ်ားစြာတို႔ကို မေလးရွားႏိုင္ငံအႏွံ႔တြင္ေတြ႔ရွိရပါသည္။

ထို႔အျပင္ အဘိဓမၼာက်မ္းမွ ဂါထာေတာ္ သံုးပုဒ္အား ေရးထိုးထားသည့္ ရႊံ႔အုတ္ခ်ပ္ကိုလည္း ေတြ႔ရွိရၿပီး၊ အုတ္ေက်ာင္းတိုက္၃-တိုက္ႏွင့္ ေစတီေတာ္ (၅)ဆူကို ဘုရင္ႏွင့္ သံဃာေတာ္မ်ားႀကီးမႈ၍ ျပည္သူ၊ျပည္သား၊ဒကာ၊ဒကာမအမ်ားစုေပါင္းကာလႈဒါန္းတည္ေဆာက္ထားခဲ့ၾကေၾကာင္း ေရးထိုး ထားသည့္ ကမၺည္းေမာ္ကြန္းကိုလည္းေတြ႕ရွိခဲ့ၾကပါသည္။ နခြန္ရွရီဓမၼရာဇ္ ေခၚ နခြန္ရွရီ တမၼရတ္ ဘြဲ႔ေတာ္ရွိသည့္ ေစတီေတာ္ႀကီးကိုလည္းေတြပရွိရသျဖင့္ ခရစ္ႏွစ္(၅)ရာစုခန္႕ကပင္ မေလးရွားႏိုင္ငံ၌ ဗုဒၶသာသနာေတာ္ေရာက္ရွိျပန္႔ပြားေနၿပီး ေနလိုလလိုထြန္းပခဲ့ေၾကာင္း သိရွိရေပသည္။

ေရွ႔အေခၚသီရိ၀ိဇယႏိုင္ငံ ယခုအင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံသည္ ခရစ္ႏွစ္(၇)ရာစုတြင္ ဗုဒၶဘာသာ ထြန္း လင္းအားေကာင္းသည့္ ဗုဒၶႏိုင္ငံေတာ္ျဖစ္ခဲ့ၿပီး၊ မေလးရွားကြ်န္းစြယ္မ်ားသို႔ ဗုဒၶသာသနာေတာ္ျပန္႔ ပြား ေအာင္ ေထာက္ပန္႔ခဲ့၏။ တရုပ္သုေတသီရဟန္းေတာ္ အီခ်င္း၏ (၇)ရာစုကုန္ခါနီး သြားေရာက္ခဲ့သည့္ သီရိ၀ိဇယႏိုင္ငံခရီးသြားမွတ္တမ္းတြင္ “သီရိ၀ိဇယ (ခ) အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံတြင္ ဗုဒၶသာသနာေတာ္လြန္စြာ ထြန္းကားေနၿပီး ေရေျမဆက္စပ္လ်ွက္ရွိသည့္ မလႅာယုကြ်န္း (ခ) မေလးရွားႏိုင္ငံစေသာ ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ လည္း ဗုဒၶသာသနာေတာ္ျဖန္႔ေ၀ေပးေနၿပီး” ေထရ၀ါဒကိုအဓိကထားလက္ခံက်င့္သံုေနၿပီး မဟာယာန ၀ါဒအနည္းငယ္ရွိေၾကာင္းကို မွတ္တမ္းတင္ထားပါသည္။

မလႅာယုကြ်န္းေခၚ မေလးရွားႏိုင္ငံသည္ မူဆလင္တို႔အတင္းအဓမၼဘာသာေရး မတိုက္ခိုက္ မသိမ္းပိုက္မွီအခ်ိန္မ်ားတြင္ ဗုဒၶသာသနာေတာ္ထြန္းကားျပန္႔ပြားမႈမွာလြန္စြာအားေကာင္းေလ၏။ မလႅာယုဘုရင္ကိုယ္တိုင္ပင္ ၀ိနည္းေတာ္ကိုနားလည္တတ္ကြ်မ္းလို၍ သင္ၾကားတတ္ေျမာက္ခဲ့ျခင္း ကိုေထာက္ရႈ၍ မေလးတြင္ ဘုရင္ႏွင့္ ျပည္သူ၊ျပည္သားတို႔၏ ဗုဒၶသာသနာေတာ္အား ၾကည္ညိဳ ေထာက္ပန္႔မႈကို သိရွိနားလည္ခန္႔မွန္းႏိုင္ၾကမည္ျဖစ္သည္။ပုဂံျပည္ေခၚ ျမန္မာႏွင့္ မလႅာယုကြ်န္းေခၚ မေလးရွားႏိုင္ငံ တို႔အၾကားဘာသာေရးဆက္ႏႊယ္မႈမ်ားကိုလည္း ေတြ႔ရွိရပါသည္။

A.D,11. ရာစုခန္႔တြင္ ပုဂံေနျပည္ေတာ္မွ သီဟိုဠ္တြင္ပရိယတၱိပညာမ်ားသင္ၾကားခဲ့သည့္ “အရွင္ဆပၸဒမေထရ္”သည္ (၁၀)၀ါအရတြင္ ပုဂံေနျပည္ေတာ္သို႔ျပည္လည္ၾကြခ်ီေတာ္မူလာၿပီး သီဟိုဠ္ မွ “အရွင္သီ၀လိ၊အရွင္တာမလိႏၵ၊အရွင္အာနႏၵာ၊ အရွင္ရာဟုလာ”ဟူေသာမေထရ္ေလးပါးကို ပုဂံေန ျပည္ေတာ္သို႔ပင့္ေဆာင္ခဲ့ပါသည္၊ ေနာက္တြင္အရွင္ရာဟုလာသည္ ပုဂံေနျပည္ေတာ္မွ မလႅာယုကြ်န္း မေလးရွားသို႔ၾကြေရာက္ၿပီး ၀ိနည္းတရားေတာ္ကိုတတ္သိနားလည္ရန္ ဆႏၵျပင္းျပေနေသာ မလႅာယု ဘုရင္အား ခုဒၵသိကၡာ၀ိနည္းက်မ္းကို အဖြင့္ဋီကာက်မ္းႏွင့္တကြသင္ေပးခဲ့၏။ ထိုမလႅာယုဘုရင္သည္ ၀ိနည္းက်မ္းေတာ္သင္ေပးသည့္ မိမိဆရာအရွင္ရာဟုလာအား ပတၱျမားသပိတ္ေတာ္ကိုလႈဒါန္ေလ၏။ ထိုမလႅာယုဘုရင္၀ိနည္းေတာ္သိၾကားေနခ်ိန္တြင္ ပုဂံေနျပည္ေတာ္တြင္ နရပတိစည္သူမင္းႀကီး ထီးနန္းစံေတာ္မူေနခ်ိန္သာသနာေတာ္ႏွစ္(၁၇၀၀)ခန္႔တြင္ျဖစ္ပါသည္။

A.D,15 ရာစုေႏွာင္းပိုင္းတြင္အာရတ္ႏြယ္ဖြား မူဆလင္တို႔သည္ ကုန္သြယ္ျခင္းအေၾကာင္းျပ ခ်က္ျဖင့္ ထိုမလႅာယုကြ်န္းႏွင့္ သီရိ၀ိဇယႏိုင္ငံေတာ္အတြင္းသို႔၀င္ေရာက္လာၾကၿပီး၊အစပိုင္တြင္ မူဆ လင္တို႔သည္ ေဒသခံဗုဒၶဘာသာတို႔အား အေလွ်ာ့ေပါင္းသင္းကာ သေဘာထားျပည့္သေရာင္ အေယာ င္ေဆာင္၍ ဗုဒၶဘာသာဘုရင္ႏွင့္ ဘုရင္ႏွင့္နီးစပ္သူမ်ားအား ေပါင္းသင္း၍ ၄င္းတို႔မ်က္ႏွာရေအာင္ အား ထုတ္ၾကၿပီး၊ တျဖည္းျဖည္းႏွင့္ ၄င္းတို႔အရာေရာက္လာၾကသည့္အခါ ဗုဒၶဘာသာတို႔အား ေသြးခြဲျခင္း၊ ေသြးထိုးျခင္းမ်ားျပဳလုပ္၍၊ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ထိုကုန္သည္မ်ားမွ မူဆလင္တို႔အား အလံုးအရင္းျဖင့္ေခၚ ယူ၍ ဗုဒၶဘာသာႏိုင္ငံေတာ္မ်ားျဖစ္ၾကသည့္ သီရိ၀ိဇယႏိုင္ငံ(အင္ဒို) ႏွင့္ မလႅာယုကြ်န္းဂမေလး)တို႔ကို စစ္တိုက္သိမ္းပိုက္လိုက္ၾက၏။ သတိလက္လြတ္ေၾကာင့္ၾကမဲ့ေနၾကေသာ ဗုဒၶဘာသာတို႔မွာ မူဆလင္ တို႔၏ ဓါးဖ်ား၀ယ္ မရႈမလွအသတ္ခံၾကရ၏။

ေဒသခံဗုဒၶဘာသာသမီးမ်ိဳတို႔အား မူဆလင္တေယာက္လွ်င္ အနည္းဆံုးေလးေယာက္ယူ၍ မူဆလင္ဦးေရးမ်ားပြားေစရန္သားေဖာက္ျခင္းမ်ားကိုျပဳလုပ္ၾက၏။ မူဆလင္ဦးေရမ်ားျပားလာေသာအ ခါ အာဏာပိုင္ဘုရင္မွာလည္း မူဆလင္ဘုရင္ျဖစ္လာကာ ေနာက္ဆံုး မလႅာယုကြ်န္းတြင္ ဗုဒၶသာသနာ ေတာ္မွာ ကြယ္ေပ်ာက္လုနီးပါးျဖစ္ခဲ့ရပါသည္။

ယေန႔မေလးရွားႏိုင္ငံ၏ ဗုဒၶဘာသာရပ္တည္ႏိုင္ရန္အတြက္ အဓိက က်ားကန္ေပးထား သည္ မွာတရုပ္ႏြယ္ဖြားမ်ားပင္ျဖစ္ပါသည္။မေလးအစိုးရသည္ ေရွ႔ေဟာင္းဗုဒၶဘာသာအေဆာက္အဦးတို႔အား အစေဖ်ာက္ခ်င္ၾက၏၊သို႔ေသာ္တရုပ္တို႔မွ ကမၻာယဥ္းေက်းမႈထိန္းသိမ္းေရး အဖြဲစသည္တုိ႔ႏွင့္ ပူေပါင္း ကာ မေလးတို႔မဖ်က္ဆီးႏိုင္ေအာင္ လူအား၊ေငြအားတို႔ျဖင့္ အကာအကြယ္ေပးထားၾကပါသည္။ တရုပ္တို႔သည္ဗုဒၶေန႕ ကဆုန္လျပည္႕(ေမလ)ႏွင့္ ၀ါဆိုလျပည္႔ေန႔တို႔ကို ရံုပိတ္ရက္မ်ားအျဖစ္သတ္ မွတ္ထားၾကၿပီး ညအခါတြင္ ေရာင္စံုမီးပန္းမ်ားထြန္းညွိ၍ ဘုရားအပူေဇာ္ခံ လွည့္လည္ေလ့ရွိၾကပါ သည္။

မေလးရွားႏိုင္ငံသည္ (State Religion) အျဖစ္ အစၥလာမ္ဘာသာကိုသတ္မွတ္ထားသည္။ မွတ္တမ္းမ်ားအရ ဗုဒၶဘာသာကိုးကြယ္သူ ၃၂% ရာခိုင္ႏႈန္းရွိသည္ဟု ေဖာ္ျပထားေသာ္လည္း ထိုအ ထဲတြင္တာအိုး၊ကြန္ျဖဴရွပ္စသည့္တို႔ကိုပါ ဗုဒၶဘာသာထဲထည့္သြင္းထားျခင္းျဖစ္၏။ အမွန္တကယ္ ဗုဒၶဘာသာမွာည ၁၇.၃% ရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိ၏။ မေလးရွားႏိုင္ငံသည္ တခ်ိန္တခါက ဗုဒၶသာသနာေတာ္ မည္မွ်ထြန္းကားခဲ့ေၾကာင္းကို မေလးရွားႏိုင္ငံ၏ ၀ိေသသအထူးျပဳနာမည္ျဖစ္သည့္ “ဗုဒၶဘာသာ ေစတီ ေတာ္မ်ားႏွင့္ မူဆလင္ဗလီမ်ား ေပါမ်ားေသာႏိုင္ငံ (The Land of Mosques and Pagoga ) “ကိုေထာက္ရႈ၍သိႏိုင္ေပသည္။ (ဗလီမ်ားသည္ ေနာက္မွသာတည္ေဆာက္ျခင္းသာျဖစ္)

မူဆလင္တို႔၏ အစၥလာမ္ဘာသာခ်ဲ႔ထြင္ျခင္းမွာ “ဘာသာတရား၏အဆံုးအမ၊ အစၥလာမ္၀ါဒ မ်ားကို ေဟာေျပာျခင္းျဖင့္ ခ်ဲ႕ထြင္ျခင္းမဟုတ္ပဲ ဘာသာတရားတခုႏွင့္ မည္သို႔မွမသက္ဆိုင္သည့္ ခ်ဲ႔ ထြင္ျခင္းမ်ိဳးျဖင့္ ခ်ဲပထြင္းၾကျခင္းျဖစ္၏။” မူဆလင္တို႔သည္ စစ္တိုက္၍၄င္း၊ မယားေျမာက္မ်ားစြာယူၿပီး သားေဖာက္၍၄င္း၊အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္မ်ားတိုးပြားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေလ့ရွိပါသည္။ ယခုလိုဒီမိုကေရစီ ေခတ္ကာလတြင္မူ ေရွ႔ကကဲ့သို႔မူဆလင္တို႔သည္ စစ္တိုက္၍ ဘာသာျပန္႔ပြားေအာင္လုပ္ေဆာင္ ၍မရေ တာ့ေခ်၊ ( အယ္(လ္)ကိုက္ဒါး ကဲ့သို႔ေသာမူဆလင္တို႔ကား ၄င္းမူ၀ါဒကိုပဲဆက္လက္က်င့္သံုးေနဆဲျဖစ္) ထို႔ေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီကိုခုတံုးလုပ္၍ အစၥလာမ္ဘာသာတိုးပြားေအာင္လုပ္ေဆာင္လာၾကပါတယ္။ သားေဖာက္သာသနာျပဳနည္းကိုကားယခုထက္တိုင္က်င့္သံုးလွ်က္ပင္ျဖစ္ပါသည္။

မူဆလင္တို႔သည္ ေခတ္ကာလမေကာင္းသည့္အခါ ရိုးရိုးကုတ္ကုတ္ေန၍ ဆိုင္ရာအာဏာပိုင္ မ်ားႏွင့္ မဏာသင့္ေအာင္ေပါင္းသင္းၿပီး ေခတ္ကာလေကာင္းသည့္အခါတြင္မူ အခြင့္အေရးကိုဦးဆံုး ယူတတ္ၾကပါသည္။ ကမၻာ့သမိုင္းကိုအသာထားလို႔ ျမန္မာ့သမိုင္းေလာက္ကိုပင္ ေလ့လာၾကည့္မည္ဆို ပါက မူဆလင္တို႔၏ သေဘာကိုေကာင္းစြာရိပ္မိလာၾကမည္ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာျပည္လြတ္လပ္ေရး မရမီက မူဆလင္တို႔သည္ နယ္ခ်ဲ႔တို႔ႏွင့္ သင့္ျမတ္ေအာင္ေပါင္း၍ အိမ္ရွင္ျမန္မာတို႔အား ဒုကၡေပးခဲ့ ၾကၿပီး ျမန္မာျပည္လြတ္လပ္ေရးရသည့္အခါတြင္လည္း ၄င္းတို႔မွ ဦးစြာအခြင့္အေရးယူခဲ့ၾကေပသည္။ ျမန္မာျပည္သည္ ၁၉၄၈-ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ-၄-ရက္ေန႔တြင္ လြတ္လပ္ေရးရ၏ လြတ္လပ္ေရးရ၍ ရက္ပိုင္း မွ်သာရွိတဲ့သည့္အခ်ိန္တြင္ မူဆလင္နယ္ခ်ဲ႔ ဘဂၤါလီ “မူဂ်ာဟစ္”သူပုန္တို႔သည္ ရခိုင္ျပည္နယ္အား သိမ္းပိုက္ရန္ ဂ်ီဟတ္စစ္ပြဲဆင္ႏြဲကာ အခြင့္အေရးလက္တဆံုးယူခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္၏ လြတ္လပ္ ေရးအား အကာအကြယ္ယူအသံုးခ်ခဲ့ၾကေလ၏။

စစ္အာဏာရွင္ေခတ္တြင္လည္း မူဆလင္တို႔သည္ ထိုအာဏာရွင္မ်ားႏွင့္ေပါင္း၍ ျမန္မာတိုင္း ရင္းသား၊တိုင္းရင္သူမ်ားအား စိတ္တိုင္းက်ေစာ္ကားအႏိုင္က်င့္ခဲ့ၾကပါသည္။ ထိုသို႔အႏိုင္က်င့္ခံ တိုင္း ရင္းသားတို႔မွာ အာဏာရွင္မ်ားအားသြားေရာက္တိုင္ၾကားပါကလည္း မူဆလင္ေငြေၾကး ၾသဇာခံျဖစ္ ေနသည့္ အာဏာပိုင္တို႔မွာ မည္သည့္အေရးယူမႈမွ်မလုပ္သျဖင့္ ျမန္မာတို႔မွာ ကုလားေစာ္ကား အႏိုင္ က်င့္သမွ် အံ့က်ိတ္ခံခဲ့ရရွာပါသည္။

ယခုမ်က္ေမွာက္အခ်ိန္တြင္မူလည္းအားလံုးသိၾကသည့္အတိုင္း ခရစ္ႏွစ္(၂၀၁၀)တြင္ ေရြးေ ကာက္ပြျပဳလုပ္၍ (၂၀၁၁)ခုႏွစ္တြင္ ဒီမိုကေရစီအနည္းငယ္ပံုေပၚ၍ ရုပ္လံုးေပၚလာသည့္ (၂၀၁၂)တြင္ ၄င္းမူဆလင္တို႔သည္ ဒီမိုကေရစီအားခုတံုးလုပ္ အခြင့္အေရးယူ၍ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ နယ္ေျမ၊ဘာသာ၊ သာသနာ၊လူမ်ိဳးတို႔အား ေစာ္ကားက်ဴးေက်ာ္ၾကေလ၏။ ယခုတႀကိမ္တြင္မူ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ထက္ပို ၍ဆိုး ၀ါးေလ၏ ၊၁၉၄၈ ခုႏွစ္တြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ကိုသာ ဂ်ီဟတ္လုပ္ရန္စက်ဴေက်ာ္ႏိုင္ခဲ့ ရာ၊ ယခုမူ တႏိုင္ငံ လံုးအတိုင္းအတိုင္ျဖင့္ ျပည္တြင္း၊ျပည္ပ အခ်ိတ္အဆက္မိမိျဖင့္ က်ဴးေက်ာ္ေစာ္ကားလာၾကသည္ ကိုေတြ႔ျမင္ရေပသည္။ထိုသို႔တႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတိုင္ျဖင့္ ရန္စက်ဴေက်ာ္ရဲၾကသည္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ အာဏာရအဖြဲ႔အစည္းႏွင့္ အတိုင္းအခံ အဖြဲ႔အစည္းအၾကား အျမတ္ထုတ္အျပစ္ပံုခ်မႈမ်ား သည္လည္း တခုအပါအ၀င္ျဖစ္၏။

ျပႆနာျဖစ္ျခင္း၏ဇစ္ျမစ္အေၾကာင္းရင္းတိုင္းမွာ အိမ္ရွင္ဗုဒၶဘာသာမ်ားမွ ရန္စျခင္းေၾကာင့္မ ဟုတ္ပဲ၊ ဧည့္သည္မူဆလင္မ်ား၏ အကြက္က်က်စီစဥ္ျပႆနာရွာရန္စမႈမ်ားေၾကာင့္ပင္ျဖစ္၏။ ထိုသို႔ မူဆလင္မ်ားမွရန္စသည့္အခါတြင္ အတိုက္အခံမ်ားမွ မသိသေယာင္ေနတတ္ၾကေပမဲ့လည္း၊ အႏိုင္ က်င့္ ေစာ္ကားခံရသည့္ အမိတိုင္းရင္းသားမ်ားမွ ျပန္လည္ခုခံကာကြယ္ၾကသည့္အခါမွ အသံ ထြက္ လာၾက သည္မွာလည္း တႀကိမ္မကေတာ့ျခင္းေၾကာင့္ တိုက္ဆိုင္မႈမျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ေခ်၊ ထိုသို႕အတိုက္ အခံမ်ား၏ ခုခံကာကြယ္ေျပာဆိုမႈမ်ားသည္လည္း မူဆလင္တို႔၏ရန္စေစာ္ကားမႈကို အျပစ္မရွိသကဲ့ သို႔ျဖစ္ၿပီး၊မူဆ လင္တို႔အား ရန္စႏိုင္ေစရန္ အခြင့္အေရးေပးေနသကဲ့သို႔ျဖစ္ေစပါသည္။ဒီအခ်က္ကို အတိုက္အခံမ်ား အေနျဖင့္ ေကာင္းစြာနားလည္သေဘာက္ထားဖို႔လိုပါသည္။ သမိုင္းတရားခံအမ်ိဳး သားေရး သစၥာ ေဖာ က္၊သူခိုးဓါးရိုးကမ္းမျဖစ္ေစရန္ ႏွစ္ဖက္လံုးက အထူးသတိထား ဆင္ျခင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသား ေရးႏွင့္ပတ္သက္လာလွ်င္ တဖြဲ႔တဖြဲ႔အျပစ္ပံုခ်၊ေခ်ာက္တြန္းကာမေနၾကပဲ ႏိုင္ငံေတာ္၏ လံုၿခံဳးေရးႏွင့္၊ အမ်ိဳးဘာသာ၊သာသနာေတာ္ အရွည္ခန္႔ တည္တံ့ေရးအတြက္ လက္တြဲညီညာစြာေဆာင္ရြက္သင့္ ၾကပါသည္။

အခ်ိဳ႕ေသာသူတို႕သည္ “ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဗုဒၶဘာသာကို မူဆလင္ေတြကမတရားေသာနည္းျဖင့္ ၀ါမ်ိဳသြားႏိုင္တယ္ဆိုတာ အေျခအျမစ္မရွိပါဘူး၊ အစိုးရိမ္လြန္ေနၾကတာပါ”ဟု သမိုင္းကိုမေလ့လာၾကပဲ ေျပာဆိုေနၾကသည္ကို ၾကားေနေတြ႔ေနရပါသည္။ တခ်ိန္တခါကဗုဒၶဘာသာႏိုင္ငံေတာ္ႀကီး မ်ားျဖစ္ ၾကတဲ့၊အာဖဂန္နစၥတန္၊ပါကစၥတန္၊အီရတ္၊အီရန္၊ဆီးဒီယား၊ေဂ်ာ္ဒန္၊အင္ဒိုနီးရွားမေလးရွား၊မေလးရွားႏွင့္ ကရွိမီးယားေဒသတို႔ကို မူဆလင္တို႔အတင္းအဓမၼ၀ါးမ်ိဳျခင္းကို ခံခဲ့ရသည္မွာ သမိုင္းမွတ္တမ္းမ်ား ႏွင့္ အေဆာက္အဦးေဟာင္းတို႔ကိုက သက္ေသခံလွ်က္ရွိပါသည္။ထိုသို႔မူဆလင္မ်ားမွ ဗုဒၶဘာသာ ကို၀ါးမ်ိဳခဲ့သည္မွာ အစၥလာမ္၀ါဒကို ထိုသမိုင္းသက္ေသမ်ားကို မေလ့လာၾကပဲ တတ္သိနား လည္အရွ ည္ေတြးသူတို႔၏ သတိေပးစကားကို မနာခံ၊မလိုက္နာသူတို႔သာ အသိတရားကင္း စံုလံုးကန္းမ်ားသာ ျဖစ္၏။

တခ်ိန္တခါက ကမၻာမွာ ၁၀-ပံုပံုလွ်င္ ဗုဒၶဘာသာသည္ ၈-ပံုနီးပါးခန္႔ရွိခဲ့ၿပီး၊ ယခုမူေျပာင္းျပန္ ျဖစ္၍သြားေခ်၏။ ထိုသို႔ဗုဒၶဘာသာႏိုင္ငံမ်ား၀ါးမ်ိဳခံရျခင္းမွာ မူဆလင္ဘာသာ၏ဘာသာတရားကို သေဘာက်ႀကိဳက္ႏွစ္သက္၍ ဘာသာေျပာင္းျခင္းေၾကာင့္မဟုတ္ပဲ၊ အတင္းအဓမၼတိမ္းသြင္း ျခင္းေ ၾကာင့္ပင္ျဖစ္၏။ မူဆလင္မ်ားသည္ ခရစ္ယာန္ႏိုင္ငံတို႔အားမ၀ါးမ်ိဳႏိုင္ပဲ ဗုဒၶဘာသာႏိုင္ငံမ်ားကိုသာ ၀ါးမ်ိဳႏိုင္ၾကသည္မွာလည္း ဗုဒၶဘာသာတို႔၏ ခႏၱီတရားႏွင့္ ေပ်ာ့ညံ့ျခင္းကို မကြဲျပားျခင္း၊ ဗုဒၶတရား ေတာ္ႏွင့္အညီ အခ်င္းခ်င္းစည္းလံုးတိုင္ပင္ညီညႊတ္စြာ ဣႆာ၊မစၦရိယကင္းကင္းျဖင့္ မေနခဲ့ၾက၍ မူဆလင္တို႔၏ အလြယ္တကူ ေသြးခြဲ၀ါမ်ိဳးျခင္းကိုခံခဲ့ရျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ယခုအခ်ိန္တြင္လည္း မူဆလင္တို႔သည္ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးတို႔အားနည္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ေစာ္ကား အႏိုင္က်င့္ေနသည္မွာလည္း ေန႔စဥ္ေန႔တိုင္းလိုလိုပင္ျဖစ္၏။ မူဆလင္တို႔သည္ အမိျမန္မာျပည္အား ၀ါမ်ိဳရန္အတြက္အကြက္က်က်၊ အစီအစဥ္တက်လုပ္ေဆာင္ေနသည္မွာ ေသျခာေလ့လာၾကည့္သူ တိုင္းသိျမင္ႏိုင္ၾကမည္ျဖစ္ပါသည္။မူဆလင္တို႔သည္ အၾကမ္းဖက္ျခင္း၊တိုင္းရင္သူတို႔အား သိမ္းပိုက္ ယူျခင္းျဖင့္၀ါးမ်ိဳေနရံုမကပဲ၊ အတြင္းကလႈိက္စား၍ ၀ါးမ်ိဳးေနၿပီျဖစ္သည္။ အာဏာရွိပါတီမ်ား၊ ပါ၀ါရွိ ပါတီမ်ားတို႔အားအတြင္းလူအျဖစ္ပူကပ္၍ ေသြးခြဲေနၾကေပ၏။ သစ္ပင္တပင္တြင္ သစ္ရြက္သစ္ကိုင္း မ်ားတြင္က်ေရာက္ေနေသာ ပိုးပြားမ်ားကို အလြယ္တကူႏိွမ္ႏွင္းလို႔ရေပမဲ့လည္း ၊ အတြင္းအျမစ္ပိုင္း လူမျမင္ႏိုင္ရာေနရာတြင္ ပိုးက်ေနပါက သတိမထားၾကမိေတာ့ပဲ ေနာက္ဆံုး အပင္ဗုန္းဗုန္းလဲမွသာ သတိထားမိၾကေလ့ရွိပါသည္။ ထိုအတူမူဆလင္တို႔သည္ ယခုအခါ အတြင္းအျမစ္မ်ားမွ တြယ္ကပ္ လွ်က္ ၀ါးမ်ိဳဖ်က္ဆီးေနၾကေလၿပီ၊ ထိုအျမစ္ကိုဖ်က္ဆီးေနျခင္းသည္ အကိုင္း၊အရြက္ထက္ပို၍ အႏၱရာယ္မ်ားသလို၊ေတြ႔ျမင္ရန္၊ႏႈိမ္ႏွင္းရန္လည္း မ်ားစြာခက္ခဲလွပါသည့္၊ထို႔ေၾကာင့္ အဖ်က္ပိုးမ်ား အားမေကာင္းခင္ တရားဥပေဒႏွင့္အညီ ျပတ္ျပတ္သားသား ေပါင္းစုအားျဖင့္အျမစ္ျပတ္ေအာင္ ရွင္းလင္းဖယ္ရွားသင့္လွပါသည္။


(အမ်ိဳးဘာသာ၊သာသနာေတာ္အက်ိဳး၊သည္ပိုးႏိုင္သူမ်ားျဖစ္ႏိုင္ၾကပါေစ)

ဓမၼ၀ီရ အရွင္ေတဇနိယ
ဗုဒၶဂယာ၊အိႏၵိယ
Website;www.ashintejaniya.com

Read more »

သာသနာျပဳသည္ ဆိုရာ၀ယ္

ယေန႔ေခတ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဗုဒၶသာသနာေတာ္ေလာကတြင္ အေတြ႔ရအမ်ားဆံုး အသံုးျပဳအမ်ားဆံုး ေပၚျပဴလာအျဖစ္ဆံုး ေ၀ါဟာရစကားလံုးမွာ `သာသနာျပဳ´ ဆိုသည့္စကားလံုးပင္ျဖစ္ပါသည္။ယင္း`သာသနာျပဳ´ဆိုသည့္စကားလံုးကိုသံဃာေတာ္မ်ားေလာကတြင္သာမကပဲ လူပုဂၢိဳလ္မ်ားေလာက သီလရွင္ ဆရာႀကီး ဆရာေလးမ်ားေလာကႏွင့္ ေနာက္ဆံုး ေထရ၀ါဒသာသနာေတာ္၏ ခလုပ္ဆူေညွာင့္မ်ားျဖစ္ႀကတဲ့ ဓါတ္ဆရာ, နတ္ဆရာ , ၀ိဇၨာ, ဘိုးေတာ္မ်ားကပါ`သာသနာျပဳ´ဆိုသည့္အသံုးအႏႈန္းကိုေဖာေဖာသီသီအသံုးျပဳေနသည္ကိုေတြ႔ရွိရပါတယ္။

ကမၻာ့ဘာသာမ်ားျဖစ္ႀကတဲ့ ဟိႏၵဴ, ခရစ္ယာန္,ဂ်ိန္း, ရဟူဒီ,ဇိုရိုစတာ,အစၥလာမ္ အစရွိတဲ့ ဘာသာေတြမွာလည္း`သာသနာျပဳ´(missionary)ဆိုျပီးအသံုးျပဳေနႀကပါတယ္။ကမၻာ့ရဲ့အဦးဆံုးေသာ စံျပသာသနာျပဳပုဂၢဳိလ္ကို္ျပပါဆိုလွ်င္ေတာ့ ျမတ္ဗုဒၶကိုညႊန္ ျပရမွာပဲျဖစ္ပါတယ္။”အတၳာယ ဟိတာယ သုခါယ ေဒ၀မႏုႆာနံ ဗုဒၶါေလာေက ဥပၸဇၨတိ”ဆိုသည့္အတိုင္း လူေတြ,နတ္ေတြ,ျဗဟၼာေတြ သာမက တိရိစၧာေတြပါမက်န္ ေလာကသားအားလံုးတို႔ရဲ႕ ေလာကီ၊ေလာကုတၱရာ၊ မစၥဳပၸန္၊သံသရာ နွစ္ျဖာေသာ အက်ိဳးျဖစ္ေစရန္၊ အစီးအပြားျဖစ္ေစရန္ႏွင့္၊မ်က္ေမွာက္၊မ်က္ကြယ္ ခ်မ္သာခုခ အစစ္အမွန္ရေစရန္ ကိုယ္က်ိဳးမဖက္ သူ႕တပါးအက်ိဳးသက္သက္မွ်ပြင့္ေတာ္မူလာခဲ့ရတာပါ။
ျမတ္စြာဗုဒၶဟာမိမိတစ္ဦးတည္းအတြက္မွ်သာဆိုရင္ဘုရားျဖစ္ရန္အတြက္ေလးသေခ်ၤႏွင့္တစ္သိန္းေသာကပ္ကမၻာတိုင္ေအာင္ ေသြး ေခြ်း ဘ၀ေတြ အမ်ားႀကီးရင္း ဆင္းရဲဒုကၡခံကာ ပါရမီေတာ္ေတြ ျဖည့္က်င့္ဆည္းပူးစရာ မလိုပဲ သုေမဓာ ရွင္ရေသ့ဘ၀မွာပင္ ခ်မ္သာမႈအစစ္ နိဗၺာန္နန္းကို စံျမန္လိုက စံျမန္နိုင္ေပမည့္လည္း ေလာကသားအားလံုးကို ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ႏွင့္အတူ စာနာ သနားေတာ္မူတာေႀကာင့္ ေလာကသားအားလံုးအတြက္ အမ်ားအက်ိဳးသီးသန္႔မွ်နွင့္ သာမာန္သူတို႔ မႀကံစည္၀ံ့နိုင္ေလာက္ေအာင္ ဘုရားျဖစ္ေႀကာင္းပါရမီေတာ္ေတြကို ပရဟိတ သက္သက္ ျဖည့္က်င့္ေတာ္မူခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

ျမတ္စြာဗုဒၶ၏ သာသနာျပဳလမ္းခရီးသည္ ပန္းခင္းေသာလမ္းခ်ည္းသာမဟုတ္ေပ ႀကမ္းတမ္းေသာ ခရီးႀကမ္းကိုလည္း ဇြဲမေလွ်ာ့တမ္း ႀကိဳးစားပန္းစာ မေနမနား ေလာကသားမ်ားအတြက္ တစ္ေန႔လွ်င္ ႏွစ္နာရီမ်ွသာ အနားယူေတာ္မူ၍ က်န္သည္အခ်ိန္မ်ားစြာ
တို႔အား ေလာကေကာင္က်ိဳးေဆာင္ရြက္ျခင္း တနည္း ဆိုရေသာ္ သာသနာျပဳျခင္းျဖင့္သာလ်ွင္ တန္ဘိုးရွိစြာအခ်ိန္ကိုကုန္လြန္ေစေတာ္မူပါသည္။ျမတ္စြာဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္ဟာေလာကဘံုးသားသတၱ၀ါမ်ားအက်ိဳးျဖစ္ထြန္းမည္ဆိုလွ်င္နတ္ျပည္ကိုႀကြေရာက္ကာသာသနာျပဳတရားေဟာႀကားသလို `ဇမၺဳကတကၠတြန္း´၏ မစင္ေတာ ကိုပင္ ႀကြေရာက္ကာ သာနာျပဳခဲ့ေပသည္။ထိုအခ်က္ကို မိမိတို႔ေခတ္ ရဟန္းသံဃာေတာ္တို႕အေနႏွင့္ မ်ားစြာ အတုယူသင့္လွပါသည္။

မိမိတို႔ရဟန္းေလာကတြင္ အခ်ိဳ႕ေသာရဟန္းေတာ္တို႕သည္ ေက်ာ္ႀကားေလေလ ေအာင္ျမင္ေလေလ အရွိန္အ၀ါႀကီးထြားေလေလ အလုပ္ လုပ္ခ်င္စိတ္ သာသနာျပဳခ်င္စိတ္ မရွိျဖစ္ကာ ထိုေအာင္ျမင္ေက်ာ္ႀကားမႈကို အမ်ားအတြက္ သာသနာအတြက္ အသံုးမခ်ပဲ မိမိတစ္ဦးတည္းအတြက္သာ အသံုခ်ေနႀကေပသည္။မိမိေအာင္ျမင္ရန္ႀကိဳးစားလာခဲ့သမ်ွသည္ အမ်ိဳး ဘာသာ သာသနာေတာ္အတြက္မဟုတ္ပဲ မိမိတစ္ဦးတည္းအတြက္အဆင္ေျပ ခ်မ္းသာစြာ ေနထိုင္ႏိုင္ရန္အတြက္သာႀကိဳးစားခဲ့သလိုျဖစ္ေနႀကပါတယ္။ဒကာဒကာမမ်ား၏ေထာက္ပန္႔မႈမ်ားျဖင့္ႀကိဳးစားခဲ့လို႕ေအာင္ျမင္မႈကို ရရွိသည့္အခါ မိမိမွာ ျပဳလုပ္စရာမရွိေတာ့ဟုထင္မွတ္ကာ အလုပ္မလုပ္ေအးေဆးစြာ ေနထိုင္ေတာ္မူႀကပါတယ္။ ႀကိဳးစားမႈမွာအက်ိဳးမမ်ားပဲအခ်ီနွီသာျခင္ရပါေတာ့တယ္။မိမိလိုခ်င္သည့္ေအာင္ျမင္မႈကိုရရွိျပီးဆံုးျခင္းသည္ပင္မိမိလုပ္လုပ္ေဆာင္ရမည့္ လုပ္ေဆာင္သင့္သည့္ တာ၀န္ကို စတင္၍ ထမ္းေဆာင္လုပ္ေဆာင္ရျခင္း၏ အစသာျဖစ္သင့္္ပါသည္”။ ဆင္းရဲႀကီးစြာျဖင့္သင္ႀကားေလ့လာလို႕ဓမၼာစရိယ,ဘီေအ,အမ္ေအ,ေဒါက္တာအစရွိသည့္မိမိေမွ်ာ္မွန္းသည့္ေအာင္ျမင္မႈကိုရရွိလာေသာအခါ ထိုသင္ႀကားတတ္ေျမာက္သည့္ ပညာကို ျပန္လည္ အသံုခ် အလုပ္လုပ္ရေတာ့မည့္အခ်ိန္တြင္ အလုပ္မလုပ္မလုပ္ေတာ့ပဲ ရဟန္းကိစၥျပီးသြားသည့္နွယ္ အျငိမ္းစာ ယူေနႀကျခင္းသည္ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာေတာ္ႀကီးအတြက္မ်ားစြာနစ္နာလွပါတယ္။ အမွန္တကယ္က ေအာင္ျမင္မႈကို လက္ကိုင္ ျပဳ၍ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာေတာ္အတြက္ တတ္စြမ္းႏိုင္သမွ်ႀကိဳးစား ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ ရြက္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ျမတ္စြာဗုဒၶသည္ ေလာကီမ်က္စိႏွင့္ႀကည့္မည္ဆိုပါက အမ်ိဳးေလးပါတို႔တြင္ အျမင့္မားဆံုးျဖစ္သည့္ ခတၱိယ ႏြယ္ဖြား စႀကာမင္းေလာင္းလ်ာျဖစ္ပါတယ္။စႀကာမင္းဆိုသည္မွာ ေလာကလူ႕ဌာနတြင္အဆင့္အျမင့္ဆံုးေသာအဆင့္ပင္ျဖစ္ပါတယ္။ ေလာကုတၱရာမ်က္စိျဖင့္ႀကည့္
ျဖင့္ႀကည့္ပါကလည္း ေလာကသံုးပါးတြင္ အတုမရွိသည့္ သဗၺညဳဥာဏ္ရွင္ ဘုရားစင္စစ္ျဖစ္ေတာ္မူသာေႀကာင့္ လူ,နတ္,ျဗဟၼာ, သတၱ၀ါ ဟူသမွ်အနႏၱတို႕တြင့္ အျမင့္ျမတ္ေသာ အဆင့္ပင္ပင္ပါသည္။
ထိုကဲ့သို႕ ေကာကီ ေလာကုတ္ နွစ္ျဖာျပည့္စံု အျမတ္ဆံုးပင္ျဖစ္ပါေသာ္လည္း ဘုရားရွင္သည္ ေအးေအးေဆးေဆး ေနေတာ္မမူပဲ ေလာကသားတို႔ရဲ့ ပစၥဳပၸန္,တမလြန္ ႏွစ္တန္ေသာ အက်ိဳး,အစီးအပြား, ခ်မ္သာျခင္းတို႔အတြက္ ကမၻာေပၚတြင္ အလုပ္လုပ္ဆံုးဟု ဆိုရေလာက္ေအာင္ပင္ မိမိအက်ိဳးမဖက္ သူတပါးေကာင္းက်ိဳးသက္သက္မွ်ျဖင့္ မေနမနား ႀကိဳးစားကာ သာသနာျပဳေတာ္မူခဲ့ပါသည္။မိမိတို႔ ရဟန္းေတာ္မ်ားအေနနဲ႔ ဘုရားရွင္၏ တပည့္သာ၀က မ်ားပီသစြာ အမ်ားအက်ိဳး ရြက္သည္ပိုး၍ သာသနာျပဳရန္ အလြန္ပင္လိုအပ္လွပါသည္။

ယေန႔မိမိတို႕ျမန္မာနိုင္ေတာ္ရွိ ရဟန္း သံဃာေတာ္တို႕သည္ ေရွ႕ယခင္ေခတ္အခါက ရဟန္းသံဃာေတာ္မ်ားနွင့္နိႈင္းယွဥ္ႀကည့္မည္ဆိုပါကအလုပ္လုပ္ႀကေသာ(တနည္း) သာသနာ ျပဳရဟန္းေတာ္မ်ားမ်ားစြာအားနည္းေနေသးသည္ကိုေတြ႕ရွိရပါသည္။အေရအတြက္တိုးပြားလာေသာ္လည္း၏သာသနာျပဳလိုသည့္အရည္အေသြးအရည့္အခ်င္းသာသနာျပဳစိတ္ဓါတ္မ်ားမွာထိုးက်လို႕ေနပါသည္။ေရွ႕ေခတ္အခါကဗန္ေမာ္ဆရာေတာ္၊ငါးခံုဆရာေတာ္၊ဆရာေတာ္ဦးဗုဒ္တုိ႔သာမကလယ္တီဆရာေတာ္မဟာစည္ဆရာေတာ္၊မိုးကုတ္ဆရာေတာ္၊မဟာဂႏၶာရံုဆရာေတာ္ႏွင့္ကမၻာ့သာသနာျပဳဆရာေတာ္မ်ားျဖစ္ႀကတဲ့ဆရာေတာ္ဦးအာဒိစၥ၊ဆရာေတာ္ ဦးေသ႒ိလတို႕ကဲ့သို့သာသနာ ျပဳအာဇာနည္မ်ားမ်ားစြာေပၚထြန္းခဲ့ပါသည္။ဒီဘက္ပိုင္းေခတ္မွာေတာ့ အျမင္က်ယ္ႀကေသာ အလုပ္လုပ္ခ်င္ႀကေသာ ရဟန္းပ်ိဳးေလးမ်ား တစ္စတစ္စ မ်ားျပားလာတာကို ၀မ္းသာဖြယ္ရာ ေတြ႕ျမင္ရ၍ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာေတာ္အတြက္ မ်ားစြာ အားျဖစ္ရပါတယ္။

ေထရ၀ါဒ ငါးႏိုင္ငံထဲတြင္ အင္အားနည္းပါးႀကေသာ လာအို၊ကေမၺာဒီးယား တို႕ကိုခ်န္ထား၍ ထိပ္ပိုင္း သံုးႏိုင္ျဖစ္တဲ့ ျမန္မာ၊ သီရိလကၤာ၊ ထိုင္း ႏိုင္ငံတို႔တြင္ သီရိလကၤာႏိုင္ငံသည္ သံဃာေတာ္ဦးေရ သံုးေသာင္း၀န္းက်င္သာ ရွိပါသည္၊ ထိုင္ႏိုင္ငံကေတာ့ တစ္သိန္းခြဲ ႏွစ္သိန္း၀န္းက်င္ရွိျပီး မိမိတို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကေတာ့ သံဃာေတာ္ဦးေရ ေလးသိန္းေက်ာ္ ငါးသိန္း၀န္းက်င္အထိရွိပါတယ္။ဒါေပမဲ့ကမၻာကိုေထရ၀ါဒသာသနာျပန္႔ပြားေအာင္သာသာနာျပဳႏိုင္တာကေတာ့သံဃာအနည္းဆံုးျဖစ္တဲ့သီရိလကၤာကနံပါတ္တစ္ျဖစ္ၿပီး၊ထိုင္းႏိုင္ငံက ဒုတိယျဖစ္ ကာ၊ေနာက္ဆံုးကေတာ့မိမိတို႕ႏိုင္ငံပဲျဖစ္ပါတယ္။ကေမၺာဒီးယားႏိုင္ငံကေတာင္ျမန္မာႏိုင္ငံကိုမေက်ာ္ပဲသာေနမယ္တန္းတူလိုက္၍ သာသနာျပဳႏိုင္ႀကပါသည္။

ထိုကဲသို႔မိမိတို႔ေနာက္ေကာက္က်ေနတာဟာျမန္မာ့ရဟန္းေတာ္ေတြညံ့ႀကလို႕ မဟုတ္ပါဘူးေထရ၀ါဒငါးႏိုင္ငံတြင္ မိမိတို႔ ျမန္မာရဟန္းေတာ္မ်ားသည္ ပရိယတၱိစာေပ အႏိုင္နင္းဆံုးအတတ္ေျမာက္ဆံုးအေတာ္ဆံုးပင္ျဖစ္ပါသည္။ထိုသို႕ပရိယတ္စာေပတြင္အေတာ္ဆံုးျဖစ္ေပမည့္လည္းအဂၤလိပ္စာအစရွိသည့္ဘာသႏၱရကမၻာသံုးစာေပမ်ား မတတ္ေျမာက္ႀကျခင္းႏွင့္ ျပင္ပဗဟုသုတအားနည္းျခင္း ေႀကာင့္ ယခုကဲ့သို႕ေနာက္ေကာက္က် က်န္ရစ္ခဲ့ျခင္းပင္ျဖစ္ပါသည္။
ျမတ္စြာဘုရားရွင္၏ တရားေတာ္မ်ားသည္ သစ္လြင္ေခတ္မွီ၍ ေနပါေသာ္လည္း မိမိတို႔ႏိုင္ငံရွိ ထိပ္ပိုင္းသံဃာေတာ္မ်ား၏ ေခတ္ေနာက္က်မႈ အျမင္မက်ယ္မႈ ေရွ႕ရိုးဆန္မႈတို႕ ေခတ္ႏွင့္အညီ မေျပာင္လဲႏိုင္မႈမ်ားေႀကာင့္သာ ယခုကဲ့သို႕ ျဖစ္ေနျဖင့္ဟုဆိုလွ်င္ မွားမည္မဟုတ္ေပ။ ယခုအခါ ဗုဒၶဘာသာ ဆိုင္ရာ တကၠသိုလ္မ်ား ေပၚေပါက္လာသျဖင့္အနည္းငယ္သာသနာျပဳလာႏိုင္သည္ ကို၀မ္းေျမာက္ဖြယ္ရာေတြ႔ရွိရပါတယ္။ဒါေပမဲ့လည္းသံဃာေတာ္မ်ား၏ အေရအတြက္နွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက တကၠသိုလ္အေရအတြက္သည္ အရမ္းပဲနည္းပါးေနပါေသးသည္ ။ပရိယတၱိစာသင္ တိုက္မ်ားမ်ားျပားလာ၍သာ ေတာ္ေသးပါတယ္။

ဒကာ ဒကာမတို႕ကလဲ တကယ္ဆင္းရဲ ႏြမ္းပါးႀကသည့္ ပရိယတၱိ၀န္ေဆာင္ စာသင္ တိုက္ေတြကို မ်ားစြာေထာက္ပန္႔လႈဒါန္းသင့္လွပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ကမၼ႒ာန္းရိပ္သာမ်ားတြင္ ေပါမ်ား ပိုလွ်ံသေလာက္ စာသင္တိုက္ သံဃာေတာ္တို႔မွာ ဆင္းရဲခ်ိဳ႔တဲ့ေနပါတယ္။ဒါေႀကာင့္ သာသနာ့ရဲ႕ အေျခခံအုပ္ျမစ္ျဖစ္တဲ့ ပရိယတၱိစာသင္တိုက္မ်ားကို အရွည္တည္တံ့ သာသာနာျပဳ ႏိုင္ေစရန္ လႈဒါန္းေထာက္ပန္႔ ႀကဘို႕ အလြန္ပင္ လိုအပ္လွပါသည္။
ပရိယတၱိစာသင္တိုက္မ်ားကိုေလ့လာႀကည့္ပါကသာသနာေတာ္ႀကီးအတြက္ အက်ိဳးမ်ား သည္မွာမွန္ေသာ္လည္း ဒကာ ဒကာမတို႕အား ပရိယတၱိပညာမေပနိုင္သာေႀကာင့္ သံဃာေတာ္မ်ားအတြက္ သီးသန္႕ သာသာနာျပဳ႒ာနလိုသာျဖစ္ေနပါတယ္။

မိမိစာေပသင္ေနရာ သိရိလကၤာႏိုင္ငံတြင္ သံဃာေတာ္မ်ားအတြက္သာမကပဲ လူပပုဂၢိဳလ္မ်ားအတြက္ပါ ` အာနႏၵာေကာလိပ္´ `ဗုဒၶဘာသာအမ်ိဳးသမီးေကာလိပ္´စသည့္ျဖင့္ဖြင့္လွစ္ထားေပးသည့္အျပင္ တကၠသိုလ္တိုင္းတြင္လည္း`ဗုဒၶဘာသာေလ့လာေရး႒န´ဆိုျပီးထားရွိေပးပါတယ္။
တကၠသိုလ္အဆင့္ မေရာက္ခင္ မူႀကိဳ၊ မူလ၊အလယ္၊အထက္တန္းမ်ားတြင္လည္း ဗုဒၶဘာသာတရားေတာ္မ်ားကို ျပ႒ာန္းျပီး မျဖစ္မေနသင္ႀကားေပးပါသည္။ထိုင္အျပင္ တနဂၤေႏြ ေက်ာင္းပိတ္ရက္မ်ားတြင္လည္း ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ားတြင္ ဓမၼစကူ(လ္)သင္တန္းဆိုျပီး အစိုးရေက်ာင္းတက္သူတိုင္း အတက္မေနရ တက္ႀကရပါတယ္။ထို့ေႀကာင့္ သီရိလကၤာႏိုင္ငံသားတို႕သည္ ဆင္းရဲသားကအစ ဟသမၼတအဆံုး ျပည္သူအားလံုးတို႕ဟာ ဘုန္ေတာ္ႀကီးေက်ာင္းထြက္ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းသား ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းသူမ်ားျဖစ္ႀကသာေႀကာင့္ ရဟန္းသံဃာေတာ္မ်ားအားေလးစားသည္၊တန္ဖိုးထားသည္။သမၼတသည္ မည့္သည့္အလုပ္ပဲ လုပ္လုပ္ အေရးႀကီးသည့္အလုပ္မ်ားတြင္ သံဃာေတာ္တို႕၏ အႀကံဥာဏ္ၾသ၀ါဒကိုခံယူႀကရ၏ သံဃာေတာ္မ်ား သေဘာတူညီခ်က္မပါပဲ မည့္သည့္ဆံုးျဖတ္ခ်က္ မည့္သည့္လုပ္ငန္းမွ အခ်မွတ္ မလုပ္ေဆာင္ေပပါလီမာန္အမတ္အျဖစ္ရဟန္းေတာ္မ်ားကိုတင္ေျမာက္ပင္ထားပါေသး၏။

ရဟန္းေတာ္တို႕သည္ သာသနာျပဳလုပ္ငန္းမ်ား ႏိုင္ငံေတာ္၏ ပညာေရး၊က်မၼာေရး စသည္တို႔ကိုေကာင္းစြာလမ္းညႊန္ဆံုမႏိုင္ႀကေသာေႀကာင္ ျပည္သူ ျပည္သားတိုု႕သည္ ရဟန္းသံဃာေတာ္တို႕၏တန္းဘိုးကိုနာလည္းျပီးတန္ဘိုးထားေလးစားတတ္ လာႀကပါတယ္။ ဒကာဒကာမတို႕သည္ဘာသာေရးအေျခခံရွိထားျပီးျဖစ္သည့္အတြက္မိမိဘာသာရဲ႕ တန္ဘိုးကို သိရွိနားလည္သြားသည့္အတြက္ေႀကာင့္ဘာသာေျပာင္သြားတာဆိုတာမရွိသေလာက္ ရွားသြားပါ တယ္။ထို႔သီရိလကၤာႏိုင္ငံကဲ့သို႔မိမိတို႔ႏိုင္ငံတြင္လည္းအတန္းေက်ာင္မ်ားစြာ ဗုဒၶစာေပ မ်ားကို ျပ႒ာန္ေပးႏိုင္ရန္အစိုုးရတာ၀န္ရွိသူမ်ားႏွင့္ဆရာေတာ္သံဃာေတာ္အရွင္ျမတ္မ်ားအေန ျဖင့္ႀကိဳး စားေဆာင္ရြက္သင့္ပါသည္။

သီရိလကၤာသံဃာေတာ္အရွင္သူျမတ္အမ်ားစုဟာမူလတန္း၊အလယ္တန္း အထက္တန္းနွင့္ တကၠသိုလ္မ်ားမွာ ေက်ာင္းဆရာမ်ားအျဖစ္ အလုပ္လုပ္ျပီး သာသနာျပဳေနႀကပါတယ္။ တနည္းဆိုရေတာ္ဘာသာေရးတစ္ခုတည္းသာမကပညားေရးအခန္းက႑မွာဦးေဆာင္ျပဳ၍သာသနာျပဳေနႀကျခင္းျဖစ္ပါသည္၊”ေလာကတၳစရိယညာတတၳစရိယ’’ဆိုသည့္အတိုင္း မိမိရဲ့လူမ်ိဳးတိုးတက္ေအာင္ စီးပြားေရး၊လူမႈေရးဘာသာေရး ကိုလမ္းျပေပးတာဟာလည္း ဘုရားရဲ႔ အလိုေတာ္က် သာသနာျပဳေနႀကျခင္းပင္ျဖစ္ပါတယ္။

ဗုဒၶသာသာနာေတာ္ႀကီးျပန္႔ပြားဘို႔ရန္အတြက္သံဃာေတာ္အရွင္ျမတ္တို႕အေပၚတြင္သာတာ၀န္္ရွိမွီတည္ေနတာမဟုတ္ပဲတိုင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္မင္လုပ္သည့္အစိုးရတာ၀န္ရွိသူမ်ားအေပၚ၌လည္းအမ်ားႀကီးမွီတည္ေနပါသည္။အိႏၵိယႏိုင္ငံ၏သာသနာေတာ္သမိုင္းကို ေလ့လာအကဲခတ္ ႀကည့္မည္ဆိုပါကေတြ႔ရွိသိျမင္ႏိုင္ပါတယ္။အာဏာပိုင္အစိုးရမင္းသည္ဗုဒၶဘာသာကို ၾကည္ညိဳေ သာသာသနာျပဳမင္းျဖစ္ပါကသာသနာေတာ္ေနလိုလလိုတိုးတက္စည္ပင္ျပန္႔ပြာ၍အာဏာ ပိုင္အ စိုးရမင္းသည္တျခားဘာသာျခားျဖစ္ေနပါကသာသာနာေတာ္ဆုတ္ယုတ္သြားသည္ကို ေတြ႔ရွိရ မွာျဖစ္ပါသည္။အာဏာပိုင္အစိုးရမင္းသည္ ဘာသာျခားျဖစ္ေသာေႀကာင့္ ဗုဒၶသာသာနာေတာ္ကို နွိပ္ကြပ္ခဲ့ေသာ္လည္း အိႏၵိယေျမမွ ဗုဒၶသာသနာေတာ္ႀကီးသည္ လံုး၀ေပ်ာက္ကြယ္မခဲ့ေပ အဘယ့္ေႀကာင့္ဆိုေသာ္ ထိုေခတ္အခါက အိႏၵိျပည္၏ ပညာေရးမွာ ဗုဒၶဘာသာရဟန္းသံဃာမ်ား၏ လက္ထဲတြင္ရွိေနေသာေႀကာင့္ပင္ျဖစ္၏၊ အိႏၵိိယႏိုင္ငံ၏ သာသာကြယ္ေႀကာင္း အဓိကအေႀကာင္းအရင္းအရင္းမွာ ရဟန္းသံဃာေတာ္တို႕သည္ သာသာနာျပဳ လုပ္ငန္းမ်ားကိုမလုပ္ေဆာင္ေတာ့ပဲ လာဘ္လာဘ ေနာက္ကိုလိုက္ျပီး ဓါတ္ နတ္စသည့္္ေတြကို ၀ိဇၨာအတတ္,ေမွာ္အတတ္မ်ားကို လိုက္စားလာျခင္ႏွင့္ မူဆလင္တို႔၏ ဗုဒၶဘာသာရဟန္းေတာ္မ်ားႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာင္တို႔အား ရက္စက္စြာ သတ္ျဖတ္မႈေႀကာင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံအတြင္းဗုဒၶသာသာနာေတာ္အျမစ္ျပတ္ဆုတ္ယုတ္သြားျခင္းပင္ျဖစ္ပါသည္။

ထို႕ေႀကာင့္သာသာနာေတာ္ႀကီးတိုးတက္စည္ပင္ျပန္႕ပြားရန္အတြက္ရဟန္းသံဃာေတာ္မ်ား၏သာသနာျပဳအခန္းက႑အေရးပါသကဲ့သိုတိုင္ျပည္အုပ္ခ်ဳပ္သူတို႕၏အေထာက္အပန္႔ခ်ီးေျမာက္မႈလည္းမ်ားစြာအေရးပါလွပါသည္။ဆရာ,ဒကာလက္တြဲ၍အမ်ိဳး,ဘာသာ,သာသာနာေတာ္အက်ိဳးအတြက္ လက္တြဲေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ရာ အလြန္အေရးႀကီးလွပါေပသည္။
အခ်ိဳ႕ေသာရဟန္းေတာ္တို႕သည္သာသနာျပဳလုပ္ငန္းမ်ားအားလုပ္ေဆာင္ခ်င္ေပမည့္လည္းအခြင့္မသာေသာေႀကာင့္အခ်ိန္တန္ဘိုးရွိသည့္အခ်ိန္မ်ားႏွင့္ ႀကိဳးစားရွာေဖြသင္ႀကား ထားေသာ အရည္အခ်င္း၊ပညာရပ္တို႔သည္ အလဟႆျဖစ္သြားႀကပါသည္။ ထို႕ေႀကာင့္ ပညာျပည့္၀ႀကေသာ ရဟန္းေတာ္တို႔အား သာသာနာျပဳႏိုင္ေစရန္အတြက္ သံဃာ့ဘက္မွ တာ၀န္ရွိဆရာေတာ္ မ်ားႏွင့္အစိုးရဘက္မွ တာ၀န္ရွိ ဒကာတို႔အေနနဲ႔ သံဃာေတာ္မ်ား သာသနာျပဳႏိုင္ေရးအတြက္ သာသနာျပဳအခြင့္အလမ္းမ်ားကို ဖန္တီးေပးသင့္လွပါသည္။ ထိုကဲ့သို႔ သာသနာျပဳအခြင့္အလမ္းမ်ား ဖန္တီးေပးပါက အလုပ္မလုပ္ခ်င္ေသာ ရဟန္းေတာ္တို႔သည္လည္း ထိုသာသနာျပဳလုပ္ငန္းမ်ားကိုလုပ္ရင္လုပ္ရင္းျဖင့္ပင္လုပ္ငန္းမွာေပ်ာ္ေမြ႔သြားျပီးဘာသာ၊ သာ သနာ နွင့္ႏိုင္ငံေတာ္အတြက္ပါမ်ားစြာအေထာက္အကူျဖစ္ေစမွာျဖစ္ပါတယ္။

ထိုကဲ႔သို႕သာသနာျပဳအခြင့္အလမ္းမ်ားဖန္တီးရာတြင္စာခ်ဘက္အားသန္သည့္ အရွင္ျမတ္ တို႔ကို စာခ်ေစျခင္း၊တရားေဟာ တရားျပ အားသန္သည့္အရွင္တို႔အား တရားေဟာ တရားျပေစျခင္းအျပင္ တျခားေသာ ပရဟိတ က်မၼာေရး၊ပညာေရးစသည့္ျဖင့္အားသန္သည့္ သံဃာေတာ္တို႕ကိုလည္း အားသန္ရာကိုျပဳလုပ္သာသနာျ့ပဳအခြင့့္္အလမ္းကို ဖန္းတီးေပးသင့္ပါ သည္။ထိုကဲ့သို႔ျပဳလုပ္မေပးႀကသျဖင့္ျမန္မာႏိုင္ငံဗုဒၶသာသနာေတာ္တြင္ သံဃာေတာ္ဦး ေရမ်ားသေလာက္ ခရီးမတြင္ျဖစ္ေနျခင္းမွာ ၎အခ်က္သည္လည္း အဓိကက်ေနပါသည္။ ထိုကဲ႔သို႔ ဖန္တီးေပးျခင္းျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္တြင္လည္း ၀န္းထမ္းအေရးအတြက္ႏွင့္ ထိုထမ္းတို႕အားေပးရသည့္အခေႀကးေငြမ်ားသက္သာလာမည့္အျပင္ထို၀န္ထမ္းတို႕အား အျခား ေသာအပ္အပ္ေသာေနရာမ်ားအားခန္႔ထားပါကတိုင္းျပည္အတြက္မ်ားစြာအက်ိဳးျပဳမည္မွာဧကန္မုခ်ပင္ျဖစ္ပါသည္။

သီလ၊သမာဓိ၊ပညာႏွင့္ျပည့္စံုေသာ သံဃာေတာ္အရွင္မ်ားသည္ မိမိတို႔ႏိုင္ငံ၀ယ္ ေရတြက္လို႔မရႏိုင္ေအာင္မ်ားျပားပါေသာ္လည္း ထိုကဲ့သို႔ သာသနာျပဳအခြင့္အလမ္းမရွိႀကသျဖင့္ လုပ္ခ်င္သေလာက္ လုပ္သင့္သေလာက္ အမ်ိဳးဘာသာ,သာသနာေတာ္အတြက္ မလုပ္လိုက္ရပဲ ဘ၀နိဂံုးခ်ဳပ္သြားႀကသည္မွာ သာသာနာႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္အတြက္ မ်ားစြာနစ္နာလွပါသည္။

ေနာင္ေတာ္ေက်ာင္းထိုင္၊ေက်ာင္းပိုင္ ဆရာေတာ္မ်ားအေနႏွင့္လည္း မိမိတို႕၏ ေက်ာင္းတိုက္ကို တပ္မက္မေနပဲ ညီေတာ္သံဃာေတာ္မ်ားအား မွ်ေ၀၍ အတူတကြ သာသနာျပဳလုပ္ငန္းကို ညီညြတ္စြာျပဳလုပ္ေဆာင္ရြက္သည့္ပါသည္။ရန္ကုန္ မႏၱေလး အစရွိသည့္ ေက်ာင္တိုက္မ်ားတြင္ နာမည္ႀကီးစာသင္တိုက္ႀကီးမ်ားမွလြဲ၍ ေက်ာင္းတိုက္အေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ သံဃာေတာ္မ်ားအားလက္မခံပဲ မိမိတို႔ႏွင့္ေဆြမ်ိဳးနီးစပ္သည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအားသာလွ်င္ လက္ခံထားႀကပါသည္။သင္တန္းတက္၊ေစ်း၀ယ္၊ ေဆးရံုးတက္ စသည္ျဖင့္ လာေရာက္ႀကသည့္ ဧည့္သည္မ်ားအားလက္ခံျပီး ထိုဧည့္သည္မ်ားမွ တည္းခိုးခအျဖစ္ လႈဒါန္းသည့္ လာတ္လာဘကို မက္ေမာတြယ္တာေနႀကပါသည္။ထိုဧည့္သည္မ်ားကို လက္မခံရဟု ဆိုလိုျခင္းမဟုတ္ပါ။နယ္ေ၀းမွ ေစး၀ယ္ျခင္း၊ေဆးကုျခင္းစေသာအေၾကာင္းႀကီးငယ္ျဖင့္ၿမိဳ႕သို႔ေရာက္လာသူမ်ားမွအေျခအေနအရတည္ခိုးရန္ ေနရာ အခက္ေတြ႔သည့္အခါတြင္ ဘုန္ေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ားအား တည္းခိုးရမွာပင္ျဖစ္ပါသည္။ထိုကဲ့သို႔ ေဆးကျုခင္းစသည့္ တစ္ခဏတာတည္းခိုေနျခင္းမ်ိဳးမဟုတ္ပဲ အစဥ္ထာ၀ရ အိမ္ကဲ့သို႔ေနထိုင္ေနႀကသည္မွာ လံုး၀မသင့္ေလွ်ာ္ေပ။

မိမိသည္ ဗုဒၶတကၠသိုလ္(ရန္ကုန္)သို႔ တက္ေရာက္ပညာသင္ယူရန္အတြက္ ရန္ကုန္ျမိဳ႕တြင္ ကားျဖင့္လွည့္လည္၍ ေက်ာင္းမ်ားလိုက္ေလွ်ာက္ဖူးပါသည္၊ ေက်ာင္းေပါင္ ၂၀-ေက်ာ္သာေလွ်ာက္လိုက္ရတယ္ တစ္ေက်ာင္းမွလက္မခံေပ “ငါတို႔ေက်ာင္းက ေနရာလြတ္မရွိေတာ့’’ဟုသာေျပာႀကပါတယ္။ေနရာလြတ္မရွိဟုသာလို႔သာေျပာတယ္ေက်ာင္းတိုက္တစ္တိုက္လံုးမွ သံဃာ ၅-ပါးပင္မျပည့္ႀကပါ ထိုရွိသည့္သံဃာမ်ားမွာလည္း ေက်ာင္းထိုင္ဆရာေတာ္ႏွင့္ေဆြမ်ိဳးနီးစပ္ေတာ္သူမ်ားသာျဖစ္ႀကပါသည္ ။ျမတ္စြာဘုရားရွင္သည္ မိမိ၏သားေတာ္အရွင္ရာဟုလာ၊ညီေတာ္အရွင္အာနႏၵာႏွင္တျခားေသာ ေဆြေတာ္မ်ိဳးေတာ္တို႔အား လက္၀ဲရံ၊လက္ယာရံ စသည့္ မဟာသာ၀က အဂၢသာ၀ကစသည့္ ရာထူးမ်ားမေပးပဲ အမွန္တကယ္ အရည္းအခ်င္ႏွင့္ျပည့္စံု၍ သာသနာျပဳႏိုင္ႀကမည့္ အရွင္သာရိပုတၱရာ အရွင္ေမာဂၢလာန္ စသည့္သာ၀ကတို႔အားသာလွ်င္ လက္ယာရံ၊လက္၀ဲရံစသည့္တို႔ကိုေပးေတာ္မူထားသည္ကိုေ ထာက္ဆ၍ဘုရားရွင္၏တပည့္သားပီသစြာျဖင့္ဘုရားရွင္ကဲ့သို႔ သာသနာျပဳႏိုင္သည့္ အရည္အခ်င္းႏွင့္စိတ္ထားရွိႀကသည့္ သံဃာေတာ္မ်ားအားသာေနရာေပးသင့္ပါတယ္။ ထိုေက်ာင္တိုက္မ်ားသည္သံဃာမရွိေပမည့္လည္း လူပဂၢိဳလ္မ်ားကေတာ့ မနည္းလွေပ တခ်ိဳ႕ဆိုလွ်င္အိမ္ေထာင္သားေမြးပင္ျပဳလုပ္ေနႀကပါသည္။

ထိုကဲ့သို႔အျဖစ္မ်ိဳးမိမိတစ္ပါးတည္ းေတြ႔ႀကံဳရသည္မဟုတ္ေပမိမိသူငယ္ခ်င္း သံဃာေတာ္မ်ားလည္း ေက်ာင္ေနရာ အခက္အ ခဲေတြ႔ႀကံဳရေႀကာင္းသိရွိပါသည္။ တခ်ိဳ႕ သံဃာေတာ္မ်ားဆိုလွ်င္ သာသနာစိတ္ စာစိတ္ရွိပါလွ်က္ ေနထိုင္စရာေက်ာင္းရွာမရေသာ ေႀကာင့္ေတာရပ္ရြာသို႔ျပန္သြားရျပီး ပညာသင္ရန္အခြင့္အလမ္ းမ်ားဆံုးရံႈးသြားသည့္အတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္ သာသာနာေတာ္အတြက္ မ်ားစြာနစ္နာလွပါတယ္။
ထို႔ေႀကာင့့္ေက်ာင္းထိုင္၊ေက်ာင္ပိုင္ဆရာေတာ္မ်ားအေနႏွင့္ဘာသာစိတ္ သာသာနာစိတ္ ေလးထားၿပီးပညာသင္ညိီေတာ္သံဃာေတာ္တို႔အား မိမိေက်ာင္းတိုက္တြင္လက္ခံျပီး ေပ်ာ္ရႊင္စည္းလံုးစြာႏွင့္လက္တြဲကာ သာသနာျပဳသင္လွပါသည္။

ေက်းလက္ေဒသတို႔တြင္လည္းသာာသနာျပဳလုပ္ငန္းမ်ားမွာလြန္စြာအားနည္းသြားသည္ကိုေတြ႔ရွိရပါသည္။ မိမိတို႔ငယ္စဥ္အခါက ေက်းရြာဘုန္းေတာ္ႀကီးတစ္ေက်ာင္လွ်င္ ကိုရင္ေက်ာင္းသာ တစ္ရာေက်ာ္အနည္းဆံုးရွိပါေသာ္လည္း ယခုအခ်ိန္တြင္မူ ဆြမ္းခံျခင္းစသည့္ ေ၀ယ်ာ၀စၥမ်ားျပဳလုပ္ေပးမည့္ ေက်ာင္းသား သံုးေလးေယာက္ကိုပင္ မနည္းေခ်ာ့ေမြးထားေနရပါသည္။ ေက်ာင္တြင္ ေက်ာင္သားမရွိက ကိုရင္လည္းမရွိႏိုင္ေပ ကိုရင္မရွိလွ်င္ ရဟန္းသံဃာမ်ားမွာ ဘယ္လို႔မွ မရွိႏိုင္ေတာ့ပါ။ ေနာင္ႏွစ္ေပါင္းတစ္ရာအတြင္း သာသာနာ့မ်ိဳးဆက္အတြက္ ရင္ေလးစရာ ပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ရဟန္းသံဃာအေတာ္မ်ားမ်ားသည္ သာသနာျပဳလုပ္ငန္းမ်ားအား ေကာင္းစြာ မလုပ္ေဆာင္ႀကေတာ့ပဲ ေအးေအးေဆးေဆး ေနႀကဦးမည္ဆိုပါကေခတ္လူငယ္မ်ားမွထို သံဃာေတာ္မ်ားေႀကာင့္ တိုင္ျပည္တိုးတက္ေရး ေႏွးေကြးေနျခင္းျခင္း၏ဟု အျပစ္ျမင္ လာႏိုင္စရာရွိပါသည္။

တစ္ျခားဘာသာ၀င္မ်ားက သူတို႔ဘာသာျပန္႔ပြားေရးအတြက္ ေတာေရာျမိဳ႕ပါ မစြမ္းကုန္ႀကိဳးစားေနႀကခ်ိန္တြင္ မိမိတို႔ ရဟန္းေတာ္မ်ားအေနႏွင့္ မသိလိုက္ မသိဖာသာေန ေနႀကဦးမည္ဆိုပါက ဗုဒၶ၏တရားေတာ္မ်ားသည္ မည္မွ်ပင္ မွန္ကန္မွန္ကန္ မည္မွ်ပင္အႏွစ္သာရျဖည့္စံုေနပါေစ ဗုဒၶ၏တရာေတာ္ျမတ္တို႔ရဲ႔ တန္ဘိုးကို ဒကာ ဒကာမတို႔သိရွိ္ နားလည္ျခင္းတန္ဖိုးထားျခင္းမရွိေတာ့ပါကေနာင္ႏွစ္ေပါင္းအနည္းငယ္အတြင္းမွာ ဘာသာျခား တို႔၏၀ါးမ်ိဳးျခင္းကိုမလြဲမေသြခံသြားရႏိုင္ပါသည္။
အခ်ိဳ႕ေသာရဟန္းေတာ္တို႔သည္ မိမိတို႔၏ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာအား လူမ်ိဳးျခား ဘာသာျခားတို႔မွ စီမံကိန္းဆြဲ၍ အႏိုင္က်င့္၀ါးမ်ိဳေနမႈကို ကိေလကင္းကြာ ရဟႏၱာႀကီးမ်ားႏွယ္ ေမတၱာရွင္မ်ားအလားေနႏိုင္ေတာ္မူႀကေပမည့္မိမိတို႔သံဃာေတာ္အခ်င္းခ်င္း မေကာင္းေႀကာင္း ကဲ့ရဲ႕ျပစ္တင္ရႈံ႕ခ်ရမည္ဆိုပါက၏ေရွ႕ဆံုးကေန၍ရဲရင့္စြာကဲရဲ႕ျပစ္တင္ေနႀကသည္ကို ၀မ္းနည္း ဖြယ္ရာေတြ႕ျမင္ရေနရပါတယ္။

သံဃာေတာ္အခ်ိဳ႕သည္တပည့္ဒကာ၊ဒကာမတို႔အားဘာသာေရ လူမႈေရး ပညာေရး စီးပြားေရး စသည့္ သာသနာျပဳလုပ္ငန္းမ်ားမလုပ္ေဆာင္ႀကသျဖင့္ လာဘ္လာဘအတြက္ဒကာဒကာမတို႔အား ရဟန္း၏သိကၡာတရားကိုမွမေထာက္ေတာ့ပဲမ်က္ႏွာခ်ိဳေသြးျပီးေနႀကရပါသည္။`ဆရာ-ဒကာမသည္ဒကာဆရာ´သို႔ေရာက္ရွိသြားသည္ကိုလည္း ေတြ႔ျမင္ ႀကားသိေနရပါသည္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္္စုတြင္ သာသနာျပဳေတာ္မူေနသည့္ ဆရာေတာ္ ဘဒၵႏၱ၀ိမလ မွ ၾသ၀ါဒေလးတစ္ခုအားေပးဖူးပါသည္ထိုႀသ၀ါဒသည္မိိမိသာမကပဲရဟန္းသံဃာေတာ္မ်ားအားလံုးအတြက္ အလြန္ပင္အဖိုးတန္လွပါသည္၊ ထိုႀသ၀ါဒေလးကေတာ့”ဦးဇင္းေရ…… ရဟန္းဆိုတာ မဟုတ္တာလုပ္ရမွာကို္ရွက္တတ္ရမယ္၊ လာဘ္လာဘ ေနာက္မလိုက္မိေအာင္ ရွက္တတ္ရမယ္၊ေနာက္… သိကၡာတရားရွိရမယ္ ၊ ရဟန္ဆိုတဲ့ မာနလဲရွိရမည္ လတ္လာဘအတြက္ ရဟန္သိကၡာအက်မခံဘူးဆိုတဲ့မာနေပါ့၊ ပညာ၊ သီလ၊စရဏေတြ ရွိရမယ္ ဒါမွရဟန္ဟာရဟန္ႏွင့္တူမယ္’’ထိုႀသ၀ါဒေလးသည္တိုေပမည့္လည္းအမ်ိဳး,ဘာသာ,သာသနာအတြက္အလုပ္လုပ္ႀကမည့္ တနည္း သာသနာျပဳႀကမည့့္ ညီိေတာ္ ေနာင္ေတာ္တို႔အတြက္ မျဖစ္မေန လိုအပ္တဲ့တရားေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။

ထိုတရားတို႔ႏွင့္ျပည့္စံုမွသာလွ်င္အမ်ားႏွင့္မိမိကိုယ္တိုင္ႀကည္ညိဳ၍သာသာနာျပဳခရီးကိုေအာင္ျမင္စြာေလွ်ာက္လွမ္ႏိုင္ပါျဖစ္ပါတယ္။ထို႔ေႀကာင့္ညီေတာ္ေနာင္ေတာ္သံဃာေတာ္မ်ားအားလံုးတို႔အေနႏွင့္အမ်ိဳးဘာသာသာသနာေတာ္ႀကီးတက္တက္ႀကီးပြားေစရန္အတြက္ ဆိုင္ရာဆိုင္ရာ ၀ါသနာပါရာ အရည္အခ်င္းမ်ား ျပည့္မီေအာင္ႀကိဳးစာ၍ ဆရာဒကာ လက္တြဲညီညာ စည္းလံုးေပ်ာ္ရႊင္စြာျဖင့္ အတူတကြ သာသာနာျပဳႏိုင္ႀကပါေစလို႔ ဆုေတာင္ရင္ နိဂံုးခ်ဳပ္လိုက္ရပါေပေတာ့သတည္း။ ။

(သီရိလကၤာေရာက္ ျမန္မာေက်ာင္းသာရဟန္းေတာ္မ်ား စုစည္းထုတ္ေ၀သည့္ ‘လကၤာတမန္ မဂၢဇင္း တြင္ပါရွိေသာ ေဆာင္းပါး)

မိမိအက်ိဳး၊ သူတပါး၏အက်ိဳး၊ထိုႏွစ္မ်ိဳးကို၊သည္ပိုးႏိုင္သည့္၊တန္ဖိုးရွိ၊တန္ဖိုးျမင့္သူမ်ားျဖစ္ၾကပါေစ

ဓမၼ၀ီရ အရွင္ေတဇနိယ

ကိုလံဘို၊သီရိလကၤာ

Website;http://www.ashintejaniya.com/

Read more »

တစ္ခ်ိန္က အိႏၵိယတြင္ ဗုဒၶ၀ါဒက်ဆံုးရျခင္း

• ေရးသားသူ ယုယေမ ထည့္သြားတာက ၾသဂုတ္ 5, 2012 အခ်ိန္ 5:54pm ကပါ
• စာပို ့မယ္   ၾကည္ ့မယ္ေရးသားထားမႈမ်ားကို

        ဒၶျမတ္စြာ ဘုရားက အိႏိၵိယနိုင္ငံ မဇၥိဳမေဒသတြင္ ပြင့္ေတာ္မူခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အိႏၵိယနိုင္ငံကစျပီး ဗုဒၶ ဘာသာ ထြနး္ကား ခဲ့တာ မဆန္းပါ။ ဗုဒၶ ပြင့္ေတာ မူခဲ့တဲ့ အိႏၵိယနိုင္ငံမွာ ဗုဒၶဘာသာ က ဘာလို႔ က်ဆံုးျပီး ေပ်ာက္ကြယ္ သြားခဲ့ရသည့္ အေၾကာင္းအား  ( ဗုဒၶဘာသာမ်ားသိမွတ္ဖြယ္ရာမ်ားမွ--ေကာက္နွဳတ္) တင္ျပလိုက္ပါသည္။

       ေအဒီ ၁၀၀၀ေလာက္အထိ အိႏၵိယနိုင္ငံတြင္ ဗုဒၶဘာသာ နွင့္ ဗုဒၶ၀ါဒမ်ား အမ်ားအျပား ရွိခဲ့ေသးသည္။ ဗုဒၶဘာသာ သမိုင္း မွတ္တမ္းအရ ပထမဆံုး အျဖစ္ ဗုဒၶဘာသာ တိုက္ျဖတ္မူဟာ အိႏၵိယမွာ သုဂၤမင္းမ်ား လက္ထက္ မွာ ျဖစ္ေပၚ ခဲ့တယ္။ ပုႆိမၾတမင္း ဟာ ျဗဟၼဏ၀ါဒ ကိုလြန္စြာ ၾကည္ညီဳ တဲ့မင္းျဖစ္သည္။ ဒီမင္းဟာ ဗုဒၶဘာသာက ိုၾကည္ညိဳ ခဲ့တဲ့ ေမာရိယမငး္ဆက ္ပ်က္စီးျပီး ဘီစီ၂ရာစုမွာ ေပၚလာတဲ့ သုဂၤမငး္ဆက္ မွ မင္းတစ္ပါး ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶဘာသာ ဘုနး္ၾကီးေက်ာင္းမ်ားစြာ ကိုဖ်က္ဆီးခဲ့တဲ့ မင္းျဖစ္တယ္လို႔ ဒိဗ်ာဓန မွတ္တမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

        ဒီမင္းဟာ အမိန္႔ျပန္တမ္း စာေစာင္ထဲမွာ ဗုဒၶဘာသာ ရဟန္းသာမေဏ တစ္ပါးရဲ႔ ဦးေခါင္း တစ္လံုးကို ဆက္သနိုင္ရင္ အသျပာ100 ဆုခ်ီးျမွင့္မယ္ လို႔ ျပန္တမ္း ထုတ္ခဲ့ပါသည္။ သူဟာ ဗုဒၶဘာသာ ကိုနွိမ္နင္း ေအာင္ျမင္တဲ့ အထိမ္းအမွတ္ အျဖစ္ နွင့္ဘီစီ ၂ရာစု မွာ ျမင္းတစ္ေကာင္ကို ယဇ္ပူေဇာ္တဲ့ ယဇ္ပြဲၾကီးျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

    ကႆမိယျပည္နယ္ က ဘုရင္နာရာ ကလညး္ ဗုဒၶ၀ိဟာရ ေထာင္ေပါငး္မ်ားစြာ ကို မီးရွိဳ ဖ်က္ဆီးခဲ့သည္။ မဟိရကုလဘုရင္ လက္ထက္ကလည္း ေစတီပုထိုးမ်ားနွင့္ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းမ်ား ျဖိဳဖ်က္ခဲ့သည္။ ရဟန္းသံဃာ မ်ားစြာကိုလည္း သတ္ျဖတ္ခဲ့သည္။ ဗင္ဆင့္ ေရးသားေသာ အိႏိၵယသမိုင္း စာအုပ္တြင္ ဂုတၱမင္းဆက္ ( 619-637ေအဒီ)က ဘုရင္သသကမင္းသည္ ဗုဒၶဂါယာမွာ ရွိတဲ့ ေဗာဓိပင္ကို အျမစ္က လွန္တူးျပီးမီးရွိဳ႔ ဖ်က္ဆီး ပစ္ခဲ့တယ္ ဟုဆိုထားသည္။

      ထို႔ျပင္ ပါတလိပုဋ္မွာရွိတဲ့ ဗုဒၶေျခေတာ္ရာ ေက်ာက္ျပားကိုလညး္ ဖ်က္ဆီးပစ္ ခဲ့သည္။ ဒါပင္မယ့္ သူဖ်က္ဆီးခဲ့တဲ့ ေဗာဓိပင္ကို ေဒသခံ ဘုရင္ခံ ပူရာဏ၀ါမန္က ျပန္လည္စိုက္ပ်ိဳးခဲ့သည္ ဟုဆိုထားသည္။
၁၂ရာစုတြင္ အိႏၵိယျပည္မွာ ဗုဒၶဘာသာကို အၾကီးအက်ယ္ ဖ်က္ဆီးႏွိပ္ကြက္ခံရသည္။ ေအဒီ1193မွာ ေျမာက္ပိုင္းက ဗုဒၶဘာသာ ရဟန္းသံဃာေတာ္မ်ားသည္ တိဗက္ႏွင့္ နိေပါ တို႔သို႔ ေျပးၾကရသည္။ တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာင္ပိုင္းကိုေျပးၾကရသည္။
 အိႏၵိယနိုင္ငံ မွာဗုဒၶဘာသာ ကြယ္ေပ်ာက္ခဲ့ရျခင္း ဟာ တိုငး္ျပည္သူသား မၾကည္ညိဳလို႔မဟုတ္ပါ။ 

        ဘုရင္ေတြ အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြက ဘာသာေရး ႏွိပ္ကြပ္မူေတ ြလုပ္ခဲ့၍ ျဖစ္သည္ဟ ုထင္ရွားေနသည္။ သာသနာထြန္းကား မူသည ္အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ မင္းတို႔ရဲ႔ ေစာင့္ေရွာက္မူ ၊ ေထာက္ပံမူ မရဘဲ မျဖစ္နိုင္ပါ။ ထို႔အတူ ျပည္ရွင္မင္းတို႔က သာသနာေတာ္က ိုမၾကည္ညိဳလို႔ ဖ်က္ဆီးရင္လညး္ သာသနာေတာ္ က်ဆံုး သည္။ အခုအခ်ိန္ တြင္ အိႏၵိယနိုင္ငံတြင္ ဗုဒၶဘာသာျပန္လည္ ရွင္သန္နိုးထ လာခဲ့ပါျပီ ။ အခန္႔သင့္ လွ်င္ ထိုအေၾကာင္းက ိုဆက္လက္ မွီျငမ္း ေရးသား တင္ျပပါအုနး္မည္ ေဖာ္ျပပါအုနး္မည္။

Read more »